II SA/Rz 515/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ze skargi K. i M.C. – właścicieli Zakładu Mleczarskiego "N." spółki cywilnej w T. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wydania nakazu weterynaryjnego postanawia odmówić przyznania M.C. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. II SA/Rz 515/04 U Z A S A D N I E N I E We wniosku z dnia [...] r., który nie został złożony na urzędowym formularzu PPF, M.C. domagała się zwolnienia jej od kosztów sądowych "w kwocie 100,00 zł ponad kwotę 10,00 zł" /akta sądowe t. II, k. 208/. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 2.11.2007 r. /wydanym przez referendarza sądowego/ odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyczyną odmowy była okoliczność, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po uprawomocnieniu się wyroku z dnia [...]r., czyli po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazane postanowienie doręczono wnioskodawczyni w dniu 23.11.2007 r. Od tego postanowienia M.C. wniosła sprzeciw, który został nadany w placówce pocztowej w dniu [...]r., czyli został zachowany ustawowy 7-dniowy termin do jego wniesienia, określony w art. 259 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, zwanej dalej skrótem p.p.s.a. Na skutek tego sprzeciwu, i stosownie do art. 260 p.p.s.a. – powyższe postanowienie referendarza sądowego utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia [...]r., Sąd wezwał wnioskodawczynię do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w terminie 1 tygodnia od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku z dnia [...]r. bez rozpoznania /art. 257 p.p.s.a./. Do wezwania dołączono urzędowy formularz PPF. Wnioskodawczyni zarządzenie sędziego wykonała i przysłała do Sądu wypełniony i podpisany wniosek na druku PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 19.07.2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. i K.C. – właścicieli Zakładu Mleczarskiego "N." w T. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie wydania nakazu weterynaryjnego. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 27.09.2005 r. /akta sądowe t. I, k. 66/. W dniu 26.07.2005 r. wpłynął do Sądu wniosek K.C. o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku i doręczenie mu wyroku z uzasadnieniem /t. I, k. 67/. Wskazany wyrok z uzasadnieniem doręczono M. i K.C. w dniu 26.08.2005 r. /t. I, k. 90/. Pismem z dnia 27.06.2005 r., Sąd wezwał wymienionych do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100,- zł od wniosku w sprawie sporządzenia uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem ściągnięcia tej kwoty w postępowaniu egzekucyjnym. Wezwanie doręczono skarżącym w dniu 29.07.2005 r. /t. I, k. 69-70/. We wniosku z dnia 4.08.2005 r., nadanym tegoż dnia w urzędzie pocztowym, K. i M.C. wnieśli o zwolnienie ich z kosztów sądowych w kwocie 100,- zł. Wniosek ten nie był złożony na urzędowym formularzu, ale po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym druku, taki wniosek wpłynął do Sądu w dniu 18.08.2005 r. /powtórzyli w nim zakres przyznania prawa pomocy, t. I, k. 77/. Postanowieniem z dnia 7.09.2005 r., wydanym przez referendarza sądowego – odmówiono im przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /t. I, k. 98/. Od tego postanowienia K. i M.C. wnieśli sprzeciw, który postanowieniem Sądu z dnia 15.03.2006 r. został odrzucony /t. I, k. 109/. Postanowienie zostało im doręczone w dniu 23.03.2006 r. /t. I, k. 112/ i nie było zaskarżone zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia 26.01.2007 r. wezwano K.C. o uiszczenie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i pismo to doręczono w/w w dniu 14.02.2007 r. /t. I, k. 158/. W dniu 21.02.2007 r. wpłynął do Sądu jego wniosek o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł /nie został sporządzony na urzędowym formularzu /t. I, k. 162/. Wniosek na druku PPF /po uprzednim wezwaniu/ został złożony w dniu 21.03.2007 r. i obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 100 zł /t. I, k. 164/. Postanowieniem z dnia 13.04.2007 r., wydanym przez referendarza sądowego, odmówiono przyznania K.C. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /t. I, k. 179/. Wymieniony złożył sprzeciw, po czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 18.05.2007 r. – odmówił również przyznania K.C. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /t. I, k. 185-186 i 188/. Zażalenie na to ostatnie postanowienie Sąd odrzucił /t. I, k. 199 i 204/. Kolejny wniosek złożyła tym razem M.C., który wpłynął do Sądu w dniu 15.01.2008 r. i po skutecznie wniesionym sprzeciwie jest on przedmiotem obecnej sprawy o zwolnienie od kosztów sądowych. Z przedstawionego stanu faktycznego, a w szczególności z treści wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, iż K. i M.C. w rzeczywistości chodzi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej w kwocie 100,- zł, a konkretnie w kwocie 90,- zł, bo kwotę 10 zł już uiścili. Stosownie do art. 211 i 212 § 1 – p.p.s.a., w skład kosztów sądowych wchodzą opłaty sądowe i wydatki, zaś opłaty sądowe obejmują wpis i opłaty kancelaryjne. Okoliczność, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył tylko K.C., nie pozbawia, zdaniem Sądu, M.C. legitymacji do składania wniosków o zwolnienie z tej opłaty kancelaryjnej, bowiem są wspólnikami spółki cywilnej i ich zobowiązanie związane z działalnością spółki jest zobowiązaniem solidarnym /art. 864 k.c./. Z części historycznej niniejszego uzasadnienia również wynika, że wnioskodawczyni M.C. wraz z mężem K. składali już wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych /wniosek z dnia 18.08.2005 r., data wpływu do Sądu, t. I, k. 77/ i wniosek ten prawomocnym postanowieniem z dnia 7.09.2005 r. został oddalony /t. I, k. 98/, czyli obecny wniosek z dnia 15.01.2008 r. o takim samym zakresie /zwolnienie od kosztów sądowych/ jest kolejnym wnioskiem M.C. W takim stanie rzeczy w sprawie ma zastosowanie art. 165 p.p.s.a., który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Oznacza to jednocześnie, że postanowienie z dnia 7.09.2005 r. może być zmienione tylko w razie wykazania przez wnioskodawcę, iż doszło do zmiany stanu majątkowo-rodzinnego powodującego, iż strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku na uiszczenie kwoty 90 zł /art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a./. We wniosku z dnia 18.05.2005 r. M. i K.C. podali, że nie mają nikogo na utrzymaniu, są właścicielami domu mieszkalnego o pow. 80 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow.7,4 ha, zabudowań gospodarczych i zabudowań mleczarskich. Dochód miesięczny z gospodarstwa rolnego wynosi 220 złotych, zaś Zakład Mleczarski nie przynosi żadnych dochodów, przeciwnie przynosi straty. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 7.09.2005 r. m. innymi przytoczono, iż mimo wezwania Sądu nie nadesłali aktualnego stanu swego rachunku bankowego, lecz tylko wyciąg z rachunku z saldem na dzień 31.12.2004 r. w kwocie 1560,- zł. Nie wykazali majątku spółki cywilnej, tj. maszyn i urządzeń. Takie same dane podał K.C. we wniosku z dnia 21.03.2007 r., z tym, że dochód miesięczny z gospodarstwa rolnego określił na kwotę 200 zł. W dodatkowym piśmie wyjaśniającym z dnia 5.04.2007 r. /t. I, k. 173/ dodał, że za 2006 r. uzyskał jednorazową dopłatę do gospodarstwa rolnego w kwocie 4301 zł. Natomiast straty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej /Zakład Mleczarski/ pokrywane są z kredytu bankowego zaciągniętego w 2006 r. w kwocie 3400 zł. Dodał także, że posiada ciągnik – rok produkcji 1970, samochód dostawczy M. B. 309 D, rok produkcji 1993 r. We wniosku z dnia 15.01.2008 r., M.C. podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem K. Są właścicielami domu mieszkalnego o pow. 80 m2 i gospodarstwa rolnego o po. 7,36 ha, a w rubryce inne nieruchomości wymieniła Zakład Mleczarski "N". Dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 480,- miesięcznie. Zakład Mleczarski nie przynosi żadnego dochodu. Nie posiada innego majątku, a także kosztowności, wyrobów ze złota i obligacji. Miesięczne wydatki na utrzymanie pokrywa w całości ze swoich i męża dochodów. Sąd, po zbadaniu danych zawartych w analizowanym wniosku, powziął wątpliwość, czy stan majątkowy i dochodowy M. i K.C. odpowiada stanowi rzeczywistemu, zatem stosownie do art. 255 p.p.s.a. pismem z dnia 21.01.2008 r. wezwał wymienioną do przedłożenia: odpisów zeznań podatkowych oraz informacji o wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej za lata 2006-2007, potwierdzonych przez właściwy Urząd Skarbowy, zaświadczenia z Gminy w sprawie dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego za 2007 r., wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, pobranych kredytach, zaświadczenia z właściwego Wydziału Komunikacji na okoliczność, jakie pojazdy są obecnie zarejestrowane na wnioskodawczynię i jej męża z podaniem daty rejestracji, marki, roku produkcji. Ponadto Sąd wezwał wnioskodawczynię o przedłożenie oświadczeń, czy w latach 2006-2007 wnioskodawczyni i jej mąż K. uzyskali od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa płatności związane z prowadzonym gospodarstwem rolnym, a jeżeli tak, to w jakich kwotach w poszczególnych latach oraz jakie maszyny i urządzenia są na stanie Zakładu Mleczarskiego ze wskazaniem dat zakupu. Wezwanie doręczono wnioskodawczyni w dniu [...]r. Wnioskodawczyni w zakreślonym 14-dniowym terminie i do chwili obecnej nie przedłożyła żądanych dokumentów i oświadczenia. Z porównania danych zawartych w poprzednich wnioskach z danymi zawartymi we wniosku z dnia 15.01.2008 r., wynika że stan majątkowy, rodzinny i dochodowy M. i K.C. nie zmienił się in minus, zatem w takiej sytuacji wniosek podlega oddaleniu. Niezależnie od tego, to z powodu nie dopełnienia obowiązku przedłożenia źródłowych dokumentów i złożenia dodatkowego oświadczenia, wątpliwości Sądu odnoszące się do rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawczyni nie zostały usunięte, co jednocześnie stanowi dodatkową podstawą do oddalenia wniosku o zwolnienie wnioskodawczyni od kosztów sądowych. Dla przykładu, kierując się zasadami doświadczenia życiowego, prowadzenie działalności gospodarczej, która według M. i K.C. od paru lat nie przynosi żadnych dochodów, nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Z podanych względów i na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 i 165 p.p.s.a. – Sąd odmówił przyznania M.C. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.