II SA/Rz 506/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-06-18
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych, ze względu na jego trudną sytuację materialną i zdrowotną. Jednocześnie odmówiono ustanowienia radcy prawnego, ponieważ w postępowaniu przed WSA sąd rozstrzyga w granicach sprawy i bada ją z urzędu, a wniesienie skargi nie wymaga przymusu adwokackiego.Stan faktyczny
Skarżący A.S. zwrócił się do WSA w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Argumentował, że jego sytuacja materialna (dochód z zasiłku MOPS w kwocie 604 zł, niezdolność do pracy) nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania. Skarżący choruje, ma umiarkowany stopień niepełnosprawności i posiada udział w nieruchomości. Wniosek dotyczył sprawy odmowy umorzenia odsetek od świadczeń z funduszu alimentacyjnego.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości. II. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożeniu na raty - postanawia – I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 506/18
U Z A S A D N I E N I E
W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika radcy prawnego argumentując, że sytuacja materialna nie pozwala mu na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego w istotnych wydatkach. Skarżący utrzymuje się z zasiłku pobieranego z MOPS w kwocie 604 zł, jest niezdolny do pracy, a uniemożliwia to stan zdrowia. Otrzymywany dochód z zasiłku przeznaczany jest w całości na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Jako majątek wskazał udział 1/6 w nieruchomości (dom mieszkalny). Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako stałe wydatki wyszczególnił opłaty za prąd 90 zł, gaz 80 zł, wodę 50 zł, śmieci 70 zł, wyżywienie 400 zł, leki. .
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. radcy prawnego i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek.
Analiza wniosku PPF oraz akt sprawy; sytuację materialną skarżącego obrazują bowiem akta administracyjne sprawy z uwagi na jej przedmiot, tj. umorzenie odsetek od świadczeń z funduszu alimentacyjnego, prowadzi do konkluzji, że skarżący spełnia przesłanki do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Tym samym możliwe będzie rozpoznanie sprawy.
Skarżący choruje, nie może w chwili obecnej podjąć pracy w związku z przebytym wypadkiem (orzeczenie o niepełnosprawności - stopień umiarkowany - wydano do 30.11.2018 r.), pobiera zasiłek stały w wysokości 604 zł. Zarówno we wniosku z dnia 22 czerwca 2017 r. inicjującym niniejsze postępowanie jak również w skardze na decyzję Kolegium skarżący zadeklarował możliwość spłaty swojego zobowiązania w ratach, zatem posiada pewne możliwości finansowe, a to stanowi o przesłankach częściowego przyznania w sprawie prawa pomocy. Jego dochody charakteryzują się regularnością wpływu, zabezpieczają stałe wydatki. Dodać należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę, jest uprawniony z urzędu uwzględnić inne zarzuty. Wreszcie skarżący może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy niejednokrotnie, szczególnie gdy zmieni się jego sytuacja życiowa i materialna
Podsumowując należy stwierdzić, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie jego wnioskowi należało odmówić.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło