II SA/Rz 512/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Stanisław Śliwa Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 listopada 2009 r. sprawy ze skargi E.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 512/09 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia E. B. na postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] pozytywnie opiniującym proponowany podział nieruchomości położonej w R. przy ul. T. : - oznaczonej jako działka o nr ewid. 173/6 na działki o nr ewid. 173/9 i 173/10, - oznaczonej jako działka o nr ewid. 184/6 na działki o nr ewid. 184/8 i 184/9- postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, że Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r. sprostowanym następnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] pozytywnie zaopiniował proponowany podział nieruchomości położonej w R. przy ul. T.: * oznaczonej jako działka o nr ewid. 173/6 na działki o nr ewid. 173/9 i 173/10, * oznaczonej jako działka o nr ewid. 184/6 na działki o nr ewid. 184/8 i 184/9. Zażalenie na to postanowienie wniosła E. B. nie zgadzając się z proponowanym podziałem działek będących jej własnością proponując inną możliwość rozwiązania problemu komunikacji. Kolegium po rozpatrzeniu zażalenia postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wskazało, że zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego opiniuje prezydent miasta. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 grudnia 2008r. wpłynął do Prezydenta Miasta wniosek o wszczęcie procedury podziału nieruchomości położonych w R. przy ul. T. oznaczonych jako działki o nr ewid. 173/6 i 184/6. Organ I instancji zawiadomił o wszczęciu strony postępowania. Prezydent Miasta dokonał oceny przesłanek wydania postanowienia opiniującego w przedmiotowej sprawie, a więc ustalił, że proponowany sposób podziału nieruchomości położonej w R. przy ul. T.: - oznaczonej jako działka o nr. ew. 173/6 na działki o nr. ew. 173/9 i 173/10, - oznaczonej jako działka o nr. ew. 184/6 na działki o nr. ew. 184/8 i 184/9, jest zgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] w rejonie ul. T. w R. co zostało poparte stosownymi dowodami. W ocenie Kolegium organ I instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Skargę na to postanowienie wniosła E. B. wnosząc o uchylenie proponowanego podziału działek nr 173/6 i 184/6. W uzasadnieniu skargi podała, że nie wyraża zgody na proponowany podział. Wyjaśniła, że planując i budując ogrodzenie swojej nieruchomości brała pod uwagę poszerzenie ul. T. i w związku z tym odstąpiła od granicy grunt o szerokości 0,5-1,5 mb. Obecnie teren ten jest zajęty pod pas drogowy. Dodała, że kilka lat temu wytyczono działkę nr 374/4, obr. [...] i granicę tej działki odsunięto od istniejącej wąskiej drogi, aby w przyszłości można było poszerzyć ulicę i taka możliwość obecnie również istnieje. Obecna szerokość drogi między ogrodzeniem działki nr 374/4, obr. [...], a ogrodzeniem jej działki nr 173/6, obr. [...] wynosi około 8,6 mb. Istnieje zatem możliwość pozostawienia pobocza o szerokości 1 mb od ogrodzenia jej działki, jezdni o szerokości 5 mb i pobocza od strony zachodniej o szerokości 2,6 mb. Z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] wynika, że projektowana jezdnia przebiegać będzie przed ogrodzeniem jej działki w odległości 1 mb, czyli między krawędzią obecnej jezdni, a ogrodzeniem będzie pobocze o szerokości około 1 mb na chodnik. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko i motywy wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dodając, iż jedyna materialna przesłanka niedopuszczalności podziału jest określona w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przepisie tym jest mowa o sytuacji, gdyby w wyniku podziału powstały działki nie mające dostępu do drogi publicznej. Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdyż powstałe wskutek projektu podziału działki będą miały dostęp do drogi publicznej, co nie uprawnia do uznania, że podział ten jest niedopuszczalny. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie pozytywnie opiniujące projekt podziału nieruchomości nie rozstrzyga jeszcze o podziale. Opinia ze swej istoty nie ma charakteru wiążącego, zawiera jedynie stanowisko organu opiniującego w przedmiocie zgodności zamierzonego podziału z planem miejscowym. Późniejsza decyzja o podziale nie jest związana w sposób bezwzględny z treścią opinii, czyli możliwe jest wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia podziału nieruchomości przy pozytywnej opinii w przedmiocie zgodności podziału z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesionych. Tytułem wprowadzenia do istoty sprawy należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, wojewódzki sąd administracyjny /sąd I instancji/ kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem procesowym i materialnym, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z powołanej funkcji sądu równocześnie wynika, iż przy tej kontroli sąd I instancji z reguły bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Zakres kontroli sądowej określają art. 134 §1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. Z pierwszego przepisu wynika, że sąd I instancji przy rozstrzyganiu sprawy jest związany granicami sprawy, lecz nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, to zaś znaczy, że ma obowiązek brać pod uwagę naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze, wszakże pod warunkiem, że naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, natomiast przy naruszeniu prawa procesowego, wpływ na wynik sprawy musi być istotny. Drugi pozwala Sądowi kontrolować także akty administracyjne wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i stosować wobec tych aktów środki przewidziane w p.p.s.a., w celu usunięcia naruszenia prawa, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd I instancji wydaje wyrok na podstawie akt administracyjnych i sądowych. Stan faktyczny sprawy wynikający z akt administracyjnych i sądowych jest następujący: Skarżąca E. B. jest właścicielką działek, oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 173/6 o pow. 0,1694 ha i 184/6 o pow. 0,0902 ha położonymi w obrębie nr [...] w R. /wypisy z rejestru gruntów, odpis zwykły z księgi wieczystej [...]/. Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego nr [...]– rejon ul. T. w R. został uchwalony uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].01.2007 r., która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...].02.2007 r., nr [...], poz. [...] i wszedł w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w w/w Dzienniku. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się tekst i rysunek tego planu. Dotyczy m. innymi terenu oznaczonego symbolem KDD, który jest przeznaczony pod drogę publiczną dojazdową. Z tekstu Planu /§ 9 pkt 2 pkt 1-4/ m. innymi wynika, że szerokość planowanej drogi w liniach rozgraniczających wynika z rysunku planu, jezdnia ma mieć szerokość 5 m, a oprócz tego ma być chodnik i ścieżka rowerowa. Wniosek z dnia 22.12.2008 r. w sprawie wszczęcia z urzędu procedury podziału działek nr 173/6 i 184/6 podpisał Zastępca Prezydenta Miasta. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono E. B. w dniu 30.12.2008 r. Wstępny projekt podziału wymienionych działek sporządziła S. H. /uprawniony geodeta/. Wedle tego projektu działka nr 173/6 ma być podzielona na działki nr 173/9 i 173/10. Działka nr 184/6 ma być podzielona na działki 184/8 i 184/9. Obecnie działki nr 173/6 i 184/6 graniczą z ul. T. Postanowieniem z dnia [...].01.2009 r. Nr [...]/znajduje się w aktach sądowych, k. 28/, sprostowanym postanowieniem z dnia [...].02.2009 r., nr [...] /k. 16 akt adm. I instancji/, Prezydent Miasta pozytywnie zaopiniował proponowany podział działek nr 173/6, na działki o nr. 173/9 i 173/10, zaś działki nr 184/6 na działki o nr. 184/8 i 184/9. Postanowieniem z dnia [...].04.2009 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższe postanowienie Prezydenta Miasta. Oceniając zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające należy w pierwszej kolejności nawiązać do art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603, ze zm./, cytowanej niżej skrótem u.g.n., wedle których zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta i wskazaną opinię wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wyjątki przewidziane w art. 95 u.g.n nie dotyczą przedmiotowej sprawy administracyjnej. Na marginesie należy zaznaczyć, że postanowienie podejmowane w trybie art. 93 ust. 4 u.g.n. jest częścią postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości /por. uchwała Składu 5 sędziów NSA z dnia 1.03.1999 r., sygn. akt OPK 1/99 – ONSA Nr 3/1999, poz. 84/. Z art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego /dalej: k.p.a./ wynika, że postanowienie, na które służy zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia – powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. uzasadnienie faktyczne postanowienia m. innymi powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i na których się oparł. Tym wymogom procesowym wydane w sprawie postanowienia nie odpowiadają. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].01.2009 r. Prezydent Miasta ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że proponowany podział działek ma na celu wydzielenie działek nr 173/9 i 184/8 zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] w rejonie ul. T. w R. W tym uzasadnieniu nie ma żadnych ustaleń faktycznych wskazujących że wstępny projekt podziału jest zgodny z planem miejscowym. Z tego względu Sąd przyjął, że powyższe postanowienie organu I instancji w ogóle nie zawiera uzasadnienia. Organ odwoławczy wskazanego uchybienia procesowego organu I instancji nie zauważył. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...].04.2009 r. stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ocenił wstępny projekt podziału działek i ta ocena jest poparta stosownymi dowodami. Skoro organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia poza powołaniem nazwy i numeru planu miejscowego nie przytoczył żadnych dowodów i nie dokonał ich oceny, zatem w takiej sytuacji utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sposób wyraźny narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1, art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Wskazane naruszenia prawa procesowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sąd nie orzekał o kosztach postępowania sądowego, bowiem skarżąca pouczona o treści art. 210 § 1 p.p.s.a. /pouczenie zawarte w zawiadomieniu o terminie rozprawy – k. 33 akt sądowych/, do czasu zamknięcia rozprawy nie zgłosiła wniosku o przyznanie jej należnych kosztów, zatem w myśl powołanego przepisu utraciła uprawnienie do żądania zwrotu kosztów. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić n/w wskazania: - w pierwszej kolejności organ sprawdzi czy wstępny projekt podziału działek odpowiada warunkom określonym w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.12.2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości /Dz. U. Nr 268, poz. 2663/, - na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego dokona ustaleń faktycznych niezbędnych do oceny czy proponowany podział działek jest zgodny z planem miejscowym, a w szczególności wskaże szerokość drogi publicznej /KDD/ na odcinku działek skarżącej /w liniach rozgraniczających/, szerokość chodnika i poda na jakiej podstawie tych ustaleń dokonał. W konsekwencji poda dlaczego wydzielone w projekcie podziału działki 173/9 i 184/8 są niezbędne do realizacji zamierzenia przewidzianego w planie miejscowym, - sporządzi uzasadnienie odpowiadające wymogom przewidzianym w art. 124, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.