II SA/Rz 509/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 509/05 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. Komendant Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1072 ze zm.) stwierdził, że R. S. odwołanie od decyzji Komendanta Granicznej Placówki Kontroli Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. o nałożeniu kary pieniężnej wniósł z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja organu I instancji została skarżącemu doręczona 24 listopada 2002r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na kopii decyzji. Termin wniesienia odwołania od decyzji upłynął 9 grudnia 2002r. Odwołanie R. S. wpłynęło do organu I instancji 10 grudnia 2002r., zatem po upływie terminu. Strona wnosząc odwołanie nie wystąpiła z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wydanie niniejszego postanowienia ma bezpośredni związek z ustaleniami poczynionymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 10 grudnia 2004r. sygn. akt SA/Rz 141/03. W skardze do Sądu skarżący A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu podniósł, że odwołanie zostało rozpatrzone przez Komendanta Oddziału Straży Granicznej ppłk. mgr inż. H. M. i wydano decyzję nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r. w uzasadnieniu której słusznie stwierdził organ, że od decyzji organu I instancji odwołanie przedsiębiorca złożył w terminie. Uznał, że na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2004r. wyłączona została możliwość prowadzenia jakiekolwiek postępowania w tej sprawie. Innym zagadnieniem według skarżącego jest fakt, że odwołanie zostało wniesione w terminie w urzędzie pocztowym 6 grudnia 2002r. Zasadą kodeksową jest, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w urzędzie pocztowym albo złożono w polskim urzędzie konsularnym (art. 57 § 5 k.p.a.). W odpowiedzi na skargę Komendant Oddziału Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie z dnia 4 marca 2006r., które wpłynęło do Sądu 6 marca 2006r. skarżący R. S. zawarł wniosek o odroczenie rozprawy i nałożenia na organ obowiązku dostarczenia do Sądu koperty przesyłki poleconej, w której 6.12.2002r. zostało nadane w urzędzie pocztowym odwołanie, a w przypadku niezłożenia tejże koperty zwrócenia się do urzędu pocztowego w P. właściwego dla organu o nadesłanie informacji odnośnie daty nadania przesyłki poleconej w pierwszej dekadzie grudnia 2002r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku o odroczenie rozprawy i przeprowadzenie postępowania dowodowego, bowiem żądanie dotyczy przeprowadzenia postępowania dowodowego w zbyt szerokim zakresie, chociaż dowód z koperty niewątpliwie jest dowodem z dokumentu. Po myśli art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia w sprawie. Kwestia badania daty wniesienia odwołania przez Sąd byłaby okolicznością, która spowodowałaby nieuzasadnione przedłużenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2004r. sygn. akt SA/Rz 141/03 uchylił decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z [...].12.2002r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na własne potrzeby bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, polegającej na wniesieniu odwołania jest zachowanie ustawowego czternastodniowego terminu liczonego od dnia doręczenia (ogłoszenia) stronie decyzji. Na podstawie akt sprawy ustalono, że skarżący decyzję organu I instancji odebrał osobiście 24.11.2002r., co potwierdził własnoręcznym podpisem na kopii decyzji. Ostatnim dniem do wniesienia odwołania z zachowaniem ustawowego terminu był 9.12.2002r. Na podstawie materiału dowodowego Sąd ustalił też, że odwołanie wpłynęło do organu 10.12.2002r. Nie było zatem potrzeby przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, pomimo użycia w końcowych wnioskach uzasadnienia zwrotu "wpłynęło", który to termin w żaden sposób nie pozostawał w zgodzie z przedstawioną treścią uzasadnienia i poczynionymi ustaleniami przez Sąd ustaleniami. Okolicznością, która nie wynikała z akt było zbadanie, czy odwołanie wniesiono osobiście (brak adnotacji na odwołaniu), czy za pośrednictwem poczty, bo to ma decydujące znaczenie dla oceny skutków odwołania i podjętego rozstrzygnięcia. Z tego też względu skarżący słusznie wskazał na treść art. 57 § 5 k.p.a. stanowiącym, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. W piśmie z dnia 4 marca 2006r. skarżący twierdzi, że odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym 6.12.2002r. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali, czy w jest w posiadaniu koperty, która jest istotnym dowodem w postępowaniu administracyjnym, bowiem na podstawie daty uwidocznionej stemplem pocztowym stwierdza się datę dokonania czynności prawnych, co wywołuje określone skutki prawne. Ponadto organ może zwrócić się do skarżącego o nadesłanie kserokopii dowodu nadania przesyłki w urzędzie pocztowym. Należy podkreślić, że stosownie do art. 75 i nast. k.p.a. organ dysponuje szerokim wachlarzem środków dowodowych, którymi może posłużyć się celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego, do czego obliguje art. 77 k.p.a.. W przypadku jednak powstania sytuacji, gdy nie będzie możliwe wykazania stosownymi dowodami, w jakiej dacie wniesiono odwołanie organ dopuści jako dowód oświadczenie strony, które również jest wymienione pośród środków dowodowych w § 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, a w szczególności niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a., co w ocenie Sądu wyczerpało przesłankę naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i z tych przyczyn orzekł jak w sentencji. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku. Sąd pomimo uwzględnienia skargi nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, gdyż skarżący w skardze nie zawarł wniosku o zwrot kosztów postępowania, a wobec niestawienia się na rozprawę nie zgłosił takiego wniosku do czasu jej zamknięcia, co po myśli art. 210 p.p.s.a skutkuje wygaśnięciem prawa do żądania zwrotu kosztów. Skarżący o takim uprawnieniu i skutkach niezłożenia został poinformowany w wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie, odbiór którego skarżący potwierdził osobiście (karta akt sądowych nr 7 i nr 8).