II SA/Rz 510/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 7 listopada 2006 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania -skargę oddala- do wyroku z dnia 7 listopada 2006 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania T. S. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...].02.2006 r., Nr [...] o wymeldowaniu T. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w M. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że do 1998 r. T. S. - obecnie były pracownik Nadleśnictwa R. - zamieszkiwał pod adresem M. [...] w budynku na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa Lasów Państwowych Nadleśnictwa R. Po opuszczeniu mieszkania w M. nr [...] T. S. zamieszkał w G. przy ul. K. [...], gdzie mieszka nadal. Wyrokiem z dnia [...].10.2004 r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S. nakazał T. S. opuszczenie budynku mieszkalnego położonego w miejscowości M. [...] wraz z wszystkimi osobami i rzeczami reprezentującymi jego prawa. Wspomniany wyrok sądu pierwszej instancji został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w K., który wyrokiem z dnia [...].03.2005 r. sygn. akt [...] oddalił apelację T. S. w sprawie o eksmisję. Komornik wykonał egzekucję poprzez opróżnienie lokalu w M. nr [...] w dniu [...].10.2005 r. i sporządził z tej czynności protokół w sprawie [...]. Po wykonaniu eksmisji Komornik zawiadomił Wójta w Gminy w K. o opróżnienie lokalu. Wójt Gminy w K. wszczął z urzędu sprawę o wymeldowanie T. S. z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. W toku trwania sprawy meldunkowej Wójt Gminy w K. sprawdził czy nie toczą się jakieś postępowania w sądzie lub w prokuraturze, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Z informacji z Sądu Rejonowego w S. wynika, że przed tym sądem nie toczy się postępowanie o ochronę posiadania dotyczące T. S.. Natomiast z informacji Prokuratora Rejonowego w S. wynika, że Prokuratura Rejonowa w S. nie prowadzi żadnych postępowań, które mogłyby mieć wpływ na sprawę meldunkową. T. S. w postępowaniu zgłosił zamiar powrotu do poprzednio zajmowanego miejsca pobytu stałego wywodząc, że jego zamieszkanie w G. ma charakter czasowy. Dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie ma, czy T. S. opuścił -w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - swoje miejsce pobytu stałego w lokalu mieszkalnym pod adresem M. nr [...]. Interpretacja art. 15 ust. 2 ustawy była dokonywana zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. (Dz. U. z 2002 r., nr 78, poz. 716) obowiązującym od dnia 19.06.2002 r. Wymienione orzeczenie przesądziło, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobycie osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zgodnie z art. 9 ust. 2b zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Istotne znaczenie dla oceny czy doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 wskazanej ustawy przez osobę, która ma być wymeldowana ma jej zamiar. Ocena tego zamiaru nie może sprowadzać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczeń woli osoby, która ma być wymeldowana, ale musi być obiektywna. Przez "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną osoby, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Do okoliczności takich należy kwestia koncentracji interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w sensie fizycznym), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu na stałe. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została przez najemcę (dysponenta lokalu) usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że T. S. definitywnie opuścił swoje dotychczasowe miejsce stałego pobytu w M. nr [...]. Deklarowany przez niego zamiar utrzymania dotychczasowego meldunku oraz zamiar powrotu do poprzednio zajmowanego miejsca pobytu nie zasługuje na ochronę prawną. T. S. nie może już powrócić do poprzedniego miejsca pobytu ponieważ właściciel nieruchomości zabudowanej przedmiotowym budynkiem mieszkalnym nie zgadza się na to. Odwołujący się nie stosował też środków prawnych, które umożliwiłyby mu powrót do poprzedniego miejsca pobytu. T. S. od wielu lat już nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu, dlatego decyzja o wymeldowaniu - w świetle przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych -jest zasadna. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył T. S. zarzucając organowi "nierzetelne rozpoznanie sprawy" oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, co do stwierdzenia, że nie toczy się postępowanie o ochronę posiadania podczas gdy przed Sądem Okręgowym toczy się postępowanie ze skargi na działalność komornika Sądowego Rewiru przy Sądzie Rejonowym w S., a nadto przyjęcie, iż skarżący opuścił miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania, bowiem skarżący "nie opuścił miejsca stałego pobytu z własnej woli, lecz został do tego przymuszony znacznie wcześniej niż nastąpiło orzeczenie eksmisyjne spowodowane ujawnieniem nadużyć Nadleśnictwa w R.". W związku z powyższymi zarzutami T. S. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i "przywrócenie prawa do zamieszkania budynku mieszkalnym w m. M. nr [...]". W uzasadnieniu skargi podał, że w Nadleśnictwie przepracował 50 lat, pod koniec zatrudnienia przed przejściem na emeryturę zapewniono go, że budynek zostanie mu sprzedany w ramach ustawy o przekazywaniu w ręce długoletnich pracowników za odpowiednią bonifikatą obiektów zbędnych dla Nadleśnictwa. Skarżący zamierzał przystosować obiekt na muzeum łowiectwa oraz chciał przebywać w miejscu pochówku żony. Właściciel budynku mieszkalnego uniemożliwił mu powrót do lokalu, a wygłaszane pod jego adresem groźby karalne pozbawienia zdrowia i życia zmusiły go do opuszczenia budynku. Komornik przeprowadzając eksmisję nadużył uprawnień funkcjonariusza publicznego, przeprowadził ją bez udziału Policji, samowolnie zdecydował o spaleniu przedmiotów będących w budynku, nie ujawnił w protokole co zrobił z pasieką i drewnem należącym do skarżącego się. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów meldunkowych stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) zwanej dalej ustawą. Przepis ten przewiduje możliwość wydania przez organ meldunkowy na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Taka konstrukcja powołanego przepisu zobowiązuje organy meldunkowe do rozstrzygania kwestii wymeldowania w oparciu o stwierdzony stan faktyczny, a nie prawny wynikający przykładowo z ewentualnych uprawnień właścicielskich osoby, której postępowanie dotyczy. Kryterium zastosowania tego przepisu jest więc stwierdzenie, że osoba zameldowana pod określonym adresem nie przebywa w danym miejscu i sytuacja tam ma charakter stały. Przesłanki powołanego wcześniej przepisu w sposób nie budzący wątpliwości zachodzą w kontrolowanej przez Sąd sprawie, co uprawniało organy do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że T. S. około 1998 r. wyprowadził się z budynku położonego w miejscowości M. nr [...] i zamieszkał w G. przy ul. K. [...]. Upływ długiego okresu czasu pomiędzy wyprowadzeniem się z miejscowości M. wskazuje - zdaniem Sądu - w sposób nie budzący wątpliwości, że wolą skarżącego było przeniesienie swojego stałego pobytu do mieszkania przy ul. K. w G. Kilkuletnie faktyczne zamieszkanie w innej miejscowości, wymagające niewątpliwie założenie w niej ośrodka swoich osobistych interesów, a także faktyczne zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu i zerwanie z nim związków pozwala na ocenę, że nastąpiło "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że T. S. opuszczając miejsce swojego dotychczasowego zamieszkanie nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wskazane wyżej okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że decyzje organów obu instancji nie naruszają przepisów prawa. Odnosząc się do argumentów skargi stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Przede wszystkim ustosunkowując się do kwestii braku dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania przez T. S. stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie braku dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania przez skarżącego. Ponadto wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, podzielany przez Sąd orzekający w niniejszym składzie, że w pojęciu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy mieści się również sytuacja, kiedy osoba przebywająca dotychczas w lokalu została pozbawiona do niego dostępu ale nie wystąpiła w odpowiednim czasie na drogę sądową o przywrócenie posiadania (wyrok NSA z dnia 21.11.1985 r., sygn. SA/Gd 982/85). W analizowanym przypadku nie można uznać, że skarżący zwrócił się do jakiegokolwiek sądu o ochronę posiadania przedmiotowego mieszkania. Nie można za taką czynność uznać ewentualnej skargi na czynności komornika złożonej przez T. S. w związku z przeprowadzeniem egzekucji wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].10.2004 r., sygn. [...] orzekającego eksmisję T. S. z przedmiotowego lokalu wraz z osobami i rzeczami jego prawa reprezentującymi z uwagi na przedział czasowy dzielący opuszczenie spornego lokalu przez skarżącego do dnia złożenia skargi. Ponadto skarga została złożona w związku z usunięciem rzeczy pozostałych po skarżącym w lokalu, a nie umożliwienia jemu samemu fizycznego powrotu do mieszkania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.