II SA/Rz 515/25

7 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu 7 maja 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim z 19 lutego 2025 r. nr WZ-I.9531.7.57.2025.AK w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia odwołania - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę Postanowieniem z 13 grudnia 2024 r. nr [...], Powiatowy Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] (dalej: Organ I instancji) wydał postanowienie w którym wyłączył lek. med. I. A. od udziału w postępowaniu dot. wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności M. B. (dalej: Skarżący). Skarżący pismem z 20 stycznia 2025 r. zaskarżył ww. postanowienie do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Podkarpackim (dalej: Organ II instancji lub Organ Odwoławczy). Postanowieniem z 19 lutego 2025 r. nr WZ-I.9531.7.57.2025.AK, Organ II instancji stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący, który wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na ww. postanowienie Organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wyjaśnić jednak należy, że merytoryczna kontrola działalności administracji publicznej na skutek złożenia skargi, poprzedzona jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest bowiem dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Spełnienie wszystkich wymienionych warunków skargi prowadzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Stwierdzenie natomiast braku któregoś z nich uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga, podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność (przewlekłość postępowania) organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Z przytoczonych regulacji wynika, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Skarżący zaskarżył postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie mieści się w żadnej kategorii postanowień, o jakich jest mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Postanowieniem z 13 grudnia 2024 r. Organ I instancji wyłączył lek. med. I. A. od udziału w postępowaniu dot. wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności Skarżącemu. W pouczeniu wskazał, iż postanowienie nie wymaga uzasadnienia na podstawie art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - dalej: K.p.a.) oraz że zgodnie z art. 141 § 1 i art. 142 K.p.a. na postanowienie nie służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie podlega zaskarżeniu w odwołaniu od decyzji co do istoty sprawy, w której organ władczo i jednostronnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jednostki. Wówczas Skarżący ma możliwość zakwestionowania nie tylko samego rozstrzygnięcia, lecz także postępowania, które poprzedzało jego wydanie – m.in. postanowienia w przedmiocie wyłączenia lekarza od udziału w postępowaniu dot. wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W konsekwencji brak było możliwości zaskarżenia postanowienia objętego skargą. Nie oznacza to, że tego rodzaju postanowienia są poza kontrolą zarówno administracyjną, jak i sądowoadministracyjną. Strona bowiem ma prawo podnieść zarzuty w stosunku do takiego postanowienia, ale dopiero w skardze do sądu administracyjnego na decyzję ostateczną (decyzję Organu odwoławczego) kończącą postępowanie, w ramach którego takie postanowienie zostało wydane. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.