II SA/Rz 523/08

WyrokWSA w Rzeszowie2009-02-04

Skład orzekający: Ryszard Bryk, Jolanta Ewa Wojtyna, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wpis do rejestru zakładów dotyczący zmiany danych użytkownika (dzierżawcy), może odmówić wpisu, orzekając o braku podstaw do wpisania wnioskodawcy jako właściciela, mimo że wnioskodawca wyraźnie zaznaczył, iż nie jest właścicielem i nie domaga się wpisu w tym charakterze?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, rozpatrując wniosek strony, są związane zakresem tego wniosku. Jeśli strona domaga się wpisu do rejestru jako dzierżawca, organ nie może odmówić wpisu, orzekając o braku podstaw do wpisania jej jako właściciela, ponieważ jest to rozstrzygnięcie o czymś, czego strona nie żądała (tzw. aliud). W takim przypadku organ narusza zasadę rozporządzalności i art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Stan faktyczny
Spółka JK Sp. z o.o. złożyła wniosek o wpisanie jej do rejestru zakładów jako dzierżawcy Zakładu Mięsnego "J.", wskazując, że nie jest właścicielem. Powiatowy Lekarz Weterynarii odmówił wpisu, uznając, że spółka nie wykazała statusu właściciela. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nierozpatrzenie wniosku zgodnie z jego treścią i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii, a także zasądzenie od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego w kwocie 200 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 lutego 2009 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania wpisu do rejestru zakładów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz strony skarżącej A. Sp. z o.o. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 523/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii po rozpatrzeniu odwołania JK sp. z o. o. w L. od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie odmowy dokonania wpisu do rejestru zakładów postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 16.12.2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r. Nr 17, poz. 127 ze zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. decyzja z dnia [...]r. odmówił dokonania wpisu JK sp. z o.o. w L. jako właściciela Zakładu Mięsnego "J." w D. Odwołanie od tej decyzji wniósł prokurent spółki zarzucając jej bezprzedmiotowość i naruszenie art. 21 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, a także przepisów rozporządzenia WE nr 853/2004r. Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29.04.2004r. oraz przepisów wykonawczych. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewódzki Lekarz Weterynarii postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji wskazał, że postępowanie zostało wszczęte w wyniku wniosku z dnia [...]r. i toczyło się przeszło rok i wniosek nie został zmodyfikowany. Nieprawidłowy jest zarzut odwołania o bezprzedmiotowości postępowania bowiem z treści wniosku wynika jakiej zmiany w rejestrze zakładów strona się domaga. Podkreślił, że zawarcie umowy dzierżawy nie przenosi własności przedmiotu dzierżawy na dzierżawcę i dlatego wniosek o zmianę danych w rejestrze i wpisanie w nim spółki JK sp. z o. o. w L. jako właściciela Zakładu Mięsnego "J." w D. nie mógł być załatwiony pozytywnie. W chwili wszczęcia postępowania podstawą prawną dla działania organu I instancji były przepisy ustawy z dnia 16.12.2005r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006r. Nr 17, poz. 127 ze zm.). W myśl art. 21 ust. 4 tej ustawy powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzję o wpisie do rejestru zakładów. Wprowadzanie zmian w rejestrze również następuje w formie decyzji. Zarzuty odwołania o braku podstaw do wydania decyzji nie są słuszne. Zgodnie z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, uprawnienia nadane zakładom na podstawie ustawy z dnia 29.01.2004 r. o wymaganiach weterynaryjnych dla produktów pochodzenia zwierzęcego /Dz. U. Nr 33, poz. 288, ze zm./ pozostają w mocy, a dane zawarte w rejestrze prowadzonym przed zmianami wymienionej ustawy wykorzystywane są do rejestrów o jakich mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Dlatego też organ I instancji był uprawniony do orzeczenia w drodze decyzji w zakresie zmian w prowadzonym rejestrze. Skargę na tą decyzję wniosła JK sp. z o.o. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...] r. w całości i umorzenia postępowania oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podali, że w piśmie z dnia [...] r. poinformowali organ I instancji, że JK sp. z o.o. jest dzierżawcą Zakładu Mięsnego "J" w D. i wnioskowana zmiana dotyczy tylko danych użytkownika zakładu. Organy niesłusznie przyjęły, że ich wniosek ma na celu zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. W piśmie z dnia 2.04.2007 r. wnioskodawca wyraźnie zaznaczył, że jego wniosek z dnia 5.03.2007 r. nie ma na celu zmiany ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., wnosił jedynie o dokonanie technicznej zmiany w rejestrze zakładów. Z art. 14 k.p.a. wynika, że sprawy należy załatwiać w formie pisemnej. Opisywane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. rzekomego zawieszenia postępowania w sprawie w celu wspólnego wystąpienia do Głównego Lekarza Weterynarii w sprawie interpretacji przepisów nie miało miejsca i nie ma na te okoliczności żadnych dowodów w aktach sprawy. K.p.a. nie przewiduje zasięgania opinii organu wyższego stopnia co do sposobu załatwiania sprawy. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził: "w dniu 18.10.2007 r. PLW w K. zwrócił się o przekazanie przez obie strony dokumentacji dotyczącej przedmiotowej sprawy. Takiej dokumentacji nie otrzymał. Wobec braku posiadania niezbędnej dokumentacji PLW w K. poinformował..., że w związku z powyższym, ... nie może być ostatecznie zakończone". Po tym dniu PLW w K. nie otrzymał od stron żadnej dokumentacji, zaś w lutym 2008 r. okazało się, że sprawa może być załatwiona. W postępowaniu przed organami cały czas pojawiały się niezawinione przez organ przypadki. Decyzja organu II instancji została wydana jakoby obok zebranego w sprawie materiału dowodowego i zawierała nieprawdziwe stwierdzenia, np. "postępowanie .... w sprawie wszczętej na skutek wniosku z dnia [...] r. toczyło się przez rok, bo wniosek nie został zmodyfikowany". Pytają zatem czym jest ich pismo z dnia 2 kwietnia 2007 r.? Organy postępowały niezgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Powinny załatwić sprawę zgodnie z ich wnioskiem, a nie wyszukiwać wszelkich przesłanek by tego nie uczynić. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia kwestia, czy prokurent oddzielny w rozumieniu art. 1094 Kodeksu cywilnego /dalej: K.c./ jest uprawniony do reprezentowania przedsiębiorcy w postępowaniu sądowoadministracyjnym? Zdaniem Sądu, na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco, bowiem art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, zwanej dalej skrótem P.p.s.a., stanowi że oprócz osób wymienionych w powołanym przepisie pełnomocnikiem strony mogą być także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Według art. 1091 § 1 K.c. – prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego wpisowi do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Skargę w przedmiotowej sprawie w imieniu "JK" spółki z o.o. w L. wniosła prokurent T.D. W Krajowym Rejestrze Sądowym – w rejestrze przedsiębiorców dotyczącym wskazanej Spółki, wymieniona jest wpisana jako prokurent oddzielny /k. 30 in fine akt sądowych/, zatem była uprawniona do reprezentowania tej Spółki w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przechodząc do rozważań merytorycznych, należy nawiązać do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem. Z tak określonej funkcji sądu jednocześnie wynika, że przy tej kontroli z reguły sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejących w dacie wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Zakres rzeczonej kontroli określają art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. Pierwszy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi /zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną/, czyli również bierze pod uwagę uchybienia procesowe i materialnoprawne, o jakich nie wspomniano w skardze. Drugi pozwala sądowi skontrolować wydane akty administracyjne we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga i wobec tych aktów zastosować środki przewidziane w P.p.s.a., jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. We wniosku z dnia 5.03.2007 r. "JK" spółka z o.o. w L., reprezentowana przez prokurenta oddzielnego T.D. żądała dokonania zmiany w rejestrze Zakładu Mięsnego "J." spółki z o.o. w D. obecnie w G. przez wpisanie do tego rejestru wnioskodawczyni jako dzierżawcy zakładu i zasygnalizowała, że "zmiana dotyczy jedynie danych użytkownika zakładu, lokalizacja i wielkość produkcji pozostają bez zmian". W piśmie z dnia [...]r. uszczegółowiła zakres wniosku i podała, że intencją wnioskodawczyni nie jest zmiana w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] r. dotyczącej wpisu do rejestru zakładów Zakładu Mięsnego "J." spółki z o.o. w D.– jako właściciela zakładu, lecz chodzi jej o wpisanie do tego rejestru wnioskodawczyni jako dzierżawcy, który będzie prowadził działalność w takim samym zakresie. Do wniosku dołączono kserokopię umowy dzierżawy /bez daty zawarcia/, z której wynika, że Zakład Mięsny "J." spółka z o.o. w D. oddaje dzierżawcy "JK" spółce z o.o. w L. do używania i pobierania pożytków z przedsiębiorstwa określonego w art. 551 K.c., którego składniki określa załącznik nr 1 do umowy /tzw. protokół przejęcia/. W § 8 umowy podano, że umowa została zawarta na okres 15 lat, poczynając od dnia 1.01.2007 r. Umowę podpisali, za wydzierżawiającego pełnomocnik K.M., za dzierżawcę prokurent T.D. Dołączono również oświadczenie P.K. z dnia 1.03.2007 r. /prezes zarządu Spółki wydzierżawiającej/, że zgodnie z umową dzierżawy zakres produkcji, którą będzie prowadził dzierżawca nie ulegnie zmianie. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. odmówił dokonania wpisu do rejestru zakładów firmy "JK" spółki z o.o., jako właściciela Zakładu Mięsnego "J." w D. Zasadniczy motyw wydania takiej decyzji sprowadza się do tego, że skoro wnioskodawczyni nie wykazała statusu właściciela zakładu jest tyko dzierżawcą, zatem nie może być wpisana do rejestru zakładów, o jakim mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 16.12.2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego /Dz. U. z 2006 r., Nr 17, poz. 127, ze zm./, dalej jako ustawa z dnia 16.12.2005 r. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], Wojewódzki Lekarz Weterynarii z siedzibą w K. podzielił wskazaną motywację organu I instancji. Poza tym w uzasadnieniu decyzji przytoczył, że rozstrzygnięcie sprawy przez organ I instancji w formie decyzji jest prawidłowe. Wyjaśnił, że stosownie do art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 16.12.2005 r., powiatowy lekarz weterynarii wydaje decyzje o wpisie do rejestru zakładów, przeto także zmiany w rejestrze następują w tej samej formie. Dodatkowo powołał się na art. 37 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, z którego wynika, że uprawnienia nadane zakładom na podstawie poprzedniej ustawy z dnia 29.01.2004 r. /Dz. U. nr 33, poz. 288, ze zm./ pozostają w mocy, zaś dane zawarte w rejestrze prowadzonym na podstawie poprzedniej ustawy wykorzystuje się do prowadzenia rejestru, o jakim mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 16.12.2005 r. Z porównania treści żądania zawartego we wniosku z dnia 5.03.2007 r. i sprecyzowanego w piśmie z dnia 2.04.2007 r. z rozstrzygnięciem organu I instancji zawartym w decyzji z dnia [...]r. wyraźnie wynika, że organy weterynaryjne nie rozstrzygnęły sprawy określonej we wniosku, czyli orzekały o czymś, czego strona nie żądała /tzw. aliud/. Skarżąca żądała wpisania jej do istniejącego już rejestru zakładów jako dzierżawcy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c., zaś organy orzekły, iż nie ma podstaw do wpisania jej jako właściciela zakładu, czego skarżąca nie żądała, przeciwnie explicite sygnalizowała, że nie jest właścicielem i nie żądał wpisu z tym związanego. Trzeba w tym miejscu objaśnić, że jeżeli przepisy prawa materialnego wskazują, że w określonej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego następuje na wniosek strony, to zgodnie z zasadą rozporządzalności przedmiot postępowania określa strona i takim żądaniem organ jest związany. Z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 16.12.2005 r. wynika, że wpis do rejestru zakładów może nastąpić tylko na wniosek strony, co prowadzi do konkluzji, że skoro skarżąca nie żądała wpisu dotyczącego własności zakładu, zatem organ wbrew woli skarżącej nie mógł prowadzić postępowania i orzekać w tej kwestii. Oznacza to, iż orzekające organy weterynaryjne, nie rozpatrzyły sprawy określonej we wniosku i wydały decyzje z naruszeniem art. 21 ust. 1 w/w ustawy i art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 16.12.2005 r. Z tego względu i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Sąd nie stosował art. 152 P.p.s.a., bo zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 P.p.s.a. Strona skarżąca poniosła koszty z tytułu uiszczenia wpisu od skargi /200 zł/. Wniosek o przyznanie kosztów jest zawarty w skardze. Pełnomocnik strony skarżącej nie jest adwokatem lub radcą prawnym, przeto nie mogło być mu przyznane wynagrodzenie o jakim mowa w art. 205 § 2 P.p.s.a. Przy rozpatrywaniu żądania określonego we wniosku, organy weterynaryjne zwrócą uwagę na wymogi określone w art. 751 Kodeksu cywilnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło