II SA/Rz 509/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A. T. i P. B. wspólników spółki cywilnej A. na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie kary za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących A.T. i P. B. solidarnie kwotę 394 zł /słownie: trzysta dziewięćdziesiąt cztery złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi A. T. i P. B. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą A s.c. w R. – reprezentowanych przez pełnomocnika adwokata P. K. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r., którą nałożono na skarżących karę pieniężną w kwocie 3 000,00 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. z 2007 Nr 125, poz. 874 ze zm./ oraz lp.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5.06.2009r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. z 2009r. Nr 86, poz. 721/. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] września 2010r. w miejscowości S. na drodze krajowej nr 9 zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki Iveco o nr rej. [...], którym kierował D. P. W trakcie kontroli kierowca nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, a na szybie czołowej kontrolowanego pojazdu brak było naklejonej opłaty (winiety) za przejazd po drogach krajowych. Zgodnie z dowodem rejestracyjnym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu wynosi 12000 kg, co oznaczało, że opłata winna zostać uiszczona przez przedsiębiorcę P. B., A. T. A s.c. w R. tj. przedsiębiorcę na rzecz którego wykonywany był transport rzeczy. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół kontroli nr [...]. Z uwagi na powyższe naruszenia Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] nałożył na firmę P. B., A. T. A s.c. w R. karę pieniężną w kwocie 3 000,00 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli P. B., A. T. A s.c. w R. i wnieśli o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wymagalności. Wskazali, że w dniu [...] lutego 2011r. złożyli wniosek o przywrócenie terminu sprawy wraz z pismem z Wydziału Komunikacji, poświadczającym, że masa całkowita pojazdu marki Iveco powinna wynosić 11500 kg. Opóźnienie spowodowane było niemożnością odbierania korespondencji oraz wyjaśnianiem i ubieganiem się od Wydziału Komunikacji dokumentów potwierdzających właściwą masę całkowitą pojazdu. Na potwierdzenie powyższego odwołujący się dołączyli stosowne dokumenty. Rozpatrując powyższe odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] marca 2011r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym organ wskazał, że za przejazd po drogach krajowych podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są uiszczać opłaty. Zgodnie natomiast z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwóch części: 1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu, 2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli opłaty. Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty łącznie. Stosownie zaś do § 3 ust. 4 (winno być ust. 5 – uwaga Sądu) nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty: 1) odcinek kontrolny nieprzedziurkowany lub winieta nieprzedziurkowana bądź winieta nieumieszczona trwale w sposób, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 (winno być ust. 3 pkt 1 – uwaga Sądu); 2) uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty; 3) odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej; 4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń. Kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym (§ 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia). Organ wskazał, że podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, miedzy innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg (art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym). Natomiast stosownie do art. 92 ust. 1 cyt. ustawy kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karz pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000zł. W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisu stanowiącego o obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Stosownie do treści lp.4.1 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5.06.2009r. powyższe naruszenie sankcjonowane jest karą 3000 złotych. Podniesiono, że przedsiębiorcy przy wykonywaniu transportu drogowego posługiwali się kierowcą – D. P., który w ich imieniu kierował kontrolowanym pojazdem. Kierowca nie okazał aktualnego na dzień kontroli odcinka karty opłaty drogowej, również odcinek samoprzylepny nie był naklejony na przedniej szybie. Powyższe okoliczności potwierdzone zostały protokołem kontroli i dokumentacją fotograficzną. Organ raz jeszcze podkreślił, że za przejazd po drogach krajowych podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są uiszczać opłaty, natomiast obowiązkiem kierowcy jest udowodnienie w trakcie kontroli uiszczenia takiej opłaty poprzez okazanie ważnej karty opłaty drogowej. To przedsiębiorca odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty (art. 87 ust. 3 ustawy o transporcie drogowym). Odnosząc się zaś do kwestii zmiany DMC kontrolowanego pojazdu, organ wskazał, że w momencie zatrzymania pojazdu do kontroli z dowodu rejestracyjnego tego pojazdu wynikało, że jego DMC wynosi 12 000 kg. W toku postępowania strony przedstawiły załącznik do świadectwa homologacji typu pojazdu nr 884-11 zgodnie z którym DMC pojazdu wynosi 11 500 kg. Organ wskazał, że z otrzymanego z B sp. zo.o. pisma z dnia [...].09.2010r. wynika, że pojazdy tego typu tj. marki Iveco Euro Cargo ML120E18 homologowane były w Polsce z wartością DMC 11500 lub 12000 kg. Dla wszystkich wariantów pojazd nie różni się pod względem technicznym. Organ uznał, że przedsiębiorcy rejestrując pojazd mogli wnioskować o wpisanie do dowodu rejestracyjnego DMC 11500 lub 12000 kg i to od nich zależna była wpisana do dowodu rejestracyjnego wartość. Z zalegającej w aktach kserokopii dowodu rejestracyjnego nr i seria [...] DMC kontrolowanego pojazdu wynosiło 12000 kg. Z pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...].02.2011r., wynika, że dokonano korekty DMC w dowodzie rejestracyjnym pojazdu z 12 000 kg na 11 500 kg na podstawie całkowitego świadectwa homologacji oraz oceny technicznej z dnia [...] listopada 2010r. Na dzień kontroli DMC określone było na 12 000 kg, a zatem obowiązkiem stron było umieszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P. B. i A. T. prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod firmą A s.c. w R. – zastępowani przez pełnomocnika rad. pr. T. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz wstrzymanie wykonania decyzji Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010r. Zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, - art. 10 k.p.a. w zw. z art. 40 § 3 k.p.a. poprzez niezapewnienie udziału strony w postępowaniu i doręczenie decyzji adresowanej do dwóch stron, jedynie jednej z nich, - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji w szczególności niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w szczególności przez brak zastawienia homologacji pojazdu nr 884/11 i dokonanych jej zmian do terminu rejestracji pojazdu, - art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania. Skarżący zarzucili również naruszenia prawa materialnego tj. art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez przyjęcie, że przedsiębiorca powinien uiścić, a kontrolowany pojazd posiadać kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, gdy dla pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 12000 kg /11500/ taka opłata nie jest wymagana. W uzasadnieniu wskazali, że organ dokonał błędnej analizy i oceny wyjaśnień jakie otrzymał od B. Wiodącym dokumentem ocennym winna być homologacja, która wraz z załącznikami została przedłożona do akt sprawy. Wynika z niej, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu to 11 500 kg. Zmiany tej homologacji dokonano w dniu 30 czerwca 1998r., dodając w pkt 18 treść "lub 12 000 kg". Kontrolowany pojazd został wyprodukowany i zarejestrowany w 1996r. – zatem nie mógł pozsiadać DCM 12 000 kg. Zatem masa została nieprawidłowo wpisana, a dopiero kontrola ujawniła tę nieprawidłowość. Strony dokonały odpowiedniej zmiany. Skarżący zarzucili, że obowiązek zapłaty dotyczy dwóch wspólników, a decyzja została skierowana do jednego z nich – czym naruszono art. 40 § 3 k.p.a. Reasumując stwierdzili, że decyzje zawierają braki, a z uwagi na uchybienia procesowe dokonano błędnej oceny art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, dlatego też postępowanie winno zostać umorzone. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentacje przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Raz jeszcze podkreślił, że z dowodu rejestracyjnego pojazdu marki Iveco Euro Cargo ML120E18 o nr rej. [...] okazanego w czasie kontroli wynika, że DMS pojazdu wynosi 12 000 kg. Z pisma uzyskanego od firmy B Sp. zo.o. wynika natomiast, że zgodnie ze Świadectwem Homologacji Ministerstwa Transportu i Gospodarki Morskiej nr 884-11 z dnia 23.03.1997r. wraz ze Zmianą Nr 1 z dnia 30.06.1998r. do przedmiotowego świadectwa, pojazdy ww. typu były homologowane w Polsce z wartością DMC 11 500 kg lub 12 000 kg. Dla wszystkich wariantów pojazd nie różni się pod względem technicznym i nie ma technicznych przeciwwskazań do zmiany DMC zgodnie ze wskazaniem właściciela. Wraz ze zmianą DMC należy zmienić wartość ładowności. Organ podtrzymał stanowisko, że w dowodzie rejestracyjnym dane umieszczone były zgodnie z wolą stron (12 000 kg), z czym związany był obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ odpierając zarzuty skargi, podkreślił, że całość korespondencji (w tym decyzje) kierowane były do dwóch wspólników s.c. tj. P. B. i A. T. Postanowieniem z dnia 11.08.2011r., sygn. akt II SA/Rz 509/11 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].12.2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, choć z powodów które Sąd uwzględnił z urzędu. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2011 r., wydana w postępowaniu odwoławczym od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. o nałożeniu kary pieniężnej. Tryb postępowania odwoławczego uregulowany został w Rozdziale 10 kodeksu postępowania administracyjnego stanowiąc przede wszystkim, że odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Oznacza to, że termin określony tym przepisem do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużany lub skracany przez organ administracji publicznej. Organ odwoławczy, otrzymując odwołanie wraz z aktami sprawy przesłanymi przez organ I instancji /art. 133k.p.a./ jest zobligowany przede wszystkim do badania formalnego; dopuszczalności wniesionego odwołania, a jeżeli to badanie da wynik pozytywny - do badania zachowania przez odwołującego się terminu do jego wniesienia. Dopiero pozytywny wynik opisanego wyżej badania wstępnego, daje organowi II instancji podstawę do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Mając na uwadze powyższe uwagi, w realiach rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, nie można ustalić zasadności podjęcia przez organ II instancji drugiego etapu postępowania odwoławczego - merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Nie wynika bowiem z akt sprawy, a także zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2010 r. zawierającego pouczenie o środkach zaskarżenia, zostało złożone w terminie przewidzianym art. 129 § 2 k.p.a. Brak jest poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń czy decyzja, od której skarżący wnieśli odwołania została w ogóle im doręczona, czy też zastosowano domniemanie doręczenia przesyłki uregulowane w art. 44 k.p.a. chociaż nie został również spełniony warunek określony tym przepisem o pozostawieniu pisma w aktach sprawy. Ustalenie okoliczności doręczenia decyzji organu I Instancji jest o tyle istotne, że składając odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego skarżący złożyli również wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Ponownie zatem rozpoznając sprawę, rzeczą organu będzie ustalenie daty doręczenia decyzji organu I instancji skarżącym, a w przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi do złożenia odwołania - rozpoznania przede wszystkim wniosku o jego przywrócenie i wydania stosownego postanowienia. Dopiero bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie terminu do złożenia odwołania da ewentualnie, w przypadku pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organowi podstawę do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Negatywne zaś rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, da skarżącym, w oparciu o treść art. 59 § 1 k.p.a. możliwość do złożenia zażalenia. W tym stanie sprawy, Sąd dopatrzył się naruszenia przez orzekający w sprawie organ przepisów art. 129 § 2, art. 134 w zw. z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. skutkującymi naruszeniem art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i z tych powodów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.