II SA/Rz 512/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skarg S. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 r. (I) Nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 r. (II) Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych oraz ustalenia częściowej odpłatności za te usługi I. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 r. (I) Nr [...]; II. oddala skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 r. (II) Nr [...] Przedmiotem skargi jest: 1. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 roku (I) nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2005 roku (I) [...] wydana w wyniku odwołania S. C. w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...].07.2004r., znak: [...] w części dotyczącej odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz 2. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 roku (II) Nr.[...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2005 roku (II) Nr [...] wydana w wyniku odwołania Pana S. C., dotycząca przyznania pomocy społecznej w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla synów S. C., W. i M. oraz ustalenia częściowej odpłatności za te usługi. W podstawie prawnej w/w decyzji powołano przepis art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. w związku z art. 50 i 106 ust. 5 ustawy z dnia 15.03.2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593 z późn. zm./. W uzasadnieniu w/w orzeczeń wyjaśnione zostało, że Dyrektor MOPS działając z upoważnienia Prezydenta Miasta do wydawania decyzji administracyjnych – decyzją z dnia [...].01.2005r (I), znak: [...] zmienił decyzję własną z dnia [...].07.2004r., znak: [...] w części dotyczącej ustalenia odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze z 7 % na 15 % świadczone przez Agencję Usługowo - Pielęgniarską "[...]" na rzecz synów S. C., M. i W. C. za okres od 12 lipca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. Ustalił z tytułu zmiany tej odpłatności niedopłatę za w/w okres w kwocie 313., 65 zł, oraz jej zwrot w 6 ratach miesięcznych płatnych do 30 każdego po sobie następującego miesiąca począwszy od stycznia 2005 roku. Natomiast w decyzją z dnia[...] lutego 2005 roku (II) Nr.[...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2005 roku (II) Nr [...] w sprawie przyznania pomocy społecznej w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla synów S. C., W. i M. za okres od 10 stycznia 2005 r do 31 lipca 2006 i ustaleniu odpłatności za świadczone usługi w wysokości 15 %. W/w orzeczenia zostały opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności. Zmiana sytuacji dochodowej w rodzinie odwołującego była powodem zmiany decyzji ustalającej odpłatność za specjalistyczne usługi świadczone na rzecz synów M. i W. przez Agencję Pielęgniarsko – Usługową " [...]" w M. wobec ustalenia, że S. C. 24 czerwca 2004 roku aktem notarialnym Nr [...] otrzymał od swoich rodziców gospodarstwo rolnego o pow. 9.80 ha fizycznych w tym 7,11 ha przeliczeniowych i ten fakt spowodował zwiększenie dochodu w rodzinie w/w z kwoty 2.484,92 zł do kwoty 3.864,26 zł w tym na osobę w rodzinie z kwoty 496. 98 zł do kwoty 768,62 zł. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od w/w decyzji odwołujący S. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy domagał się zwolnienia go obowiązku zwrotu zaległej należności za świadczone usługi opiekuńcze. Wyjaśnił, że rozpoznane schorzenia przez lekarzy specjalistów u syna M. i W. autyzm uprawniają do otrzymania co najmniej z 2 usług specjalistycznych i w konsekwencji do całkowitego zwolnienia z odpłatności za świadczone usługi. Uprawnienia swoje upatruje w zapisie § 6 pkt 1 rozporządzenia. Dodatkowo zakwestionował: 1/ obliczenie jego dochodu w rodzinie przez wliczenie kwoty dochodu z gospodarstwa rolnego w kwocie 194 zł za 1 ha przeliczeniowy zamiast 53 zł z tytułu oddania ziemi w dzierżawę ponieważ jest to jego dochód faktyczny. Powołał się na przepis art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych /Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40/, według którego płatności przysługują osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego i będące w jej posiadaniu grunty rolne. Zakwestionował przyjętą przez organ kwotę kwota 300 zł zgłoszoną przez niego w oświadczeniu z dnia 27 grudnia 2004 r., która w zależności od zlecanych przez specjalistów zabiegów oraz badań i przepisywanych lekarstw ulega niejednokrotnie zwiększeniu. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i stawianych w nim zarzutów wobec stwierdzenia, że odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala się w zależności od posiadanego dochodu na osobę w rodzinie. Ustalając ponownie dochód w rodzinie S. C. z uwzględnieniem dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości l379,34 zł. dochód w rodzinie zwiększył się od czerwca 2004 roku z kwoty 2.484,92 zł do kwoty 3.864,26 zł w tym na osobę w rodzinie z kwoty 496. 98 zł do kwoty 768,62 zł. Co się tyczy zwolnienia od opłat za świadczone specjalistyczne usługi opiekuńcze zostało wyjaśnione, że zawarte w tym przepisie § 6 powołanego rozporządzenia słowo "może" oznacza, że zwolnienie to nie jest obligatoryjne lecz uzależnione jest od oceny organu przyznającego świadczenie i taka ocena została dokonana. Ustalona odpłatność za usługi w wysokości 15 % odpowiada kwocie od 80 – 90 zł miesięcznie. Sytuacja materialna rodziny według organu nie uzasadnia przyjęcia ,że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za całkowitym zwolnieniem z odpłatności za świadczone usługi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący S. C. nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji wskazał jedynie na krzywdzący jej charakter i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r Nr 153, poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zmiany decyzji z dnia [...].07.2004r., znak: [...] w części dotyczącej odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze i zwrotu powstałej z tego tytułu niedopłaty oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2005 roku (II) Nr. [...] w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla synów S. C., W. i M. oraz ustalenia częściowej odpłatności za te usługi, które to sprawy Sąd postanowił stosownie do art. 111 § 1 p.p.s.a. połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Stan faktyczny sprawy jest nie kwestionowany i sprowadza się do stwierdzenia faktu, że skarżącemu została przyznana pomoc społeczna w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych przez Agencję Pielęgniarsko-Usługową [...] dla synów M. i W. na okres od 12 lipca 2004 roku do 31 grudnia 2004 roku z jednoczesną odpłatnością za świadczone usługi w wysokości 7 % wobec ustalenia, że dochód rodziny wynosi 2.484,92 zł w tym na osobę w rodzinie 496,98 zł Wysokość odpłatności w procentach za usługi specjalistyczne za w/w okres ustalona została na podstawie posiadanego dochodu zgodnie z zapisem § 4 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1996 r w sprawie rodzajów specjalistycznych usług opiekuńczych oraz kwalifikacji osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi, zasad i trybu ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat /Dz.U. z 1997 r. Nr 2, poz. 12/. Sytuacja dochodowa w rodzinie skarżącego z dniem 24 czerwca 2004 roku uległa zmianie wobec niekwestionowanego przez skarżącego faktu przyjęcia na własność gospodarstwa rolnego o pow. 9,80 ha fizycznych i w tym 7,11 ha przeliczeniowego. W takiej sytuacji przepis art. 106 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej upoważnia organ do zmiany lub uchylenia decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody i wydania decyzji z uwzględnieniem dochodu z gospodarstwa rolnego stosownie do zapisu art. 8 ust. 3 i 9 ustawy o pomocy społecznej. Według wyżej cytowanego przepisu za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub a przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania z tym że przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł. Ustalając ponownie dochód w rodzinie S. C. z uwzględnieniem dochodu z gospodarstwa rolnego w wysokości 1379,34 zł. dochód w rodzinie zwiększył się od czerwca 2004 roku z kwoty 2.484,92 zł do kwoty 3.864,26 zł w tym na osobę w rodzinie z kwoty 496,98 zł do kwoty 768,62 zł. Wysokość odpłatności w procentach za usługi specjalistyczne za w/w okres ustalona została na podstawie posiadanego dochodu w rodzinie i zgodnie z powołanym rozporządzeniem wynosi ona 15 % świadczonych usług. Zgodzić się należy również z organem, że zapis § 6 pkt 2 cytowanego rozporządzenia ma charakter uznaniowy i kontrola Sądu w tym zakresie sprowadza się do zbadania czy organ nie naruszył granic swobody uznania administracyjnego. W tym stanie faktyczny sprawy zarówno decyzja zmieniająca wysokość odpłatności za świadczone usługi jak i decyzja ustalająca odpłatność za te usługi w ocenie Sądu nie narusza przepisów ustawy pomocy społecznej, ani przepisów postępowania administracyjnego jak również nie przekracza dopuszczalnych granic uznania administracyjnego, zatem Sąd nie miał podstaw do ich wzruszenia. Z tych względów Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną stosownie do art. 151 P.p.s.a.