II SA/Rz 507/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Paweł Kozik po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A.M.A. J. i A.M.Z. E.-J. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. J.-J., A.M.J. J. i I. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 349/06 -postanawia- odrzucić wniosek o wznowienie postępowania. do postanowienia z dnia 28 lutego 2008 r. Wyrokiem z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 349/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpatrując skargę A. J.-J., A.M.J. J. i I. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...]. U podstaw takiego rozstrzygnięcia Sądu legł fakt, że zgodnie z informacją udzieloną przez pełnomocnika skarżących A. T. M. J.-J., A. J.-J. i A.M.J. J., potwierdzoną następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].11.2006 r., sygn. akt [...], A.T.M. J.-J. zmarła w dniu 3.05.2003 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organy obu instancji. A.T.M. J.-J. była jedną ze spadkobierczyń poprzednich właścicieli nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, a to M. i T. T. Ferując wyrok Sąd uznał, że rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania uznać należy za rażące naruszenie prawa dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z podstawy prawnej przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 2 KPA. W związku ze stwierdzeniem takiej podstawy nieważności Sąd uznał, że nie może odnieść się do treści i zarzutów skarg. W skardze o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. J.-J., A.M.J. J. i I. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 349/06 A.M.A. J. i A.M.Z. E.-J. domagały się wznowienia postępowania wskazując jako podstawę żądania przepis art. 273 § 1 pkt 1 i § 2 PPSA. Podstawę wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 273 § 1 pkt 1 PPSA - zdaniem skarżących - stanowi okoliczność, że wyrok WSA oparto na błędnym - przerobionym postanowieniu [...] Sądu Rejonowego w S. o stwierdzeniu nabycia spadku, gdzie wskutek pomyłki sądowej stwierdzono, że spadkodawczyni A.T.M. J.-J. zmarła dnia 3.05.2003 r. podczas, gdy w rzeczywistości zmarła dnia 3.05.2006 r. Podstawę wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 273 § 2 PPSA - zdaniem skarżących - stanowi okoliczność, że dopiero po zapadłym wyroku wykryto takie okoliczności faktyczne i środki dowodowe w postaci postanowienia [...] Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].04.2007 r. prostującego postanowienie z dnia [...].11.2006 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A.T.M. J.-J. odnośnie daty śmierci spadkodawczyni stwierdzające, że zmarła ona 3.05.2006 r., która to okoliczność miała wpływ na wynik sprawy, a strona nie mogła skorzystać z niego w poprzednim postępowaniu. Skarżący domagają się wznowienia przedmiotowego postępowania i uwzględnienie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...].01.2006 r., Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzez uchylenie wymienionej decyzji Wojewody ewentualnie stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego skarżące podały, iż podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 349/06 stanowiło ustalenie, że jedna z wnioskodawczyń, a to A.T.M. J.-J. zmarła dnia 3 maja 2003 r. potwierdzeniem, czego była treść postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].11.2006 r. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji skierowane była do osoby zmarłej, co stanowi rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z podstawy prawnej art. 156 § 1 pkt 2 KPA. W rzeczywistości A.T.M. J.-J. zmarła dnia 3.05.2006 r. Potwierdzeniem tego jest postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].04.2007 r., gdzie Sąd między innymi prostując sentencję postanowienia z [...].11. 2006 r. stwierdza, że A.T.M. J.-J. zmarła w 3.05.2006 r. Skarżące przesyłając do WSA w Rzeszowie odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku z [...] listopada 2006 r. nie wiedziały, że Sąd popełnił omyłki. Po zapadłym wyroku WSA w Rzeszowie w dniu 22.03.2007 r. na wniosek skarżących Sąd Rejonowy w S. sprostował błędy. Skoro ze sprostowanego postanowienia wynika, że A.T.M. J.-J. w dniu wydania decyzji organów obu instancji, żyła to nie zachodzi nieważność tych aktów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Rozstrzygając wniosek o wznowienie postępowania sądowego w trybie art. 270 i n. ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd odrzuca wniosek. Badanie wskazanych wyżej przesłanek odbywa się po raz pierwszy na posiedzeniu niejawnym. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które pozwalają na rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Kontrola skargi na posiedzeniu niejawnym sprowadza się w zasadzie jedynie do sprawdzenie, czy wniosek o wznowienie wskazuje ustawową przesłankę wznowienia. Na posiedzeniu niejawnym nie podlega badaniu merytoryczna zasadność wskazanej przesłanki wznowienia postępowania. W analizowanej sprawie strona skarżąca w sposób niewątpliwy wskazała ustawowe przesłanki swojego wniosku. Odwołała się bowiem do przepisów art. 273 § 1 pkt 1 i § 2 PPSA. Strona nie wskazuje wprawdzie okoliczności uzasadniających zachowanie przez nią terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jednak Sąd przyjął, że termin ten zaczął jej biec od dnia 22 marca 2007 r., to jest od daty w której ogłoszono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 349/06. W ustnych motywach wyroku podano zapewne przyczynę stwierdzenia nieważności objętych postępowaniem decyzji. Ponieważ wniosek o wznowienie postępowania złożony został w dniu 21 czerwca 2006 r. (data nadania go w UP w S.) stwierdzić należy, że zachowany został termin określony w art. 277 Ppsa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W związku z takimi wstępnymi ustaleniami sprawa została skierowana na rozprawę, podczas której obowiązkiem sądu jest rozstrzygnięcie - w pierwszej kolejności -o dopuszczalności wznowienia pod kątem istnienia ustawowej podstawy wznowienia i zachowania terminu do wniesienia skargi (art. 281 PPSA). Przesłanki dopuszczalności wniesienia skargi na tym etapie postępowania są już badane merytorycznie. Sąd bada realne istnienie wskazanych przez stronę wnioskującą o wznowienie postępowania przesłanek wznowieniowych. W analizowanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania skarżące A.M.A. J. i A.M.Z. E.-J. wskazały przepisy art. 273 § 1 pkt 1 i § 2 PPSA. Powołane przepisy przewidują możliwość wznowienia postępowania przez sąd na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 PPS A) oraz wtedy kiedy w okresie późniejszym wykryto takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art.273 § 2 PPSA). Sąd orzekający w niniejszej sprawie po merytorycznym badaniu sprawy stoi na stanowisku, że wskazane przez wnioskodawczynie ustawowe przesłanki wznowienia postępowania realnie nie istnieją. Powoływany wyżej przepis art. 273 § 1 pkt 1 PPSA jako podstawę wznowienia przewiduje wydanie orzeczenia na dokumencie podrobionym lub przerobionym. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ustalił datę śmierci A.T.M. J.-J. nie było dokumentem ani podrobionym ani przerobionym. Podrobienie dokumentu polega na sporządzeniu dokumentu przy zachowaniu pozorów, jak gdyby dokument i zawarte w nim oświadczenie pochodziło od innej osoby niż ta, w której imieniu został sporządzony. Nie budzi najmniejszych wątpliwości, że przedstawione Sądowi postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].11.2006 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A.T.M. J.-J. nie zostało przez nikogo podrobione. Natomiast przerobienie dokumentu polega na nadaniu mu innej niż pierwotna treści, to jest wpisaniu w jej miejsce innej treści lub poprawienie istniejącej. Nie zostało w żaden sposób wykazane, że treść postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].11.2006 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A.T.M. J.-J. została w jakikolwiek sposób przerobiona. Owszem pierwotna treść tego dokumentu zawierała omyłkę Sądu Rejonowego w S., co jednak nie oznacza, że postanowienie to zostało podrobione lub przerobione. Odnosząc się do wskazanej przez stronę skarżącą podstawy wznowienia określonej w art. 273 § 2 PPSA stanowiącej o możliwości żądania wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu stwierdzić należy, że przesłanki wznowienia z tej przyczyny w sposób realny również nie zachodzą. Podstawę wznowienia postępowania o której mowa w tym przepisie stanowią okoliczności faktyczne i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Środki dowodowe powstałe po wydaniu prawomocnego orzeczenia w sprawie nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania. Wskazany przez stronę skarżącą dokument, jakim jest postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].04.2007 r., sygn. akt [...], którym sprostowano omyłkę Sądu powstał już po wydaniu w dniu 22.03.2007 r. wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, a więc nie może być podstawą przedmiotowego wznowienia. Podkreślenia wymaga, że instytucja wznowienia postępowania z uwagi na późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu nie może służyć do naprawiania wadliwych, zawinionych działań stron, czy ich pełnomocników, lecz ma umożliwiać ponowną kontrolę aktu administracyjnego przez sąd w sytuacji, kiedy z przyczyn niezależnych od strony nowe dowody, czy fakty ujawniły się dopiero po wydaniu wyroku przez sąd. W analizowanej sprawie to strony wprowadziły w błąd Sąd, co do daty śmierci A.T.M. J.-J. Przecież oczywistym jest, że wnioskodawczynie, jako córki A.T.M. J.-J. znały dokładną datę jej śmierci jeszcze przed wydaniem wyroku w sprawie, więc trudno jest przyjąć, że po wydaniu w sprawie wyroku wykryły one nową okoliczność faktyczną dotyczącą daty śmierci ich matki. Pełnomocnik wnioskodawczyń był obecny na rozprawie w dniu 22 marca 2007 r., kiedy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie ogłosił wyrok w sprawie II SA/Rz 349/06. W tym dniu poznał motywy wydania wyroku. Wspomniany wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono mu w dniu 16 kwietnia 2007 r. W dniu [...] kwietnia 2007 r. wydane zostało w sprawie [...] postanowienie Sądu Rejonowego w S. o sprostowaniu oczywistej omyłki w postanowieniu tegoż Sądu z dnia [...] listopada 2006 r. w zakresie daty śmierci A.T.M. J.-J. W tym czasie stronom nie upłynął jeszcze termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w sprawie II SA/Rz 349/06. Reasumując, stwierdzić należy, iż w sprawie nie zachodzi "późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu". Data śmierci A.T.M. J.-J. była stronom znana jeszcze przed wydaniem wyroku w sprawie II SA/Rz 349/06. Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że wskazane przez stronę skarżącą dokument nie wyczerpuje określonej w przepisie art. 273 § 1 pkt 1 i 273 § 2 PPSA pojęcia ustawowej podstawy wznowienia, dlatego na podstawie przepisu art. 281 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł o odrzuceniu wniosku. Na marginesie należy zauważyć, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22.03.2007 r., sygn. akt II SA/Rz 349/06 stwierdzający nieważność decyzji organów obu instancji powoduje, że organy będą musiały rozpoznać sprawę na nowo w jej całokształcie. Będą musiały wziąć pod rozwagę argumenty przemawiające zarówno za uwzględnieniem wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jak i przeciwko niemu. Wydana w sprawie przez organ I instancji decyzja będzie mogła podlegać kontroli organu II instancji w trybie odwoławczym, a na dalszym etapie postępowania ewentualnej kontroli sądowoadministracyjnej.