II SA/Rz 522/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-05-30
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca oszczędności w kwocie 20.000 zł, dom jednorodzinny o wartości 120.000 zł, nieruchomości rolne o wartości 120.000 zł oraz pojazdy mechaniczne o wartości ok. 120.000 zł, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna posiadająca znaczny majątek nieruchomy i ruchomy oraz oszczędności w kwocie 20.000 zł nie spełnia przesłanek do zwolnienia z kosztów sądowych, gdyż jest w stanie ponieść te koszty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim przypadku należy ocenić jako subiektywny.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że nie posiada środków na ich uiszczenie. W oświadczeniu o stanie majątkowym wykazał posiadanie domu, nieruchomości rolnych, pojazdów mechanicznych oraz oszczędności w kwocie 20.000 zł. Zadeklarował również znaczne wydatki związane z leczeniem, rehabilitacją, dzierżawami i podatkami.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 522/18
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku PPF w rubryce, w której należy wskazać okoliczności zasadności wniosku o zwolnienie Skarżący napisał krótko, że w obecnym czasie nie posiada środków na uiszczenie opłaty. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem. Jako majątek oświadczył dom jednorodzinny o pow. 100 m² o wartości 120.000 zł oraz że jest właścicielem nieruchomości rolnych o pow. 12 ha o wartości 120.000 zł. Jako przedmioty wartościowe Skarżący podał pojazdy mechaniczne o wartości ok. 120.000 zł. Zadeklarował także oszczędności w kwocie 20.000 zł Wskazał dochody ojca z tytułu emerytury w wysokości 1700 zł, jako zobowiązania i stałe wydatki podał, że leczenie, rehabilitacja , dzierżawy i podatki to wydatek 4000 zł.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania.
Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie sytuacji materialnej Skarżącego, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że jest on w stanie ponieść ciężar ewentualnych pełnych kosztów sądowych, które na tym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł (czego skarżący jest świadomy wskazując taką kwotę wpisu w skardze), a ewentualne późniejsze koszty: opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz opłata od skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo 100 zł. Poniesienie takiej wysokość kosztów sądowych w sprawie jest bez wątpienia w zasięgu możliwości finansowych Skarżącego; podał on bowiem, że posiada oszczędności w wysokości 20.000 zł, a to kwota, która zabezpieczy wydatki na koszty sądowe, a nawet koszty całego postępowania. Skarżący posiada znaczny majątek nieruchomy oraz ruchomy: nieruchomości rolne oraz pojazdy mechaniczne. Ten stan posiadania sprawia, że Skarżący w całości jest w stanie pokryć koszty związane z wniesioną skargą bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie podał co prawda wysokości swoich dochodów, ale należy przyjąć, że wspólnie z ojcem są to dochody pozwalające na pokrycie wydatków związanych z zadeklarowanymi zobowiązaniami w wysokości 4000 zł oraz pozwalające na gromadzenie oszczędności. Skarżący bardzo lakonicznie odnosi się do swoich możliwości finansowych, co nie wskazuje zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza, aby jego sytuacja ekonomiczna nie pozwalała mu na samodzielne i bez udziału środków pochodzących z budżetu Państwa partycypowanie w kosztach związanych ze sprawą. Wniosek Skarżącego w kontekście jego sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny. Wyjaśnić w tym miejscu należy bowiem, że instytucja prawa pomocy z założenia ma służyć osobom, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na obronę swoich interesów.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło