II SA/Rz 521/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - skargę oddala - Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości oznaczonych jako działka nr 4808/3 z działkami nr 4808/2. 4809/1 i 4813 w [...]. Jak wynika z adnotacji dokonanej na egzemplarzu decyzji znajdującym się w nadesłanych aktach administracyjnych, rozstrzygnięcie to stało się ostateczne w dniu 16 czerwca 2011 r. W dniu 29 stycznia 2019 r. MF (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, z uwagi na fakt, że nie została uznana za stronę tego postępowania i nie brała w nim udziału. Jednocześnie podniosła, że o wydaniu decyzji w sprawie powzięła wiedzę w dniu [...] stycznia 2019 r., na podstawie okazanej jej przez brata decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]. W piśmie z dnia 27 marca 2019 r. Kolegium wskazało, że organem właściwym do rozpatrzenia zgłoszonego żądania jest Wójt Gminy [...], wyznaczony postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia działki nr 4808/3 z działkami nr 4808/2. 4809/1 i 4813 w [...]. Organ podniósł, że wniosek skarżącej jest tożsamy z wnioskiem złożonym przez jej brata w dniu 15 grudnia 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Wójt wznowił postępowania administracyjne w sprawie rozgraniczenia spornych nieruchomości i postanowienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 11 października 2017 r. Brak jest zatem podstaw do uznania twierdzenia skarżącej o tym, że wiedzę o decyzji z dnia 30 maja 2011 r. powzięła dopiero w dniu 27 stycznia 2019 r. Oznacza to z kolei, że termin przewidziany na złożenie wniosku o wznowienie postępowania ze względu na zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn zm.) – dalej: "K.p.a.", upłynął dla skarżąc z dniem 10 listopada 2017 r. Mając na uwadze powyższe, obowiązkiem organu było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 w zw. z art. 148 K.p.a. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wójta argumentując, że organ I instancji zaniechał poczynienia jakichkolwiek ustaleń we własnym zakresie, w kontekście analizy zaistnienia innych przesłanek wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 K.p.a. Tymczasem skoro organem właściwym w spawie wznowienia postępowania rozgraniczeniowego jest Wójt Gminy [...], to uznać należy, że jest on organem właściwym również w sprawie samego rozgraniczenia nieruchomości. W sprawie zachodzi zatem przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., do której nie mają zastosowania terminy określone w art. 148 K.p.a. niezależnie od powyższego skarżąca podtrzymała dotychczas wyrażone stanowisko odnośnie daty, w której powzięła wiedzę o wydaniu decyzji z dnia 30 maja 2011 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]. Podzielając w pełni stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że skarżąca uchybiła terminowi do zwrócenia się z wnioskiem o wznowienie postępowania z uwagi na wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Z treści postanowienia Wójta z dnia [...] października 2017 r. wynika zarówno fakt wydania decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, jak i dopuszczalność złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez osoby pozbawione prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tym stanie rzeczy zaskarżone zażaleniem postanowienie organu I instancji uznać należało za słuszne i zgodne z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, MF wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wznowienie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej zaskarżonym postanowieniem naruszono art. 145 § 1 pkt 3 i 4 w zw. z art. 147 i art. 148 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że wniosek skarżącej został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczyła argumentację zbieżną z zarzutami zażalenia wniesionego od postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Zdaniem organów, skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem miesięcznego terminu [przewidzianego przepisami K.p.a., wobec czego obowiązkiem organu było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Sąd stwierdza, że stan sprawy ustalony przez organy i udokumentowany w nadesłanych aktach administracyjnych nie budzi zastrzeżeń i może stanowić podstawę do poddania kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, również w kontekście zarzutów skarżącej. Na wstępie wymaga wskazania, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, przy czym wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie ww. okoliczności następuje wyłącznie na wniosek strony (art. 147 K.p.a.). Skuteczne żądanie wznowienia postępowania wymaga jednak dochowania terminu do złożenia wniosku w tym przedmiocie. Stosownie do art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 148 § 2 K.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 2 organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3, postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania (tj. przede wszystkim odnośnie nazwy organu, który wydał decyzję oraz sposobu rozstrzygnięcia sprawy). Nie ma zaś żadnego znaczenia fakt, od kogo strona uzyskała powyższe informacje. Wymaga podkreślenia, że znajomość treści decyzji nie jest potrzebna do sformułowania wniosku o wznowienie postępowania. Żądanie wznowienia postępowania jest bowiem oparte na pozbawieniu możliwości uczestnictwa w postępowaniu, a nie na wadach samej decyzji. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest zatem pojęciem tożsamym z doręczeniem decyzji w trybie art. 44 K.p.a. (wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r. II OSK 168/18, z dnia 9 stycznia 2020 r. II OSK 2976/19, wyrok WSA w Krakowie z 7 lipca 2020 r. III SA/Kr 1354/19, wyrok WSA w Białymstoku z 19 listopada 2019 r. II SA/Bk 540/19; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymaga podkreślenia, że strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia Organ administracji może przyjąć oświadczenie złożone w tym względzie przez stronę, poparte w razie potrzeby i możliwości innymi dowodami. Jeżeli organ uzna to oświadczenie oraz inne dowody przedstawione przez stronę za niewystarczające lub niewiarygodne, to przeprowadza we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy rzeczywiście termin nie został zachowany przez stronę (zob. wyroki NSA z dnia 19 maja 2000 r. I SA/Wr 1038/97 i z dnia 16 października 1998 r. III SA 2802/97, LEX nr 34954; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę opisywanej sprawy Sąd podziela ocenę organów obydwu instancji, że dniem, w którym skarżąca powzięła wiedzę o decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] jest dzień doręczania jej postanowienie Wójta z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w sprawie wznowienia postępowania administracyjne w sprawie rozgraniczenia spornych nieruchomości, tj. 11 października 2017 r. Okoliczność skutecznego doręczenia postanowienia z dnia [...] października 2017 r. nie jest zresztą kwestionowana przez skarżącą. W postanowieniu tym określono w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości przedmiot sprawy administracyjnej, w której doszło do wznowienia – rozgraniczenie nieruchomości położonych w miejscowości [...], oznaczanych jako działka nr 4808/3 będącą współwłasnością AM PM z nieruchomościami sąsiednimi oznaczonymi jako działki nr 4808/2 będąca własnością MS WS, działką nr 4809/1 będąca własnością KP, oraz działką nr 4813 o nieustalonym właścicielu, pozostającej we władaniu Gminy [...]. W sposób czytelny i zrozumiały organ wskazał również, że ww. postępowanie administracyjne zakończyło się decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] o rozgraniczeniu wnioskowanych nieruchomości. Powyższe informacje, które z dniem doręczenia ww. postanowienia uzyskała skarżąca, były wystarczające do złożenia odrębnego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Formułując wniosek o wznowienie w dniu 29 stycznia 2019 r. skarżąca uchybiła miesięcznemu terminowi określonemu art. 148 § 1 K.p.a., bowiem termin ten upłynął dla skarżącej – jak słusznie wskazały organy - z dniem 10 listopada 2017 r. Po stronie organów powstał zatem obowiązek odmowy wznowienia postępowania, stosownie do art. 149 § 3 w zw. z art. 148 K.p.a. Brak jest przy tym podstaw prawnych do twierdzenia, że wobec złożenia wniosku o wznowienie postępowania z uwagi na potencjalne zaistnienie jednej okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 K.p.a. z uchybieniem terminu, obowiązkiem organu jest w takiej sytuacji automatyczne dokonanie weryfikacji tego postępowania i decyzji w kontekście ewentualnego stwierdzenia wystąpienia innych przesłanek, w tym takich, na które nie wskazał podmiot powołujący się na zaistnienie przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a następnie udokumentowanie takiej weryfikacji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia kończącego postępowanie prowadzone z wniosku strony. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.