II SA/Rz 501/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-09-01

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Skarżącemu przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy pełnej wysokości kosztów sądowych, ponieważ jego oświadczenie o złym stanie majątkowym, poparte dodatkowymi dokumentami i wyjaśnieniami, nie budzi wątpliwości. Pomimo posiadania majątku trwałego (nieruchomość, samochód) i liczenia na znalezienie zatrudnienia, jego bieżąca egzystencja jest zagrożona z powodu braku stałych dochodów, konieczności ponoszenia znaczących wydatków (w tym alimentów) oraz zadłużenia wobec rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący D. S. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Wniosek nie zawierał wszystkich niezbędnych informacji, co skutkowało wezwaniem skarżącego do uzupełnienia danych dotyczących jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów. Po otrzymaniu wyjaśnień i dokumentów, referendarz sądowy ocenił, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy pełnej wysokości kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Rz 501/08 1 września 2008r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2008r., na posiedzeniu niejawnym wniosku, D. S. reprezentowanego przez adwokat B. J., o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję, Wojewody, z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], wydaną w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego, - postanawia – przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od połowy pełnej wysokości kosztów sądowych. Wnioskiem załączonym do skargi na decyzję Wojewody z dnia 9 czerwca 2008r. o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, D. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Sprawa, do której został złożony wniosek dotyczy skargi D. S. na decyzję wydaną w sprawie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Na chwilę obecną skarżący obowiązany jest ponieść ciężar wpisu sądowego w wysokości 100 zł. z tytułu wniesienia skargi. Ponieważ wniosek strony nie zawierał wszystkich niezbędnych informacji do ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej D. S., referendarz sądowy wezwaniem z dnia 6 sierpnia 2008r., wezwał skarżącego do: 1) nadesłania zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, a w przypadku braku posiadania tego statusu należało wyjaśnić przyczyny nie wystąpienia o jego przyznanie, 2) podania wszystkich źródeł bieżącego utrzymania wraz z kwotą posiadanych oszczędności, 3) wyjaśnienia celu ponoszenia kosztów utrzymania samochodu osobowego, w kwocie 500 zł. miesięcznie, wobec złożonego oświadczenia o braku jakichkolwiek dochodów, 4) nadesłania wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu skarżącego przedstawiających operacje na tych rachunkach za okres miesiąca lipca oraz sierpnia 2008r., 5) wyjaśnienia czy na dzień 6 sierpnia 2008r., zostało zakończone postępowanie o podział majątku pomiędzy skarżącym a M. S.. Odpowiedź na to wezwanie wpłynęła w terminie. Pełnomocnik strony, wyjaśnił, iż skarżący nie ubiegał się o status bezrobotnego, ponieważ pracodawcy niechętnie zatrudniają osoby posiadające taki status. Skarżący pozostaje bez zatrudnienia od dwóch miesięcy. Skarżący nie posiada żadnych stałych źródeł bieżącego utrzymania jak również żadnych oszczędności. Skarżący posiada samochód. Koszt jego utrzymania wynosi 500 zł., rocznie a ponosi go rodzina D. S.. Wnioskujący posiada jeden rachunek bankowy, którego saldo na dzień 11 sierpnia 2008r., wynosiło 76,27 zł. Postępowanie o podział wspólnego majątku nie zostało do chwili obecnej zakończone. Kolejnym wezwaniem z dnia 18 sierpnia 2008r., referendarz sądowy wezwał stronę wnioskującą do podania kwot pomocy otrzymywanej od rodziny na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania (tj. zakup żywności, lekarstw, utrzymania domu) oraz alimentów na trójkę dzieci wraz z dowodami potwierdzającymi przekazywanie tej pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego przesłała do Sądu kserokopie dowodów nadania siedmiu przekazów pocztowych na rzecz M. S. na kwotę 850 zł. w miesiącu styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, lipiec i sierpień 2008r. Ponadto do pisma załączono oświadczenie brata skarżącego B. S. z dnia 24 sierpnia 2008r. Wyjaśnił on, że pożycza bratu w miesiącu średnio 1500 zł. na pokrycie kosztów utrzymania oraz kosztów związanych z wypłatą alimentów dla dzieci. Stwierdzono co następuje : wniosek skarżącego D. S. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w części. Oznacza to, że strona powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść części pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania. Do udowodnienia tego stanu zobowiązuje wnioskodawcę art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Oświadczenie D. S., co do złego stanu majątkowego nie budzi wątpliwości, dzięki złożeniu dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Dlatego istnieją podstawy przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Do tego wniosku przekonuje ocena bieżącej sytuacji majątkowej i rodzinnej strony skarżącej. Skarżący oświadczył, że jest współwłaścicielem domu o pow. 140 m². Obecnie toczy się postępowanie sądowego o podział majątku z byłą żoną skarżącego. Z treści kserokopii załączonego przez skarżącego do skargi wniosku o podział majątku wspólnego wynika, że postępowanie o podział majątku dotyczy nie tylko wspólnego domu, ale również garażu murowanego na dwa samochody o wartości 20.000 zł., działek o wartości 180 000 zł., samochodu marki Ford Focus a także elementów wykończenia domu m.in. mebli. Przedstawionych we wniosku o podział majątku skarżący nie kwestionuje skoro załączył go do swej skargi sądowoadministracyjnej. Pełnomocnik skarżącego dodatkowo wyjaśnił, iż była żona domaga się spłaty w wysokości 350 000 zł. Utrzymanie D. S. pokrywa jego rodzina. Te koszty to w szczególności opłaty za utrzymanie domu w kwocie 500 zł. Także koszty ubezpieczenia samochodu w wysokości 500 zł., są pokrywane z kwot udzielanej przez rodzinę pomocy. Strona niegdzie nie pracuje, nie jest też zarejestrowana w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Pomimo braku zatrudnienia skarżący płaci alimenty na troje małoletnich dzieci. Koszty związane z alimentami na dzieci są uiszczane wyłącznie dzięki pomocy finansowej brata skarżącego. Przekazywane kwoty mają charakter pożyczek. Skarżący nawet po uzyskaniu zatrudnienia będzie zmuszony spłacić to zadłużenie na rzecz brata. Po odjęciu wysokości 850 zł. alimentów na dzieci z pożyczek otrzymywanych od B. S. pozostaje skarżącemu kwota 650 zł. Ta kwota może wystarczyć jedynie na pokrycie wydatków koniecznych skarżącego oraz bardzo niewielkiej części opłat i wydatków sądowych. Należy zgodzić się, iż D. S. nie byłby w stanie w obecnej chwili wygospodarować środki potrzebne na kontynuowanie postępowania. Brak stałych dochodów oraz konieczność pokrywania znaczących wydatków w tym alimentów przekonuje do tezy, iż skarżący nie będzie w stanie pokryć wszystkich związanych ze sprawą II SA/Rz 501/08, opłat i wydatków. Pokrycie związanych z tym ciężarów wpłynęłoby negatywnie na poziom bieżącego utrzymania wnioskodawcy oraz osób, wobec których zobowiązany jest do alimentacji. Zniesienie tylko połowy kosztów sądowych uzasadnione jest posiadaniem przez skarżącego majątku trwałego w postaci nieruchomości oraz samochodu. Skarżący liczy też na znalezienie stałego zatrudnienia zaś jego egzystencja jest niezagrożona dzięki wydatnej pomocy rodziny. Poza tym koszty sądowe w sprawach związanych z kontrolą decyzji dotyczących obowiązku meldunkowego nie charakteryzują się znaczną wysokością. W tego typu sprawach, wpis sądowy wynosi 100 zł. i jest to najniższa wysokość wpisu sądowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Połowę tych ciężarów jak i przyszłych kosztów sądowych w sprawie II SA/Rz 501/08 D. S. będzie mógł ponieść bez uszczerbku na poziomie swego koniecznego utrzymania. Jednocześnie należy pouczyć wnioskodawcę o obowiązku poinformowania Sądu o takiej zmianie w jego sytuacji majątkowej i rodzinnej, która w jakikolwiek sposób wpływałaby na ocenę jego możliwości płatniczych. Chodzi tu nie tylko o okoliczności wskazujące na pogorszenie tych zdolności, ale także na ich poprawę (np. fakt nawiązania stosunku pracy). Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustalonym w sentencji postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i 2, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło