II SA/Rz 502/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. N. 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 502/11 UZASADNIENIE Wójt Gminy [...], decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. W., ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa stacji paliw o zaplecze, myjnię, stację diagnostyczną, zbiornik na gaz oraz wymiana istniejących zbiorników paliwowych wraz z urządzeniami budowlanymi na terenie działki nr 1283/3 w G., Gm. [...]. Od decyzji tej odwołał się Z. N., reprezentowany przez radcę prawnego T. L., zarzucając ograniczenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu poprzez odmowę wykonania kserokopii dokumentów z akt sprawy oraz niewłaściwe ogłoszenie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko na stronie internetowej organu. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), organ ma obowiązek podania raportu o oddziaływaniu na środowisko do publicznej wiadomości. Tymczasem organ umieścił raport na tablicy ogłoszeń tylko przez okres kilku dni, zamiast 21 dni, a na stronie internetowej urzędu gminy dopiero 1.07.2010 r., podczas gdy termin zgłaszania uwag i zapoznania się z dokumentacją wyznaczył na 25.02.2010 – 21.03.2010 r. W odwołaniu zarzucono również naruszenie § 98 i § 99 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063 ze zm.) poprzez pominięcie wynikającego z tych przepisów nakazu zachowania odległości 20 m od granicy lasu. W bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej znajduje się działka o nr 1283/4 oznaczona w ewidencji symbolem LsV (las), którą to okoliczność raport i decyzja pomijają. Zarzuty dotyczą też braku określenia poziomu hałasu, jakich nie może przekroczyć inwestor, w sytuacji, gdy inwestycja obejmować ma stację diagnostyczną, na której dokonuje się badania m. in. sygnału dźwiękowego. W odwołaniu stwierdzono również, że organ nie ustalił prawidłowo faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania sąsiednich terenów w stosunku do planowanej inwestycji, pomijając fakt dysponowania przez odwołującego decyzją ustalającą warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego z usługami agroturystyki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania Z. N. i decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz § 35 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213 poz. 1397 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że planowana inwestycja obejmująca rozbudowę stacji paliw zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wójt Gminy [...], postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (postanowienie z [...].01.2010 r.), stwierdził konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko został przedłożony przez inwestora 12.02.2010 r., uzupełniony następnie 14.05.2010 r. W sprawie zapewniono udział społeczeństwa na wszystkich etapach oraz w formach wymienionych w art. 33 ust. 1 ustawy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2010 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia, podobnie jak Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny – postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., określając wymagania dotyczące: rodzaju i miejsca przedsięwzięcia (działka nr 1283/3 w G.), wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji (ochrona wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków) oraz ochrony środowiska (ochrony przed hałasem i zanieczyszczeniami). Decyzja Wójta spełnia wszelkie wymogi określone przepisami prawa, a zatem musiała zostać utrzymana w mocy. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że nie doszło do naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu, bowiem Z. N. był powiadomiony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, udostępniono mu także raport. Zalecenie dotyczące dopuszczalnej normy hałasu zostało zamieszczone w sentencji decyzji organu I instancji – pkt III ppkt 10, natomiast kwestia planowanej zabudowy sąsiedniej działki budynkiem mieszkalnym z usługami agroturystyki nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem przy jej rozpatrzeniu bierze się pod uwagę stan istniejący a nie mogący ewentualnie nastąpić. Z. N., działający przez pełnomocnika – adwokata J. L. zaskarżył decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci: art. 3 ust. 1 pkt 11 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 16 i art. 82 ust. 1 "pkt lit. b" ustawy oraz § 17 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji kontroli pojazdów przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz. U. Nr 40, poz. 275). w zw. z Polską Normą PN-92/S-04051 i § 98 ust. 1 pkt 4 i § 99 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063 ze zm.), a także naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i art. 77 k.p.a. Przepisy art. 3 ust. 1 pkt 11 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 16 i art. 82 ust. 1 "pkt lit. b" ustawy naruszono przez to, że raport oddziaływania na środowisko nie był wywieszony na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy, ani też podany do wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej przez wymagany okres. Ponadto, w decyzji nie wskazano form ograniczeń uciążliwości dla terenów sąsiednich, w tym w odniesieniu do nieruchomości skarżącego. Wskazując (w raporcie i decyzji) iż hałas wytwarzany w toku działalności zamierzonej inwestycji nie przekroczy norm obowiązujących nie uwzględniono faktu uruchomienia stacji diagnostycznej emitującej hałas podczas badania diagnostycznego, zwłaszcza ciągników rolniczych. Pominięto również wymagania § 98 ust. 1 pkt 4 i § 99 ust. 1 pkt 1 lit. c) cyt. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (...), dotyczące konieczności oddalenia inwestycji o 20 m od ściany lasu. Brak zgromadzenia dostatecznego materiału dowodowego, pozwalającego na dokonanie prawidłowej oceny poziomu hałasu emitowanego przez inwestycję oraz na uwzględnienie minimalnej odległości oddalenia inwestycji od lasu wskazuje na naruszenie przepisów k.p.a. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie ze wszystkich przyczyn w niej podniesionych. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) – zwanej również w skrócie "ustawą", zamieszczone w Dziale V – "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000". Z przepisów tych wynika, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, w przypadku kiedy stwierdzony zostanie obowiązek oceny oddziaływania na środowisko, dopuszczalna jest wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydanie takiej decyzji poprzedza postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, w trakcie którego sporządza się raport o oddziaływaniu na środowisko. Jego niezbędne elementy szczegółowo określa art. 66 ust. 1 i art. 67 ustawy. W rozpoznawanej sprawie planowanym przedsięwzięciem jest rozbudowa stacji paliw, m. in. o myjnię i stację diagnostyczną. Konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2010 r. Przed wydaniem decyzji organ zasięgnął wymaganej opinii organu inspekcji sanitarnej (postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...].03.2010 r.) oraz uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (postanowienie z [...].06.2010 r.) stosownie do wymagań art. 77 ust. 1 ustawy. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Analizując treść tych zarzutów należy zwrócić uwagę na cel i zakres ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Jak wynika z art. 1 ustawa ta określa: 1) zasady, tryb postępowania oraz organy administracji właściwe w sprawach: - udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, - ocen oddziaływania na środowisko, - transgranicznego oddziaływania na środowisko oraz 2) zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska. Kwestie udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie oraz udziału społeczeństwa w ochronie środowiska zostały zamieszczone w Działach II i III. Zagadnienia związane z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko są natomiast treścią Działu V, o czym Sąd wspomniał na wstępie. Wskazany w skardze przepis art. 21 ust. 1 ustawy, który zdaniem skarżącego został naruszony, stanowi o umieszczeniu w publicznie dostępnych wykazach danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie. Wśród tych dokumentów w pkt 16 wymieniono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Przepis ten realizuje zasadę powszechnego dostępu do informacji o stanie i ochronie środowiska, wyrażoną w art. 4 tej ustawy, która jest odrębna kwestią od udziału stron w postępowaniu administracyjnym.. Uprawnienia skarżącego jako strony postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynikały natomiast z przepisów Działu V ustawy oraz kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że liczba stron w tym postępowaniu była niższa niż 20, a w tej sytuacji brak było podstaw do stosowania art. 49 k.p.a., czyli zawiadamiania stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Wynika to wprost z treści art. 74 ust. 3 ustawy, który stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Nota bene w rozdzielniku zaskarżonej decyzji mylnie podano właśnie art. 74 ust. 3 ustawy jako podstawę do podania informacji o decyzji do publicznej wiadomości. Z akt sprawy wynika, że skarżącemu, a w postępowaniu odwoławczym jego pełnomocnikowi, doręczano decyzje oraz zawiadamiano o czynnościach postępowania. Stosowne zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni zostało doręczone skarżącemu w dniu 3.07.2010 r. Tym samym nie został naruszony art. 10 § 1 k.p.a. Słuszne są natomiast w ocenie Sądu zawarte w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., o ile dotyczą braku uwzględnienia w raporcie o oddziaływaniu na środowisko kwestii hałasu wytwarzanego przez stację diagnostyczną kontroli pojazdów oraz usytuowania inwestycji względem lasu znajdującego się na działce nr 1283/4, którego istnienie potwierdzili w czasie rozprawy zarówno skarżący, jak i inwestor T. W. Zasadnie podnosi skarżący, że w raporcie uwzględniono jedynie, jako emitujące hałas – stację benzynową (pompa dystrybutora i kompresor) oraz ruch drogowy. Badanie techniczne pojazdu obejmuje również, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 ppkt h) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2009 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz. U. Nr 155, poz. 1232, ze zm.), stan techniczny układu wydechowego – w uzasadnionych przypadkach pomiar poziomu hałasu zewnętrznego podczas postoju oraz ocenę stanu technicznego sygnału dźwiękowego. Sama natomiast stacja kontroli pojazdów powinna posiadać stanowisko zewnętrzne do pomiarów akustycznych, w tym miernik poziomu dźwięku, co wynika z § 2, § 14 ust. 1 pkt 6 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego 2006 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji kontroli pojazdów przeprowadzających badania techniczne pojazdów (Dz. U. Nr 40, poz. 275). Dodatkowo wskazać należy, że w prowadzonym postępowaniu nie zostało jednoznacznie wskazane jakie pojazdy będzie obsługiwać stacja diagnostyczna. W postanowieniu Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdzającym konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu wskazano, że planowana inwestycja obejmuje też stację kontroli pojazdów o dmc 3,5 t i przyczep, natomiast w raporcie (str. 7) stwierdzono, że projektowana stacja diagnostyczna prowadzić będzie działalność w zakresie kontroli pojazdów osobowych. Kwestia ta powinna zostać wyjaśniona, a hipotetyczny poziom hałasu emitowanego przez stację kontroli obsługującą określoną kategorię pojazdów uwzględniony w raporcie. Podobnie należy wyjaśnić odległość rozbudowywanej stacji paliw od istniejącego na działce nr 1283/4 lasu. Szczególne wymagania w tym zakresie wprowadza bowiem powoływane w skardze rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 243, poz. 2063 ze zm.). Niezasadne są natomiast zarzuty skargi dotyczące braku uwzględnienia wpływu przedsięwzięcia na planowaną na działce skarżącego rozbudowę budynku mieszkalnego i podjęcie działalności w zakresie usług agroturystycznych. Sąd podziela w tym względzie stanowisko organów wskazujące na konieczność uwzględnienia przy ocenie oddziaływania na środowisko jego istniejących elementów, w tym istniejącej zabudowy w sąsiedztwie, a nie mającej dopiero powstać. Wykazane braki i niejasności stanowią o naruszeniu art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nakazujących organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością oraz zebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Należy przy tym wskazać, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ma zasadniczy wpływ na wszystkie przyszłe działania i decyzje inwestycyjne, jego rolą jest kompleksowe określenie wszystkich czynników środowiska, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 86 ustawy wiąże organy wydające m. in. decyzje o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę. W postępowaniu ponownym rzeczą organu będzie uzupełnienie raportu w kierunku wskazanym przez Sąd i wydanie na jego podstawie odpowiadającej prawu decyzji. Wymienione wyżej naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji , w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącego.