II SA/Rz 513/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-06-11
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, która wykaże obiektywną niemożność poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od tych kosztów w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy sytuacja materialna wnioskodawcy, mimo pewnych trudności, nie zagraża zaspokojeniu podstawowych potrzeb, a istnieją możliwości poprawy jego sytuacji finansowej, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od opłat sądowych w całości lub w części.Stan faktyczny
Skarżący B.B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, powołując się na swoją trudną sytuację materialną jako osoby bezrobotnej, pobierającej zasiłek, mieszkającej z rodziną u rodziców, z licznymi zobowiązaniami finansowymi. Skarżący zadeklarował miesięczne wydatki na rodzinę i spłatę kredytu. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego i jego rodziny.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono skarżącego od uiszczenia opłaty sądowej od skargi. II. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku B.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie - postanawia – I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić skarżącego od uiszczenia opłaty sądowej od skargi, II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 513 /18
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący B.B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oświadczając, że jest osobą bezrobotną (pobiera zasiłek w wysokości 522 zł), wraz z żoną i małym dzieckiem zamieszkuje u swoich rodziców. Rodzina pobiera świadczenie wychowawcze, zasiłek rodzinny, a żona zasiłek macierzyński (1000 zł). Miesięcznie wydatki na dziecko wynoszą ok. 800 zł. Pozostałe koszty utrzymania rodziny wynoszą ok. 100 zł Skarżący partycypuje w kosztach utrzymania domu, spłaca kredyt na remont kuchni (rata 188,39 zł), posiada inne zobowiązania wynikające z prawomocnego wyroku sądowego w łącznej kwocie ok. 22.000 zł. Negocjuje rozłożenie tych kosztów na raty. Z uwagi na opisaną skomplikowaną sytuację osobistą skarżący ma problem ze znalezieniem pracy, a w związku z tym nie jest w stanie ponieść wydatków na postępowanie sądowe bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Skarżący zadeklarował, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Ojciec skarżącego ma status osoby bezrobotnej i pobiera zasiłek w kwocie 570 zł, matka dorywczo pracuje za granicą 4-5 miesięcy w roku zarabiając ok. 700 Euro. Skarżący nie zadeklarował żadnego majątku. Podał, że rodzice posiadają dwie nieruchomości o łącznej wartości ok. 200.000 zł, nie posiadają oszczędności. Jako stałe zobowiązania i wydatki oświadczył ratę kredytu 188,39 zł, wydatki na dziecko 800-900 zł , opłaty za media 150 zł, zobowiązania finansowe związane z orzeczeniem sądowym (11.000 zł i 12.834 zł), pozostałe koszty utrzymania rodziny 1000 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono:
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie wnioskowanym przez Skarżącego, czyli częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Niemożność ta powinna mieć charakter obiektywny, a jej wykazanie leży po stronie wnioskodawcy. Należy dodać, że zakres częściowy obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Dokonując analizy sytuacji materialnej Skarżącego na podstawie materiału zalegającego w aktach sprawy stwierdzono, że adekwatnym będzie zwolnienie Skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi. Tak Skarżący jak i jego żona pobierają świadczenia zaspokajające podstawowe potrzeby i wydatki ich rodziny (łącznie 2.117 zł), mieszkają w domu rodziców skarżącego opłacając media w wysokości 150 zł miesięcznie. Jak zaznaczył Skarżący jego rodzina stara się utrzymywać samodzielnie, ale nie wykluczył on pomocy bliskich, wskazując źródła, wysokość oraz stan majątkowy rodziców. Z akt sprawy nie wynika, żeby zaspokojenie podstawowych potrzeb było zagrożone z uwagi na jakiekolwiek okoliczności nadzwyczajne, np. związane z przewlekłą chorobą, w obliczu której należałoby dać pierwszeństwo zaspokojeniu poprawy stanu zdrowia i tym samym przyznać Skarżącemu prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie całkowitym. Skarżący pozostaje bez pracy, ale niewykluczone, że jego sytuacja zmieni się i znajdzie on zatrudnienie, a tym samym poprawi się na tyle, że będzie w stanie ponieść wszystkie konieczne koszty sądowe, jeżeli wystąpią. Rozpoznając wniosek Skarżącego wzięto pod uwagę, że wniósł jest on skargi na trzy decyzje administracyjne, będąc zobowiązany do uiszczenia wpisu od każdej w przewidywanej wysokości 200 zł. Zakres przyznanego prawa pomocy pozwoli nadać sprawom bieg przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Co istotne w sprawie działa pełnomocnik z wyboru.
Konkludując, na podstawie przedłożonych dokumentów należało uznać, że uzasadnione jest przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi w tej sprawie.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło