II SA/Rz 503/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. II SA/Rz 503/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiot skargi R. M. stanowi decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 184 ust. 1 w zw. z art. 187 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523 ze zm., określanej dalej jak ustawa). Z akt administracyjnych i uzasadnienia decyzji wynika, że R. M. od dnia 1 kwietnia 1998 r. jest funkcjonariuszem w służbie stałej Zakładu Karnego [...]. W dniu 9 lipca 2010 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (budowa domu jednorodzinnego). Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Zakładu Karnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] odmówił R. M. pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Na skutek odwołania złożonego przez R. M. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy. Po rozpoznaniu skargi R. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako WSA) w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1200/10 uchylił zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie zachodzi przeszkoda, o jakiej mowa w art. 187 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej, tj. posiadanie przez skarżącego w miejscowości pobliskiej (Ż.) wobec miejscowości, w której pełni służbę (D.) domu jednorodzinnego, odpowiadającego przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Zdaniem Sądu ta okoliczność ma zasadnicze znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, fakt ten winien zostać bezspornie stwierdzony i udokumentowany w sposób zgodny z przepisami k.p.a. w aktach sprawy. Sąd stwierdził, że wbrew temu, co wywodzi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, okoliczność powyższa nie została wyjaśniona w sposób zgodny z przepisami prawa, tj. przepisami k.p.a., który winien mieć w tym względzie zastosowanie. Konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o wezwanie skarżącego o uzupełnienie wniosku o określenie aktualnej sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza (wskazanie ile osób tworzących rodzinę zamieszkuje w domu) oraz o informacje o korzystaniu w przeszłości przez funkcjonariusza z pomocy finansowej, przesądza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem dyspozycji art. 7 k.p.a. zobowiązującego organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz art. 77 § 1 k.p.a., wedle którego organ administracji publicznej jest zobowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Zakładu Karnego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] odmówił R. M. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego położonego w miejscowości pobliskiej Ż. Stwierdził, że w dniu składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej funkcjonariusz był właścicielem domu o odpowiedniej powierzchni mieszkaniowej, stąd brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przychylił się do stanowiska organu I instancji, że R. M. w dacie składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej tj. 9 lipca 2010 r. był już posiadaczem domu mieszkalnego o należnej powierzchni mieszkalnej, zdatnego do zamieszkania, a nadto zamieszkiwał w tym domu wraz z rodziną. Skargę na tę decyzję złożył R. M. i wniósł o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej. Żądał wskazania organowi odwoławczemu Sądu w sprawach z zakresu prawa pracy, jako właściwego do rozpoznania sprawy. Zarzucił decyzjom obydwu instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną ocenę stanu faktycznego sytuacji mieszkaniowej oraz naruszenie prawa procesowego poprzez błędne wskazanie sądu administracyjnego, jako właściwego do rozstrzygania sporu z zakresu uprawnienia mieszkaniowego. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że rozpoznawana sprawa, zainicjowana została wnioskiem skarżącego z dnia 9 marca 2010 r. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, a więc pod rządami ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o służbie więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Natomiast w dniu 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o służbie więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.), stanowiąc w art. 273 o utracie mocy ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. Z kolei przepis art. 268 ust. 2 nowej ustawy stanowi, że postępowania dotyczące decyzji w sprawach lokalu mieszkalnego, przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania albo równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, wydanych na podstawie "starej" ustawy, wszczęte i niezakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie nowej ustawy, są prowadzone na podstawie przepisów niniejszej ustawy. Takie uregulowanie oznacza, że przedmiotowa sprawa mimo, że została wszczęta pod rządami starej ustawy, to jednak w świaetle brzemienia art. 268 ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r., winna zostać rozstrzygnięta w oparciu o te właśnie przepisy. Przywołana wyżej ustawa reguleje m.in. kwestie rozpatrywania sporów o roszczenia pracownicze funkcjonariuszy ze stosunku służbowego. Stosownie do art. 220 ustawy sprawy ze stosunków służbowych, wymienione w art. 217 ust. 2, a niewymienione w art. 218 ust. 1 i w art. 219 ust. 1 i 2. rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W tej grupie znajdują się również sprawy o realizację uprawnień wynikających ze stosunku służbowego, a więc także sprawy o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W zwiazku z powyższym przepis art. 220 ustawy o Służbie Więziennej wskazuje kognicję sądu pracy w zakresie roszczeń nieprzekazanych na drogę innych postępowań (zob. szerzej Tadeusz Kuczyński, Wybrane problemy orzecznictwa sądowoadministracyjnego w sprawach z zakresu stosunków służbowych, ZNSA 2010/5-6, s. 257). Takie odesłanie wyklucza zatem możliwość stosowania domniemań co do właściwości sądu administracyjnego w sprawach ze stosunków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej. Skoro skarga na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej nie jest objęta zakresem przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.