II SA/Rz 519/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-11-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne i uchylił własną decyzję, opierając się na informacji o braku pobierania świadczeń emerytalno-rentowych przez stronę, podczas gdy strona przedstawiła dowody na pobieranie innych świadczeń okresowych od zagranicznego podmiotu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, uznając, że organ nieprawidłowo wznowił postępowanie administracyjne i uchylił własną decyzję. Organ nie zbadał należycie charakteru świadczeń wypłacanych stronie przez zagraniczny podmiot, opierając się jedynie na informacji o braku pobierania świadczeń od polskiego organu rentowego, co doprowadziło do przedwczesnego uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej uprawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. Ś. uprawnień wdowy po kombatancie. Po pierwotnym odmówieniu, organ uchylił własne decyzje i przyznał uprawnienia, uwzględniając świadczenia rentowe z Wielkiej Brytanii. Następnie organ wznowił postępowanie, uchylił decyzję przyznającą uprawnienia i odmówił ich przyznania, opierając się na informacji ZUS o braku pobierania świadczeń emerytalno-rentowych przez M. Ś. z Polski. M. Ś. kwestionowała tę informację, wskazując na pobieranie świadczeń od zagranicznego podmiotu. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu z dnia [...] marca 2009 roku, określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2009 roku, nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2009 roku. nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M. Ś. kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi M. Ś. jest decyzja Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej KUds.KiOR) z dnia [...] maja 2009 roku, nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji własnej. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] października 2006 roku nr [...] utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku, nr [...] KUds.KiOR odmówił M. Ś. przyznania uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie - innej osobie uprawnionej. W podstawie prawnej decyzji podano art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 2002 r. nr 42, poz. 371, ze zm.; dalej ustawa o kombatantach). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. Ś. nie jest emerytem i rencistą oraz osobą pobierającą uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne, pozostałą po kombatantach i innych osobach uprawnionych, dlatego też należało przyjąć, że nie spełnia materialnoprawnych przesłanek do przyznania jej uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie.
Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2007 roku M. Ś. ponownie zwróciła się do KUds.KiOR o przyznanie jej uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie, przedkładając jednocześnie dokumenty potwierdzające pobieranie przez nią świadczeń rentowych w Wielkiej Brytanii. Dysponując przedmiotowymi dokumentami KUds.KiOR, decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku, nr [...], na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej K.p.a.) w jej punkcie pierwszym, uchylił w całości decyzje własne z dnia [...] października 2006 roku nr [...] oraz z dnia [...] listopada 2006 roku, nr [...], a w punkcie drugim, przyznał M. Ś. uprawnienia wdowy po kombatancie. Motywując swoje rozstrzygnięcie organ wywiódł, iż wprawdzie zgodnie z art. 4 ust. 1 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2004 r. Nr 39 poz. 353 ze zm.) w związku z art. 17 ustawy o kombatantach przez emeryta i rencistę w rozumieniu jej art. 20 ust. 3 należy rozumieć osobę mającą ustalone prawo do odpowiedniego świadczenia przez polski organ emerytalny, to jednak przy uwzględnieniu przepisów wspólnotowych należy przyjąć, iż mimo braku spełnienia tego wymogu przez M. Ś. można jej przyznać uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie. Organ wskazał, że w sytuacji, gdy strona zainteresowana korzysta ze świadczenia zasadniczego wyłącznie w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym ubiega się o dodatek, to w celu umożliwienia jej skorzystania z tego dodatku można przyjąć, że świadczenie zasadnicze przyznano jej w tym samym kraju, w którym stara się o dodatek. Odmienna interpretacja - w ocenie KUds.KiOR - prowadziłaby do nieuzasadnionej dyskryminacji.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 roku, nr [...] KUds.KiOR na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku, nr [...] wskazując na konieczność weryfikacji informacji uzyskanych z dokumentów nadesłanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 roku. nr [...] KUds.KiOR, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 149 § 2 i art. 145 § 5 K.p.a. w związku z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, uchylił decyzję własną z dnia [...] lutego 2008 roku - punkt I, i na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] listopada 2006 roku, nr [...], którą odmówiono M. Ś. przyznania uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie - punkt II. Wskazując na motywy decyzji KUds.KiOR podał, że pismem z dnia 3 lutego 2009 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał do Uds.KiOR korespondencję prowadzoną z brytyjską firmą ubezpieczeniową, z której wynika że M. Ś. nie pobiera żadnych świadczeń emerytalno-rentowych. W ocenie KUds.KiOR informacja ta stanowi nową okoliczność faktyczną, istniejącą w chwili wydania decyzji, a nieznaną organowi. Po wyeliminowaniu decyzji dotychczasowej konieczne było zatem ponowne rozpatrzenie wniosku M. Ś. z dnia 28 grudnia 2008 roku, którym domagała się uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2006 roku,
nr [...], którą odmówiono jej przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Wychodząc z założenia, że wnioskująca nie spełnia wymogów materialnoprawnych z art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach, KUds.KiOR działając na podstawie art. 154 § 1 oraz art. 151 § 1 K.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] listopada 2006 roku. W ustawowym terminie M. Ś. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosła o uchylenie decyzji z [...] marca 2009 roku. Podała, iż nie rozumie, z jakich przyczyn organ oparł się na uzyskanej przez ZUS informacji, że nie pobiera żadnych świadczeń o emerytalno-rentowych. Okoliczność ta została ustalona na podstawie pisma instytucji emerytalnej, która rzeczywiście nie wypłaca wnioskującej żadnych świadczeń okresowych. Pominięto zupełnie dokumenty dołączone do wniosku z dnia 28 grudnia 2007 roku, przedstawione przez inną instytucję - Mars Pension Trustees Limited. Wynika z nich, że wnioskująca pobiera comiesięczne świadczenie wdowie.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2009 roku, nr [...] KUds.KiOR utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2009 roku. W jej uzasadnieniu stwierdził, że M. Ś. nie spełnia wymogów, jakie stosownie do art. 20 ust. 3 ustawy o kombatantach powinna spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. Konkretyzując wskazano, że M. Ś. nie jest rencistką w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o Emeryturach i Rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albowiem nie ma ustalonego przez polski organ emerytalny prawa do odpowiedniego świadczenia.
Ponieważ w odpowiedzi na skargę organ wnosił o rozpoznanie sprawy
w trybie uproszczonym, Sąd stosownie do treści art. 119 pkt 2 P.p.s.a. wezwał skarżącą do ustosunkowania się do tego wniosku i oświadczenia czy żąda wyznaczenia rozprawy. Skarżąca na wezwanie nie odpowiedziała.
Z tych przyczyn działając w oparciu o art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem określone środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Skarga M. Ś. zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę na naruszenie art. 127 § 3 K.p.a. Obowiązkiem organu, do którego strona zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy jest powtórne, całościowe rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy. W niniejszej sprawie wiązało się to z koniecznością ponownego rozważenia zaistnienia podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji dotychczasowej oraz ustalenia, w jaki sposób rozstrzygnąć wniosek skarżącej z dnia 28 grudnia 2007 o uchylenie decyzji odmawiającej przyznania jej świadczeń przysługujących wdowie po kombatancie. O ile w decyzji z dnia [...] marca 2009 roku nr [...] KUds.KiOR wypowiedział się w obu tych kwestiach, to decyzja z dnia [...] maja 2009 roku, nr [...] wymogu tego już nie spełnia. Organ w ogóle nie zajął stanowiska co do zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, koncentrując się wyłącznie na rozstrzygnięciu wniosku o uchylenie decyzji własnej. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie jest tym bardziej rażący, że zasadność powołanych w decyzji z dnia [...] marca 2009 roku podstaw do wznowienia postępowania, była kwestionowana przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego też Sąd podziela zarzut skargi, że sformułowanie odmiennej oceny w zakresie spełniania przez M. Ś. przesłanek materialnoprawnych do przyznania uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Kolejnych uchybieniem KUds.KiOR, przesądzającym tym razem o wadliwości decyzji z dnia [...] marca 2009 roku nr [...] jest naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu ustalenie organu, że skarżąca nie pobiera ani w kraju ani zagranicą jakichkolwiek świadczeń emerytalnych bądź rentowych nie zostało poprzedzone należytym rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawy. W szczególności uszło uwadze organu, na co skarżąca zwracała uwagę w odwołaniu, a do czego nie ustosunkowano się w zaskarżonej decyzji, że nadesłane przez nią dokumenty, w oparciu o które przyznano jej uprawnienia przysługujące wdowie po kombatancie decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku, nie zostały wystawione przez ten sam podmiot, którego dokument stanowił podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji dotychczasowej i odmowy uwzględniania wniosku z dnia 28 grudnia 2007. Świadczą o tym widniejące na pismach zalęgających w aktach administracyjnych różnice nazw oraz adresów obu podmiotów - k. 46-47, 51, 54-55 i 59. Z tłumaczenia pisma nadesłanego przez ZUS wynika, że skarżąca otrzymała od Mars Pension Trustees Limited świadczenie o charakterze jednorazowym. Co istotne, pismo to nie zostało sporządzone przez ww. podmiot. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, będących podstawą do wydania decyzji z dnia [...] lutego 2008 roku wynika, że Mars Pension Trustees Limited wypłaca M. Ś. świadczenia okresowe począwszy od sierpnia 2006 roku - k. 46-47, 51, 54-55. Organ nie podjął żadnych działań zmierzających do weryfikacji tych rozbieżności oraz ustalenia, jaki w istocie jest charakter świadczeń wypłacanych skarżącej. Opierając się wyłącznie na dokumencie nadesłanym przez ZUS wywiódł, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nie znane organowi - art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Mając na uwadze wyżej powołane okoliczności Sąd uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2008 roku ocenia jako przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie do ustalenia, czy i jakiego charakteru świadczenie wypłacane jest M. Ś. przez Mars Pension Trustees Limited. W razie pozytywnej weryfikacji tej okoliczności, niezbędne będzie ustalenie, czy korzystanie
z takiego świadczenia upoważnia zakwalifikowanie M. Ś. jako podmiotu uprawnionego do korzystania ze świadczeń przysługujących wdowie po kombatancie. Dopiero tak poczynione wnioski pozwolą rozstrzygnąć, czy zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, a co za tym idzie, którą
z wymienionych w art. 151 K.p.a. decyzji należy wydać.
Z przytoczonych względów, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw.
z art. 134 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
z dnia [...] marca 2009 roku nr [...].
Na podstawie art. 152 P.p.s.a., Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej uiszczony w sprawie wpis w kwocie 100 złotych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło