II SA/Rz 517/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i S.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [..] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku - skargę oddala - II SA/Rz 517/05 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] roku [...] , który po rozpatrzeniu odwołania M. i S.S. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] roku nr [...] nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego o wymiarach 10,35 x 10,70 m położonego na działce nr 1746/2 w T. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podczas czynności kontrolnych w dniu [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, że M. i S.S. przystąpili w kwietniu 2002 roku do rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr 1746/2 w T. Rozbudowa o wymiarach 10,70 x 10,35 m zrealizowana została do stanu surowego zamkniętego, posiada dwie kondygnacje i dwuspadowy dach konstrukcji drewnianej. W związku z rozbudową, w istniejącym budynku wykonano roboty budowlane polegające na jego podwyższeniu, przez co uzyskano dwa pomieszczenia mieszkalne na poddaszu. Ustalono, że wszystkie wymienione roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., wszczynając postępowanie legalizacyjne, wstrzymał roboty budowlane na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 zobowiązując inwestorów do przedstawienia w terminie do 20 lutego 2004 roku zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czterech egzemplarzy projektu budowlanego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie zawiera informację, że po spełnieniu nałożonych obowiązków inwestorzy winni wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Wskazano też, że nieuiszczenie w terminie opłaty skutkować będzie wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Inwestorzy przedłożyli w wyznaczonym terminie żądane dokumenty i wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. W tej sytuacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku ustalił dla M. i S.S. wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 30.000 zł, wyznaczając 7 dniowy termin do jej uiszczenia. Na postanowienie organu I instancji zobowiązani złożyli zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., który postanowieniem z dnia [...] roku [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego wskazując na treść przepisu art. 49 ust. 3 prawa budowlanego. Zgodnie z nim, w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, właściwy organ wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na podstawie art. 48 ust. 1. Ponieważ termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 2 kwietnia 2004 roku, nakazanie rozbiórki jest zgodne z art. 49 ust. 3. Na tę decyzję wnieśli odwołanie M. i S. S. Zarzucili, że pomimo złożenia wymaganych dokumentów celem uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, została na nich nałożona opłata legalizacyjna w wysokości 30 tys. zł., której nie są w stanie uiścić jednorazowo. Wskazali, że prowadzą rodzinny dom dziecka, a rozbudowując budynek chcieli zapewnić dzieciom lepsze warunki mieszkaniowe. Wnieśli o uchylenie decyzji w całości. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z [...] roku [...], działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zarzuty odwołania nie mogą być uwzględnione. Przepis art. 49 prawa budowlanego nie przewiduje możliwości odroczenia wniesienia opłaty legalizacyjnej ani jej rozłożenia na raty. W przypadku nie wniesienia opłaty w wyznaczonym terminie organ obowiązany jest na podstawie art. 49 ust. 3 wydać na podstawie art. 48 ust. 1 decyzję o nakazie rozbiórki samowolnie zbudowanego obiektu budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. i S.S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako krzywdzącej, powtarzając argumentację podniesioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że zarzuty skargi , które są identyczne jak zarzuty odwołania, nie mogą być uwzględnione z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270/ zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd ten rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, których dotyczy skarga, jeśli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, narusza prawo w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli legalności w rozpatrywanej sprawie jest decyzja nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, po bezskutecznym wezwaniu inwestorów do wniesienia opłaty legalizacyjnej. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm./, zwanej dalej ustawą. Przepis art. 48 tej ustawy odnosi się do budowy obiektu budowlanego, lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym budowę należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy. Przepis art. 48 § 1 stanowi, że w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki. Zasada ta nie ma zastosowania w przypadku, gdy samowola jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem /art. 48 ust. 2/. W sytuacji spełnienia tych warunków, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada na inwestorów obowiązek złożenia odpowiednich dokumentów w wyznaczonym terminie. W rozpatrywanej sprawie organ nadzoru budowlanego postąpił zgodnie z tą procedurą, wydając na podstawie w/w przepisów postanowienie z dnia [...] roku[...]. Jednocześnie pouczył inwestorów o skutkach nie wywiązania się z nałożonych obowiązków . Wskazał też, że po spełnieniu obowiązków, inwestorzy mają prawo ubiegać się o wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Organ uprzedził też inwestorów o konieczności nałożenia na nich, odrębnym postanowieniem, obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie 30.000 zł. Przepis art. 49 ustawy Prawo budowlane stanowi kontynuację przepisu art. 48. Została w nim uregulowana dalsza procedura legalizacji samowoli budowlanej. Zgodnie z nim, właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych ustala w drodze postanowienia wysokość opłaty legalizacyjnej /art. 49 ust.1/. Realizując tę zasadę, organ nadzoru budowlanego, postanowieniem nr [...]z dnia [...] roku ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 zł. Opłata ta wyliczona została w oparciu o przepis art. 59 f ust.1 ustawy. Postanowienie to utrzymane zostało w mocy przez organ odwoławczy, który stwierdził, że opłata została ustalona prawidłowo. Zgodnie z przepisem art. 59 g ust. 2, który ma tu odpowiednie zastosowanie, opłatę legalizacyjną należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego urzędu. Nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej oznacza zastosowanie przepisu art. 48, czyli wydanie nakazu rozbiórki /art. 49 ust. 3 ustawy/. Reasumując – do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu zobligowały organy nadzoru budowlanego wskazane wyżej przepisy prawa budowlanego. O konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej inwestorzy uprzedzeni byli postanowieniem z 17 października 2003 roku. Podniesione w odwołaniu, a następnie w skardze zarzuty, że decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego jest krzywdząca, nie mogą być uwzględnione. Przepisy art. 48 i 49 prawa budowlanego wprowadzają bowiem zasadę, że w wypadku nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki. Ustawa nie przewiduje innego rozwiązania takiej sytuacji. Wskazując na powyższe, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.