II SA/Rz 505/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wykonanego ogrodzenia - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. II SA/Rz 505/14 Uzasadnienie Przedmiotem skargi K. K. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (zwany dalej WSA) jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wykonanego ogrodzenia. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2014 r. WSA odrzucił skargę K. K. Kolejnym postanowieniem z dnia 29 lipca 2014 r. WSA odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez nią od tego postanowienia. W terminie do wniesienia zażalenia od postanowienia z 29 lipca 2014 r. K. K. wniosła o ustanowienie adwokata (pismo z 10 sierpnia 2014 r.). W złożonym na skutek wezwania urzędowym formularzu PPF dodatkowo wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 22 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej ustanowienia adwokata. K. K. w dniu 30 września 2014 r. nadała w urzędzie pocztowym sprzeciw, podnosząc, że nie stać jej na opłacenie adwokata gdyż żyje poniżej minimum socjalnego. Skarżąca zwróciła uwagę na swoją trudną sytuację finansową. Wskazała, że wraz z konkubentem są w podeszłym wieku i choroby nie pozwalają im na dodatkową pracę, stąd muszą korzystać z pomocy innych. Posiadana gospodarka nie przynosi dochodów, a jedynie jest źródłem utrzymania się i uzupełnieniem w wyżywieniu. Nadto wyjaśniła, że nie posiadają żadnych pojazdów, a ciągnik jest stary i wymaga remontów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że postanowieniem z 23 maja 2014 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych, a zwolnienie to rozciąga się na cały tok postępowania sądowego w sprawie, zaś ponowny wniosek w tym zakresie nie podlega po raz kolejny merytorycznemu rozpoznaniu. W związku z tym pozostaje do rozpoznania wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata, o co skarżąca domagała się w sprzeciwie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.: zwane dalej P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 245 § 1, § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Ustanowienie adwokata objęte jest zakresem częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. WSA na podstawie złożonego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF ustalił, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubentem. Źródło dochodów stanowią pobierane przez nich renty w wysokości odpowiednio 120 zł. (rozliczona do okresu miesięcznego kwota kwartalnego świadczenia z KRUS) oraz 720 zł. Jako posiadany majątek został wykazany dom o pow. 90 m² (z powierzchnią mieszkalną 32 m²) oraz nieruchomości rolne o pow. 8,41 ha, w tym 5,3 ha użytków rolnych (stanowiąca własność skarżącej) oraz o pow. 2,81 ha (będąca własnością jej konkubenta). "Mała gospodarka" nie przynosi żadnych dochodów, jest jedynie uzupełnieniem utrzymania w wyżywieniu. Wnioskodawczyni wraz z konkubentem korzystają z pomocy "osób z rodzin". W złożonym w wyniku wezwania dodatkowym oświadczeniu K. K. wskazała, że renta konkubenta jest wydatkowana na jego leczenie (wizyty u lekarzy i zakup leków), a "gdy coś zostanie", na artykuły pierwszej potrzeby. Swoje dochody przeznacza natomiast na leki i opłaty za energię elektryczną. Nie otrzymują dopłat do produkcji rolnej, dom wymaga remontu. Konkubent jest właścicielem ciągnika rolniczego i sprzętu wykorzystywanego do pracy na gospodarstwie. Sąd uznał, iż wniosek K. K. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wprawdzie skarżąca wielokrotnie powołuje się na trudną sytuację materialną i finansową to jednak mimo wezwania referendarza sądowego nie przedstawiła kompletnych informacji, które by potwierdzały taki stan rzeczy. Również w sprzeciwie wnioskodawczyni nie uzupełniła ww. braków. Zarówno na etapie rozpoznawania wniosku przez referendarza sądowego jak i rozpoznawania przez Sąd sprzeciwu wynika: - brak wykazania wysokości wydatków związanych z utrzymaniem i opłatami za tzw. media; przyjmując – zgodnie z treścią wniosku PPF - przeznaczanie dochodów z rent w całości na leczenie i opłaty za energię elektryczną oraz brak dochodów z gospodarstwa, nie zostały wskazane źródła wydatków związanych z zaspokajaniem pozostałych niezbędnych potrzeb życiowych, w tym zakupu żywności (zgodnie z oświadczeniem, pożytki z gospodarstwa stanowią ich uzupełnienie), środków czystości, odzieży, zobowiązań podatkowych (podatek rolny), nakładów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego itp., - brak wykazania sposobu wykorzystania (zagospodarowania) posiadanych nieruchomości rolnych; ich kilkuhektarowy areał poddaje w wątpliwość, by tylko uzupełniająco stanowiło źródło pozyskiwania produktów żywnościowych dla 2 osób, - brak wykazania wydatków związanych z utrzymaniem i eksploatacją ciągnika, - brak wyjaśnienia, w kontekście trudności finansowych, zawartego w piśmie z 22 kwietnia 2014 r. informacji o prowadzeniu budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego wraz ze wskazaniem źródeł pokrycia związanych z tym wydatków ("mam na tej działce dwie budowy budynków mieszkalnych i gospodarczych"), - ogólnikowe wskazania o korzystaniu z pomocy innych osób – członków rodziny (bez dokładnego wyjaśnienia, od kogo, w jakiej formie i wysokości pomoc ta jest uzyskiwana), - brak przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, przy braku jednoznacznego stwierdzenia o ich nieposiadaniu (w dodatkowym oświadczeniu znalazło się jedynie odnoszone do ewentualnego zaciągania pożyczki stwierdzenie "z bankiem nie chcemy mieć nic wspólnego"). Podkreślenia wymaga, że niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 182/12). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż skarżąca wykazała brak współpracy w wyjaśnianiu wszystkich istotnych okoliczności rzutujących na ocenę jej możliwości płatniczych. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, że pomoc prawna ze środków publicznych może zostać przyznana w razie braku spełnienia wymaganych przesłanek. Z tych względów, na podstawie art. 260, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.