II SA/Rz 507/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy. Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania G. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W przedłożonym następnie urzędowym formularzu tego wniosku (PPF) podniosła, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 2244 zł netto. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji i udziałów ani wartościowych ruchomości. Uzyskiwany dochód przeznaczany jest w całości na uiszczenie podatków oraz na opłaty za gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, wywóz śmieci, opał, leczenie, wyżywienie, odzież, środki higieny osobistej i bieżące remonty domu (o pow. 100 m.kw.). Strona podała, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 1,63 ha. Celem uzyskania dokładniejszych danych odnośnie do sytuacji finansowej skarżącej wezwano ją o wskazanie wielkości ponoszonych co miesiąc wydatków na wskazane przez wymienioną cele. W odpowiedzi wnioskodawczyni podała następujące kwoty miesięcznych obciążeń: 750 zł – żywność, 250 zł – leczenie, 450 zł - utrzymanie domu, 100 zł – odzież, 60 zł – środki higieny osobistej, 64 zł – podatki i "opłaty", 400 zł – bieżące remonty mieszkania, 120 zł – telefon, 50 zł – opłaty sądowe. Skarżąca nadesłała także wyciąg z rachunku bankowego z wolnymi środkami na dzień 22 czerwca 2015r. wynoszącymi 0,27 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.", prawo pomocy może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W tym drugim przypadku, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje ono np. zwolnienie od kosztów sądowych, o które w niniejszej sprawie ubiega się G. M. Otrzymanie takiej pomocy uzależnione zostało w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. od wykazania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rzeczą wnioskującego o wsparcie jest więc przedstawienie pełnych danych dotyczących jego stanu rodzinnego, majątku i dochodów, zaś ich ocena należy do Sądu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przekazane przez stronę informacje nie wskazują na występowanie w jej przypadku sytuacji niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania. Przeciwnie, świadczą o tym, że wnioskodawczyni jest jak najbardziej w stanie wygospodarować kwotę potrzebną do sfinansowania swojego udziału w niniejszej sprawie. Trzeba bowiem podkreślić, że na obecnym etapie postępowania spoczywa na niej obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość to 100 zł (stanowiąca najniższy wpis na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego). Na kolejnych etapach postępowania mogą się wprawdzie pojawić dalsze koszty, lecz wysokość tych najbardziej prawdopodobnych nie przekroczy kwoty 200 zł. Nadto, wnioskodawczyni ma zaspokojone wszystkie podstawowe potrzeby, bowiem z uzyskiwanego dochodu pokrywa wydatki na utrzymanie swoje, domu, w którym mieszka oraz na leczenie. Poza tym, jak wynika z przedstawionych przez nią danych stać ją na opłacenie telefonu, bieżących remontów domu i uiszczenie opłat sądowych. Pokazuje to tylko, że wnioskodawczyni ma możliwość poczynienia oszczędności, które winna przeznaczyć w pierwszej kolejności na pokrycie kosztów swojego udziału w zainicjowanym jej skargą postępowaniu. Należności o publicznoprawnym charakterze (np. koszty postępowania) powinny być bowiem traktowane na równi z innymi, podstawowymi wydatkami strony. Podkreślenia wymaga, że tylko sytuacja, w której strona nie mogłaby przez poniesienie kosztów postępowania zapewnić sobie egzystencji na minimalnym poziomie wymagałaby udzielenia jej wsparcia ze środków publicznych. Powyższe oznacza, że pomimo bilansowania się uzyskiwanego przez G. M. dochodu i ponoszonych przez nią wydatków, brak jest podstaw do uwzględnienia jej żądania. Prawo pomocy, jako wyjątek od wymienionej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania, przeznaczone jest dla osób ubogich, którym brak dochodu bądź też uzyskiwanie go w zbyt małej wysokości zamknąłby drogę do sądu. G. M. w sytuacji tego rodzaju z pewnością się nie znajduje. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, pobierana emerytura wystarcza jej na tzw. wydatki konieczne (podkreślenia wymaga, że strona nie ma jakichkolwiek osób na utrzymaniu i wszystkie środki wydaje na swoje potrzeby), jak też na inne wydatki tj. telefon, remont domu czy opłaty sądowe. Należy też zwrócić uwagę na to, że wnioskodawczyni wzywana była do przedłożenia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za okres od dnia 1 marca 2015 r. do dnia wykonania wezwania. W odpowiedzi przedstawiła zaś jedynie wyciąg dotyczący znacznie krótszego okresu tzn. od 1 do 22 czerwca 2015 r. Okoliczność ta nie może przemawiać zaś na jej korzyść, bowiem powoduje powstanie wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony. W oparciu o powyższe odmówiono zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, podstawę czego stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dodatkowo należy wskazać, że w razie uwzględnienia skargi składającemu ją, w myśl art. 200 P.p.s.a., będzie przysługiwał od organu zwrot kosztów postępowania.