II SA/Rz 506/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozłożeniu na raty - postanawia – odmówić zmiany postanowienie referendarza sądowego z dnia 18 czerwca 2018 r. sygn. II SA/Rz 506/18 w pkt II. Sygn. II SA/Rz 506/18 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 506/18 referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zwolnił A.S. (dalej: "Skarżący") od kosztów sądowych w całości (pkt I) i odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu (pkt II). Postanowienie to utrzymał w mocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (postanowienia z dnia 24 lipca 2018 r. sygn. II SA/Rz 506/18). Skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego argumentując, że nie jest w stanie pokryć wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru z powodu trudności materialnych; Skarżący nie ma stałego zatrudnienia, stan jego zdrowia nie pozwala na wykonywanie prac dorywczych, nie ma majątku, który mógłby spieniężyć i spłacić zadłużenie ani żadnych oszczędności. Jego trudna sytuacja materialna i życiowa nie uległy zmianie; nadal pozostaje osobą bezrobotną, w stałym leczeniu, utrzymuje się z zasiłku przyznanego przez opiekę społeczną w kwocie 620 zł. Na podstawie orzeczenia lekarskiego jest niezdolny do pracy (do 30.11.2018 r.). Z powodu choroby dojazd do Sądu jest ryzykowny oraz przekracza możliwości finansowe Skarżącego. Z tego powodu pełnomocnik jest niezbędny. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jako stałe wydatki wyszczególnił opłaty za prąd, gaz, wodę – łącznie 400 zł, wyżywienie 300 zł, leki 200 zł, środki czystości 50 zł. Jako majątek wskazał udział 1/6 w zabudowanej nieruchomości mieszkalnej. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić: Odnosząc się do wniosku w zakresie żądania ustanowienia pełnomocnika, stwierdzić należy, że wniosek ten należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 18 czerwca 2018 r. sygn. II SA/Rz 506/18. Wniosek ten jest bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, podobnie jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem. W takiej sytuacji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stałoby się zasadne. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 18 czerwca 2018 r. Z porównania wniosków, tj. wniosku z dnia 4 czerwca 2018 r. (k.28), i obecnie rozpoznawanego wniosku wynika, że zarówno stan majątkowy jak też sytuacja finansowa nie uległy zmianie, poza zadeklarowanymi nieco wyższymi wydatkami, których źródła pokrycia Skarżący nie wyjaśnił podobnie jak wcześniej (poprzednio 740 zł, obecnie 950 zł). Argumenty wniosku także nie uległy zmianie. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 18 czerwca 2018 r., ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. Skarżący nie wykazał bowiem, by w okresie od wydania ww. prawomocnego postanowienia do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 18 czerwca 2018 r. Skarżący nie powołał się na nowe zdarzenia, na okoliczności nadzwyczajne w wyniku których istniałaby konieczność przekierowania środków na jakiś nadzwyczajny cel, a nawet zaciągnięcia zobowiązań finansowych. Sprawa na obecnym etapie nie jest objęta przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). Od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie jest uzależniona realizacja przez Skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Przypomnieć należy, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę, jest uprawniony z urzędu uwzględnić inne zarzuty. W konkluzji jeszcze raz należy wskazać, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy Skarżący nie wskazał na okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany ww. postanowienia. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.