II SA/Rz 512/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2004r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej J. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 512/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...].04.2004 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1, art. 107 § 1 k.p.a., art. 20 ust. 1 i art. 22 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086/ oraz § 45 i 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/ - Starosta [...] wprowadził zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi R., gmina [...], to jest: - w jednostce rejestrowej nr 532 utworzonej dla J. W. c. L. i A. oraz W. W. s. J. i M. /wspólność małżeńska/ wykreślił działkę nr 1618/3 o pow. 0,18 ha, a wpisał działkę nr 1618/4 o pow. 0,1882 ha /B/Ps III – 0,0751 ha, R IVa – 0,0716 ha, R IVb – 0,0415 ha/, - w jednostce rejestrowej nr 592 utworzonej dla J. S. c. F. i M. wykreślił działkę nr 1619 o pow. 0,17 ha, a wpisał działkę nr 1619/1 o pow. 0,17 ha /R IVb – 0,02 ha, Ł III – 0,11 ha, B/Ps III – 0,04 ha/, - nakazał wymienione zmiany nanieść na mapę ewidencji gruntów. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wskazane zmiany wprowadził do operatu ewidencji gruntów na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].02.2004 r., Nr [...] orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości tj. działki nr 1618/3 z działkami sąsiednimi, między innymi z działką nr 1619 położoną we wsi R. i mapy uzupełniającej powstałej w wyniku pomiaru bezpośredniego na gruncie ustalonej granicy, włączonej do Zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia 4.11.2003 r. za nr [...]. Z miar gruntowych obliczono powierzchnię działki nr 1618/3 metodą analityczną. Od tej decyzji wniosła odwołanie J. S. i zarzuciła, że przedmiotem rozgraniczenia była także jej działka nr 1618/2 i działka nr 1618/3 stanowiąca własność J. i W. W., czego jednakże nie ujęto w osnowie niniejszej decyzji. Granicę pomiędzy w/w działkami oznaczono na gruncie granicznikami betonowymi. Poza tym nadmieniła: "Po rozgraniczeniu i usytuowaniu na gruncie graniczników betonowych między tymi działkami w rzeczywistości wyznacza inną linię graniczną niż na nowych mapach geodezyjnych gdzie zostaje ta sama granica co wynika z wypisu i wyrysu zgodnie z zasobem ewidencji gruntu i mapy zasadniczej – ewidencyjnej". Na końcu odwołania dodała: "Nie wnoszę na całość rozgraniczenia tylko na działkę nr 1618/2 począwszy od drogi asfaltowej nr 1943 do końca granic tej działki z jednej strony od działki nr 1618/3". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...].05.2004 r., Nr [...] utrzymał w mocy powołaną na wstępie decyzję Starosty z dnia [...].04.2004 r., Nr [...]. Wskazaną decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że organ I instancji zaskarżoną decyzję wydał z urzędu, zgodnie z mapą uzupełniającą i wykazem zmian gruntowych sporządzonych w wyniku rozgraniczenia. Odwołująca się podnosi, że jej działka nr 1618/2 brała udział w rozgraniczeniu z działką nr 1618/3 i ustalenie przebiegu granicy pomiędzy w/w działkami podczas rozgraniczenia jest inne na gruncie niż na mapie, co nie zostało ujęte w zaskarżonej decyzji Starosty. Odnosząc się do tego zarzutu organ II instancji wyjaśnił, iż Burmistrz Miasta i Gminy przedłożył Staroście prawomocną decyzję z dnia [...].02.2004 r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych na terenie wsi R., oznaczonych w operacie ewidencji gruntów jako działki nr, nr 1618/3 z działkami 1614, 1615, 1618/2, 1619, 1618/1, 1622, 1621, 1620, 1943. Stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 46 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zmiany granic nieruchomości wynikające m. innymi z ostatecznych decyzji administracyjnych są z urzędu wprowadzane do operatu ewidencji gruntów. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy w szczególności z operatu rozgraniczeniowego sporządzonego przez uprawnionego geodetę z rozgraniczenia działki nr 1618/3 z działkami sąsiednimi wynika, że podnoszony w odwołaniu przebieg granicy działki nr 1618/2 z działką nr 1618/3 podczas przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego został ustalony w obecności zainteresowanych stron i zaakceptowany ich podpisami. Przebieg granicy między w/w działkami nie uległ zmianie na mapie ewidencyjnej i nie spowodował zmiany powierzchni działki nr 1618/2. Z tego właśnie powodu decyzja Starosty z dnia [...].04.2004 r. nie obejmuje działki nr 1618/2. Wymieniona decyzja dotyczy tylko działek, co do których w wyniku rozgraniczenia nastąpiły zmiany ewidencyjne. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /za pośrednictwem organu odwoławczego, skarżąca J. S. wyjaśniła, że zakres skargi nie dotyczy całego rozgraniczenia, odnosi się tylko do granicy działki 1618/2 z działką nr 1618/3, poczynając od drogi asfaltowej nr 1943 do końca granicy pomiędzy tymi działkami. Zarzuciła, żę z operatu rozgraniczeniowego jednakże wynika, że granica pomiędzy działkami 1618/2 i 1618/3 zmieniła się na gruncie i wobec tego zaistniała zmiana powinna być uwidoczniona na mapie uzupełniającej sporządzonej przez geodetę po rozgraniczeniu. Istotnie powierzchnia działki nr 1618/2 po rozgraniczeniu nie uległa zmianie ale granica z działką nr 1618/3 zmieniła się. Posiada mapy geodezyjne ilustrujące przebieg granicy przed rozgraniczeniem. Dla przykładu przytoczyła: "Od działki sąsiedniej nr 1614 czyli od ogrodzenia i od drogi asfaltowej nr 1943 przed rozgraniczeniem między działką nr 1618/3 – działka nr 1618/2 miała 4,20 metra szerokości, po rozgraniczeniu jest 5,80 metra szerokości. Koło domu Państwa W. nr [...] od ogrodzenia miała 3,70 metra szerokości, po rozgraniczeniu jest 3 m szerokości. Przy końcu granicy działka 1618/2 od granicy sąsiada od działki nr 1615 do granicy drugiego sąsiada działki nr 1618/3 przed rozgraniczeniem działka nr 1618/2 miała 3,70 metra szerokości, po rozgraniczeniu ma 3,45 metra szerokości. Przy rozgraniczeniu był obecny jej mąż E. S. i przezeń upoważniony jej brat H. R., którzy wyrazili zgodę na zmianę granicy działki 1618/2, co powinno być zaznaczone w dokumentach. W piśmie procesowym z dnia 17.08.2005 r. skarżąca dodała, że granica pomiędzy jej działką nr 1618/2, a działką nr 1618/3 nie powinna się zmienić po rozgraniczeniu, "za wyjątkiem ugody od budynku gospodarczego Państwa W. po skosie do działki 1618/1 od strony południowej. Geodeta prowadzący rozgraniczenie nie dał do wglądu mężowi i bratu map z których korzystał przy rozgraniczeniu". Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji. Uzupełniająco nadmienił, że z operatu z rozgraniczenia działek wynika, że między właścicielami sąsiadujących działek została zawarta ugoda graniczna, która wywołuje skutki prawne. Wzruszenie ugody granicznej może być wzruszone tylko według przepisów kodeksu cywilnego w postępowaniu przed sądem powszechnym. Ugoda jednakże dotyczyła granicy między działkami nr 1618/3 i 1619. Uczestniczka J. W. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd skargę J. S. uwzględnił, ale z przyczyn innych niż w niej podano. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., Sąd przy kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, czyli nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ocenia zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem w pełnym zakresie czyli bierze pod uwagę również uchybienia procesowe i materialnoprawne o jakich nie wspomniano w skardze. Przed omówieniem przyczyny kasacji zaskarżonej decyzji należy przedstawić stan faktyczny sprawy, na tle którego została wydana zaskarżona decyzja. Otóż wcześniej toczyło się postępowanie o rozgraniczenie działki nr 1618/3 /współwłasność łączna J. i W. W./, m. innymi z działkami nr, nr 1619 /własność skarżącej/ i 1618/2, stanowiącymi współwłasność J. S. i jej męża. W tej właśnie sprawie rozgraniczeniowej, w/w strony przed upoważnionym geodetą D. L., zawarły w dniu 5.08.2003 r. ugodę na mocy której ustaliły przebieg granicy pomiędzy działką nr 1618/3, a działką 1619 i zmienioną na skutek tej ugody granicę, geodeta oznaczył na szkicu granicznym kolorem czerwonym. Zmiana tej granicy pociągnęła za sobą również zmianę konfiguracji tych działek. Na marginesie należy nadmienić, iż skarżąca ugody w podanym zakresie nie kwestionuje i nie jest ona przedmiotem skargi. W toku rozgraniczenia upoważniony geodeta po dokonaniu pomiarów stwierdził, że granica pomiędzy działką 1618/2, a działką 1618/3 /własność J. i W. W./ jest zgodna z dotychczasową granicą prawną i w związku z tym granica ta nie uległa zmianie. Wynika to z protokołu z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości, który podpisały bez zastrzeżeń J. i W. W. oraz pełnomocnik skarżącej H. R. /brat/ i mąż skarżącej E. S. Upoważniony geodeta w dniu 5.08.2003 r. w obecności zainteresowanych oznaczył na gruncie przebieg granicy m. innymi między działką 1618/3, a działką 1618/2 granicznikami betonowymi. Następnie we wrześniu 2003 r. geodeta sporządził mapę uzupełniającą rozgraniczenia działki nr 1618/3 z działkami sąsiednimi, na której zamieścił również wykaz zmian gruntowych odnoszący się tylko do działek 1618/3 i 1619, które zmieniły oznaczenie na działki nr 1618/4 i 1619/1. Dokument ten wpisano w dniu 4.11.2003 r., za numerem [...] do ewidencji zasobu powiatowego. Ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...].02.2004 r., Nr [...], Burmistrz Miasta i Gminy umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych na terenie wsi R. m. innymi działek 1618/3, 1618/2 i 1619. Stosownie do art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm./, Burmistrz Miasta i Gminy przesłał Staroście swoją decyzję z dnia [...].02.2004 r. wraz z mapą uzupełniającą związaną z rozgraniczeniem i wykaz zmian gruntowych dotyczący działek 18618/3 i 1619. W związku z tym Starosta decyzją z dnia [...].04.2004 r., Nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów wsi R., gmina [...] odnośnie działek 1618/3 i 1619. Decyzja ta natomiast nie orzeka o wprowadzeniu zmian w zakresie przebiegu granicy powierzchni pomiędzy działką nr 1618/2, a działką 1618/3 /obecnie 1618/4/. W ogóle nie obejmuje działki 1618/2. Skarżąca J. S. w odwołaniu oraz w skardze nie ma zastrzeżeń co do zmian określonych w tej decyzji /działki 1618/3 i 1619/, lecz zarzuciła, że istnieje różnica co do przebiegu granicy pomiędzy działką 1618/2, a działką 1618/3 oznaczoną na gruncie granicznikami betonowymi, a mapą uzupełniającą sporządzoną na podstawie wyników dokonanego rozgraniczenia, czyli inaczej mówiąc inny jest jej zdaniem przebieg granicy na gruncie, a inny na mapie. Przechodząc do sedna sprawy należy podkreślić, że odwołanie J. S. dotyczy żądania nie rozstrzygniętego w decyzji organu I instancji z dnia [...].04.2004 r., czyli rozstrzygnięcia nieistniejącego /sententia non existens/. Skoro więc nie było przedmiotu zaskarżenia, to odwołanie było niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a. /por. postanowienie Sądu Najwyższego dnia 7.07.1988 r., III AZP 10/88 – OSNCP 9/90, poz. 116 oraz Barbara Adamiak – Postępowanie administracyjne i sądowo-administracyjne, Wyd. Prawnicze "Lexis Nexis", Wydanie II, W-wa 2004 r., str. 277/. Organ odwoławczy na poruszoną kwestię nie zwrócił uwagi i rozpoznał sprawę merytorycznie, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji i tym samym naruszył art. 138 § 1 pkt 1 i art. 134 k.p.c., co miało istotny wpływ na formę i charakter załatwienia sprawy w tym postępowaniu. Wskazane przeoczenie organu II instancji ilustruje część uzasadnienia decyzji tego organu, stwierdzające, że przebieg granicy pomiędzy działkami 1618/2 i 1618/3 nie uległ zmianie na mapie ewidencyjnej i nie spowodował zmiany powierzchni działki nr 1618/2 i wobec tego decyzja Starosty z dnia [...].04.2004 r. nie obejmuje przedmiotowej działki. Z powodu przedstawionego uchybienia procesowego organu odwoławczego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.p.s.a. – uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania sądowego, Sąd orzekł po myśli art. 200 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrywaniu odwołania, organ uwzględni ocenę prawną Sądu zawartą w niniejszym uzasadnieniu.