II SA/Rz 518/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala- II SA/Rz 518/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania H. N. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dla powiatów [...] i [...] w U. z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej –boreliozy poz. 26 wykazu chorób zawodowych. Podstawą prawna zaskarżonej decyzji jest § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W odwołaniu skarżący nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji zarzucił, że decyzja została oparta na pobieżnych badaniach lekarskich wykonanych przez Katedrę i Oddział Kliniczny Chorób Zakaźnych w C. [...] grudnia 2005r. Czas wykonywania badania wynosił około 3-5 min., które polegało na osłuchaniu płuc oraz ręcznym badaniu przewodnictwa nerwów w nogach. Ponadto w ocenie skarżącego zabrakło należytej staranności przy wykonywaniu badań, trudności wynikające z prowadzonego remontu placówki, zważywszy na odległość jaką pacjent pokonał, aby poddać się tym badaniom. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po analizie akt sprawy oraz argumentów odwołania nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji organu I instancji. Wyjaśnił, że przy stwierdzeniu choroby zawodowej uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej z pozycji 26/2 wykazu chorób zawodowych jest potwierdzenie pracy w narażeniu na czynnik zakaźny, w tym przypadku możliwość ukąszenia przez kleszcze przenoszące czynnik zakaźny jakim jest Borrelia oraz rozpoznanie przez uprawnione jednostki medycyny pracy choroby zawodowej. W toku oceny narażenia zawodowego ustalono, że H. N. był narażony na liczne ukąszenia przez kleszcze w czasie wykonywania pracy zawodowej. Jednostki orzecznictwa nie rozpoznały schorzenia zgodnego z wykazem chorób zawodowych o etiologii zawodowej. Wydane orzeczenia lekarskie są zgodne w swej treści. Nie stwierdzono objawów czynnego procesu chorobowego, ani następstw pod postacią zmian chorobowych przejścia zakażenia w przeszłości. Istnieją jedynie dowody serologiczne świadczące o przebytym kontakcie z czynnikiem zakaźnym, jako wyraz reakcji obronnej organizmu na zakażenie. Brak było przesłanek do stwierdzenia schorzenia zawodowego. Organ wyjaśnił, że nie ma prawa ingerowania w zakres i kwalifikacje ww. jednostek medycznych oraz samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. W skardze do Sądu skarżący stwierdził, że czuje się poszkodowany przez zapadłe rozstrzygnięcie. Organ II instancji nie uwzględnił wniosków w zakresie zarzutów, iż badania nie były prowadzone z należytą starannością i nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu zdrowia skarżącego. Dolegliwości, na które wskazywał skarżący były bagatelizowane i towarzyszył temu brak zrozumienia dla podnoszonych uwag o stanie zdrowia. Podał, że podczas swojej pracy był narażony i pokłuty przez kleszcze, zarażony Borelią, czego dowodzą wyniki badań, wykonane przez przychodnie, gdzie się leczył. Niezrozumiałe jest zatem stanowisko organów, które wyszukują inne przyczyny i z góry kierują sprawę do postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że nie zaistniały przypadki wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a., to jest naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy, skutkujące potrzebą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zgłoszenie choroby zawodowej nastąpiło [...] stycznia 2005r. przez pracodawcę –[...], zatem do niniejszej sprawy ma zastosowanie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 115), zwane dalej rozporządzeniem. Stosownie do § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia, zgłoszenie choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową dokonuje pracodawca zatrudniający pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową, albo lekarz, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika (§ 3 ust. 1). Ze skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej wynika, że dotyczy ono choroby zawodowej boreliozy, wymienionej w pozycji 26.2 wykazu. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzyma podejrzenie zgłoszenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust.2 rozporządzenia, powiadamiając o tym pracodawcę i jednostkę państwową medycyny pracy sprawującą profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, z którym pracodawca zawarł umowę w trybie określonym odrębnymi przepisami. Z akt sprawy wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dla powiatów [...] i [...] w U. o wszczęciu postępowania powiadomił pracodawcę i skarżącego (karta akt adm. nr 2) oraz przeprowadził postępowanie w sprawie choroby zawodowej [...] marca 2005r. przy udziale przedstawiciela zakładu pracy i skarżącego. Protokół został podpisany bez uwag (karta akt adm. nr 4) oraz zobowiązał pracodawcę do przedłożenia charakterystyki narażenia zawodowego. Organ I instancji sporządził też kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. wg załącznika nr 4 rozporządzenia. Skarżący został skierowany na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do medycznej jednostki orzeczniczej. Badania w I instancji wykonywano w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w R. W orzeczeniu lekarskim nr [...] stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zakaźnej boreliozy pkt 26/2. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że wskazane przez skarżącego dolegliwości dotyczą innych stanów chorobowych. Natomiast nigdy w przeszłości ani obecnie nie występowały stany zapalne stawów z miejscowym odczynem zapalnym manifestujących się obrzękiem, zaczerwienieniem. W przedstawionej dokumentacji medycznej brak jest opisu zmian, które wskazywałyby na istnienie aktywnego procesu zapalnego w przebiegu choroby boleriozy o charakterze wielonarządowym. W konkluzji organ stwierdził, że w badanym przypadku istnieją tylko serologiczne dowody przebytego zakażenia krętkami, brak jest natomiast udokumentowanych zmian chorobowych (karta akt admin. nr 7). W wyniku ponownego badania przeprowadzonego przez Katedrę i Odział Kliniczny Chorób Zakaźnych w C. nie stwierdzono objawów chorobowych, dających podstawę do stwierdzenia istnienia choroby zawodowej boreliozy. Orzeczenia te zostały wydane przez uprawnione jednostki medycyny pracy w rozumienia § 5 rozporządzenia i podpisane przez orzeczników posiadających specjalizację z zakresu chorób zakaźnych. Ponadto z treści § 5 rozporządzenia wynika, że wyłącznie wymienione w tym przepisie jednostki orzecznicze są uprawnione do rozpoznania istnienie choroby zawodowej lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Zgodnie z § 8 właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1 oraz oceny narażenia zawodowego. Analiza treści tego przepisu dokonana w połączeniu z treścią § 5 ust. 1 rozporządzenia, prowadzi do wniosku, że decyzje o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia nie są decyzjami samoistnymi, gdyż o ich treści przesądza w zasadzie wynik podjętego rozstrzygnięcia przez jednostki medycyny pracy. Jedynie w przypadku, gdy inspektor uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie o uzupełnienie orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego. Orzeczenia wydane w niniejszej sprawie przez jednostki medycyny pracy o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zostały należycie wyjaśnione, czego dowodzi zarówno treść uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i organu I instancji. Organy uwzględniły okres narażenia zawodowego od 1963r. oraz wyniki przeprowadzonych badań, które stwierdziły wykonywanie pracy w narażeniu na pokłucie przez kleszcze, ale na podstawie objawów fizykalnych i wyników przeprowadzonych badań medycznych wykluczono istnienie objawów choroby zawodowej o nazwie borelioza. Zgromadzony materiał dowodowy organy uznały za wystarczający do orzekania, co zostało wykazane w uzasadnieniu kwestionowanych decyzjach. Sąd na podstawie materiału dowodowego ustalił, że organy orzekające nie naruszyły gwarancji procesowych skarżącego w postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej jak i jednostkami medycznymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych. Potwierdza to fakt dwukrotnego badania w medycznych jednostkach orzeczniczych, a skarżący przed wydaniem decyzji przez organ I instancji został powiadomiony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Organy nie naruszyły zatem art. 10 § 1 k.p.a., bowiem umożliwiły udział na każdym etapie postępowania administracyjnego. Choroba zawodowa jest pojęciem normatywnym, którego definicja została zawarta w § 2 rozporządzenia. W myśl tego przepisu chorobą zawodową są choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym "narażeniem zawodowym", przy czym zgłoszenie to ma być dokonane w czasie określonym dla danego schorzenia podanego w wykazie chorób. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Z powołanych przepisów wynika, że sam fakt wykonywania pracy w środowisku pracy, w którym występują czynniki szkodliwe nie stanowi wyłącznej przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Stwierdzone schorzenie ma spełniać kryteria wymienione w wykazie, a źródłem tego schorzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem ma być czynnik szkodliwy dla zdrowia występujący w środowisku pracy. W rozpoznawanej sprawie zgłoszone przez skarżącego objawy nie zostały uznane za kliniczny obraz choroby o nazwie borelioza. Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skarżącego podniesione w odwołaniu, skardze do Sądu, czy na rozprawie odnośnie nienależytego przeprowadzenia badań ze względu na dokładne podanie wyników przeprowadzonych badań i ich znaczenie w kontekście braku objawów badanej choroby zawodowej, ocenę zgłaszanych przez skarżącego dolegliwości, co znalazło swój wyraz w treści kwestionowanych orzeczeń jednostek medycyny pracy. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy Sąd na poodstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.