II SA/Rz 521/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2010 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. R. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010r znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki - postanawia - I. zwolnić skarżącego E. R. od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego E. R. adwokata. W sprawie ze swej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki fundamentów budynku handlowo-usługowego E. R. wniósł o zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. We wniosku podniósł, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz trójką dzieci. Na posiadany przez rodzinę majątek składa się dom o powierzchni 120 m.kw. oraz budynek gospodarczy (szopa) o powierzchni 60 m.kw. Dochód rodziny to kwota ok. 2486 zł, na którą składa się zysk z najmu – 500 zł oraz dochód z działalności polegającej na prowadzeniu sklepu - 1986 zł. Wnioskodawca podkreślił, iż w tym roku ich zabudowania dotknęła powódź, w wyniku której zalana została część mieszkalna budynku, jak też część, w której prowadzą działalność gospodarczą. W związku z tym, iż usuwają straty związane z powyższą okolicznością nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Przed rozpoznaniem wniosku Referendarz sądowy wezwał składającego go do udzielenia szczegółowo wskazanych informacji obrazujących sytuację majątkową wyżej wymienionego. W odpowiedzi skarżący wskazał, iż na zakup żywności wydaje co miesiąc 1200 zł. Opłaty za prąd, gaz, wodę i inne wynoszą miesięcznie 300 zł. Ponadto ponosi on także wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazał, iż posiada samochód rocznik 1993. Oszczędności w wysokości 15 000 zł zmuszony był przeznaczyć na pokrycie kosztów związanych z usuwaniem zniszczeń spowodowanych przez powódź. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2010r. Referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. W złożonym w ustawowym terminie sprzeciwie E. R. zwrócił uwagę, iż we wniosku o prawo pomocy podał rzetelne informacje, które powinny przemawiać za jego uwzględnieniem. Zaznaczył, iż jego żona otrzymała pomoc ze środków pomocy społecznej w postaci zasiłków rodzinnych na dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym w tym pierwszym wypadku obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (radcy prawnego). Uwzględnienie wniosku o prawo pomocy w pełnym zakresie uzależnione jest od wykazania przez składającego go, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu odnośnie do okoliczności świadczących o konieczności udzielenia wnioskodawcy pomocy ze środków budżetu państwa spoczywa zatem na osobie, od której wniosek pochodzi. Jest to związane z tym, iż zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Instytucja prawa pomocy ma więc charakter wyjątkowy. W ocenie Sądu, E. R. wykazał, iż jego wniosek o prawo pomocy zasługuje w całości na uwzględnienie. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż w skład rodziny wyżej wymienionego wchodzi pięć osób, w tym troje dzieci. Tymczasem miesięczny dochód tej rodziny to kwota około 2400 zł. Rodzina nie posiada żadnych cennych przedmiotów majątkowych, zaś wszelkie oszczędności zmuszona była przeznaczyć na usunięcie skutków powodzi, która dotknęła ich zabudowania. Nie bez znaczenia jest także fakt korzystania przez rodzinę ze środków pomocy społecznej. Tymczasem wpis w niniejszej sprawie jest wysoki - wynosi 500 zł. W dalszym toku postępowania mogłaby zaistnieć konieczność poniesienia dalszych kosztów (opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku – w razie oddalenie skargi oraz opłaty związanej z ewentualnym złożeniem skargi kasacyjnej). Powyższe uzasadnia, w ocenie Sądu, przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie. Dlatego orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.