II SA/Rz 514/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 514/13 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej jako: PWIS) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej jako: PPIS) z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie zgłoszenia u R. R. podejrzenia choroby zawodowej – zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne poz. 1 wykazu chorób zawodowych, określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ze zm., określonego dalej jako "rozporządzenie"). W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 105 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., nr 267). Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] stycznia 2013 r. R. R. zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej – zatrucie organizmu. Po wszczęciu w dniu [...] stycznia 2013 r. postępowania PPIS w [...] przeprowadził postępowania wyjaśniające w toku którego ustalił, że w sprawie podejrzenia choroby zawodowej z poz. 1 było już prowadzone przez organy inspekcji sanitarnej postępowanie (wszczęte w dniu [...] października 2009 r.). W jego trakcie wydana została decyzja PWIS z dnia [...] lipca 2008 r., Nr [...] uchylająca w całości decyzję PPIS w [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u R. R. choroby zawodowej – zatrucia ostrego albo przewlekłego lub ich następstw wymienionej w poz. 1 wykazu chorób, określonym w załączniku do rozporządzenia. Ustalono również, że po ponownym rozpoznaniu sprawy zgłoszonej choroby zawodowej u R. R. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] ponownie orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u R. R. choroby zawodowej, określonej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych. W dalszej kolejności Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Na skutek złożonej przez R. R. skargi, decyzja ta była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 384/09 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PPIS w [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Następnie PPIS w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak [...] nie stwierdził u R. R. choroby zawodowej - zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne wymienioną w poz. 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu, a PWIS decyzją z dnia [...] października 2010 r., nr [...] utrzymał powyższą decyzję organu I instancji w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła R. R. Wyrokiem z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1228/10 WSA w Rzeszowie skargę oddalił. Mając na uwadze powyższe ustalenia Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu organ stwierdził, że R. R. w zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej domagała się wydania decyzji w sprawie, w której wydana już została ostateczna i prawomocna decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Kolejne zgłoszenie choroby zawodowej przez R. R. dotyczy tej samej jednostki chorobowej (której dotyczyło rozstrzygniecie uprzedniej, ostatecznej i prawomocnej decyzji). Powyższe powoduje, że nie można wydać decyzji merytorycznej a wszczęte postępowanie stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. ulec musi umorzeniu. W odwołaniu R. R. nie zgodziła się z decyzją, zawnioskowała o ponowne wnikliwe rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła niewykonanie wszystkich niezbędnych badań m.in. toksykologicznych, o które wnioskowała. Podkreśliła, że w trakcie wykonywanej pracy narażona była na ciągłe wdychanie formaldehydu, pyłu z drewna twardego i innych substancji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołując się na art. 110 K.p.a. wyjaśnił, że organ administracji, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, jeżeli w nowej sprawie, wszczętej przed tym organem nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 k.p.a., tj.: a) nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, b) nie zmieniła się podstawa prawna decyzji, c) podmiot inicjujący nowe postępowanie domaga się rozstrzygnięcia odmiennego od tego, jakie zapadło w poprzedniej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą wydania decyzji przez organy obu instancji był brak występowania u skarżącej choroby, która odpowiadałaby kryteriom schorzenia wymienionego w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, będących następstwem narażenia na substancje chemiczne z jakimi pracowała odwołująca. Biegli medycyny pracy rozpoznali jedynie chorobę nowotworową powstałą z przyczyn pozazawodowych. Z dokumentacji lekarskiej dołączonej przez zainteresowaną (zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...].03.2013 r., karta informacyjna z [...].02.2013 r., wynik badań KT z [...].01.2013 r.) wynika potwierdzenie faktu choroby nowotworowej (wznowa) jamy nosowej lewej i zatok przynosowych. R. R. zaprzestała pracy w narażeniu na czynniki szkodliwe w 1997 r. Organ zaznaczył, że zarzut braku przeprowadzenia badań diagnostyczno–toksykologicznych był przedmiotem analizy przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2010 r. R. R. ponownie zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. Powyższe ustalenia wskazują, że nie zmieniły się istotne elementy wydanej uprzednio decyzji, wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Brak jest podstaw do ponownego prowadzenia postępowania w sprawie zakończonej decyzją w 2010 r. Skargę na opisaną decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. R. Zdaniem skarżącej nie zostały wykonane wszystkie badania (których wykonania nadal się domaga), jak również nie wzięto pod uwagę wszystkich substancji chemicznych na jakie była narażona. W odpowiedzi na skargę PWIS wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie art. 145 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem zaskarżenia, a tym samym kontroli Sądu jest decyzja PWIS utrzymująca w mocy decyzję PPIS w [...] z dnia [...] marca 2013 r. ([...]), którą to decyzją ostatnio wymieniony organ orzekł o umorzeniu postępowania – w myśl art. 105 § 1 K.p.a. – w sprawie zgłoszenia u R. R. podejrzenia choroby zawodowej – zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne z pozycji 1 wykazu chorób zawodowych określonej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze zm.). Organy orzekające w sprawie niniejszej uznały, że wszczęte po otrzymaniu w dniu [...] stycznia 2013 r. "zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej", tj. zatrucia ostre lub przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, występującej we wspomnianym wyżej wykazie chorób zawodowych, postępowanie jest bezprzedmiotowe, bowiem w sprawie dotyczącej tej choroby zawodowej została już wydana ostateczna i prawomocna decyzja o braku podstaw do stwierdzenia tej właśnie choroby zawodowej (w 2009 r.). W ocenie Sądu, zakończenie postępowania w myśl art. 105 § 1 K.p.a. było prawidłowe i zasługuje na akceptację. Otóż decyzja o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jest orzeczeniem kończącym sprawę pod względem procesowym. Oznacza to, że decyzja taka nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach lub obowiązkach stron, lecz wywiera inny skutek prawny – stwierdza, że nie ma przesłanek do orzekania co do istoty sprawy i kończy zawisłość sprawy w danej instancji. Przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Przesłanka ta może powstać w trakcie postępowania (czyli w sprawie zawisłej), albo może wtedy się ujawnić, bądź też dopiero w toku postępowania zostanie ona stwierdzona. Należy podkreślić, że istnienie ostatecznej decyzji wydanej w sprawie stanowi przesłankę umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, gdy strona wnosi o wydanie decyzji w sprawie tożsamej ze sprawą zakończoną decyzją uprzednią (zob. P. Przybysz "Najnowsze wydanie: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". W-wa 2011, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis wydanie VIII, s. 504). Z dołączonej do akt dokumentacji sprawy wynika w szczególności, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. ([...]) PPIS w [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u R. R. choroby zawodowej: zatrucie ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne, wymienionej w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych określonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 809) i decyzja ta została utrzymana w mocy przez PWIS decyzją z dnia [...] października 2010 r. ([...]). Wniesiona przez R. R. na ostatnio wymienioną decyzję skarga została wyrokiem tut. Sądu oddalona (z dnia 18.10.2011 r., II SA/Rz 1228/10). W wyroku tym Sąd podzielił stanowisko organów wówczas orzekających – wspierających się orzeczeniami Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] listopada 2007 r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] maja 2008 r. – nie stwierdzających u skarżącej choroby zawodowej zamieszczonej pod pozycją 1 wykazu chorób zawodowych – zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa. Nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że dokonane w dniu [...] stycznia 2013 r. ponowne zgłoszenie podejrzenia u R. R. choroby zawodowej – zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa, określonej pod poz. 1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., dotyczy tej samej choroby zawodowej, będącej już przedmiotem rozstrzygnięcia ostateczną decyzją, a także prawomocną (skontrolowaną w/w wyrokiem z dnia 18.10.2011 r., II SA/Rz 1228/10). Skoro więc w sprawie została już wydana ostateczna decyzja o braku podstaw do stwierdzenia u R. R. choroby zawodowej, a kolejne zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącej dotyczy tej samej jednostki chorobowej (której dotyczyło rozstrzygnięcie uprzedniej decyzji – ostatecznej i prawomocnej), to tym samym nie istnieją podstawy do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, lecz prawidłowym jest jej zakończenie pod względem procesowym. Stąd też organy nie prowadziły postępowania dowodowego – nie mogły więc uwzględnić żądań skarżącej dotyczących przeprowadzenia badania m.in. toksykologicznych – bowiem nie mogły wydać decyzji in merito. Nadmienić jedynie wypada, że tego żądania nie mógł również uwzględnić Sad, który zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów tylko w przypadkach określonych w tym przepisie. Pomijając już w ogóle zasadność prowadzenia postępowania wyjaśniającego merytoryczne kwestie choroby zawodowej u skarżącej, także i z tego względu przeprowadzenie dowodu z wnioskowanych przez nią badań nie było możliwe. Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.