II SA/Rz 524/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-07-23

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca uczennicą szkoły policealnej, mieszkająca z matką i siostrą, utrzymująca się z renty rodzinnej i zasiłku rodzinnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości został uznany za uzasadniony, ponieważ sytuacja materialno-bytowa wnioskodawczyni, obejmująca niskie dochody z renty rodzinnej i zasiłku rodzinnego, a także wysokie koszty utrzymania rodziny (w tym leczenie i spłata kredytów), obiektywnie uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zwolnienie przyznano na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących częściowego prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. B. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zameldowania na pobyt stały. Wnioskodawczyni jest uczennicą szkoły policealnej, mieszka z matką i siostrą, a dochody rodziny pochodzą z renty rodzinnej i zasiłku rodzinnego. Wykazała również znaczące wydatki związane z utrzymaniem domu, leczeniem i spłatą kredytów, wskazując na brak środków na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić w całości M. B. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M., A. B., M. B., K. B. i G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały postanawia zwolnić w całości M. B. od kosztów sądowych. II SA/Rz 524/10 U z a s a d n i e n i e M. B. wezwana wraz z J. M., K. B., A. B. i G. B. do solidarnego opłacenia wpisu w wysokości 100 zł. od skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu formularza PPF wskazała, że nie może uiścić tej opłaty z uwagi na dochody, jest także uczennicą szkoły policealnej. Jak wynika z zawartego w nim oświadczenia, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką K. B. (jak wynika z porównania wniosku o przyznanie prawa pomocy K. B., do osób wspólnie gospodarujących należy także siostra wnioskodawczyni A. B.). Razem zamieszkują w domu o pow. 113 m² stanowiącym przedmiot ich współwłasności utrzymując się z pobieranej renty rodzinnej w wysokości 808 zł. (prawo do niej przysługuje po połowie K. B. i M. B.). Ponadto jak wynika z danych zawartych we wniosku K. B., wnioskodawczyni jest uprawniona do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w łącznej wysokości 318 zł. Wykazane wydatki obejmują opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i kanalizację oraz wywóz śmieci (odpowiednio 250, 300, 200 i 50 zł. co 2 m-ce), opał – 1500 zł./rok, leczenie K. B. – ok. 100 zł./m-c i spłatę zaciągniętych przez nią kredytów na łączną kwotę 15 tys. zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając w oparciu o to kryterium wniosek M. B. uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez nią okolicznościach. Aktualna sytuacja materialno – bytowa wnioskodawczyni bez wątpienia nie pozwala jej na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych. Mimo relatywnie niskiego wpisu od skargi, którego opłacenie obciąża ponadto M. B. solidarnie z 4 innymi osobami należy uznać, że nie jest ona w stanie podołać temu wymogowi. Podyktowane jest to przede wszystkim bardzo niskimi jej osobistymi dochodami pochodzącymi z renty rodzinnej, zasiłku rodzinnego i dodatków do niego oraz renty rodzinnej pobieranej przez matkę. Przy wykazanych wydatkach trudno uznać je za wystarczające do pokrycia w skali miesiąca wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania 3 osób, zwłaszcza że jak wynika z wniosku o prawo pomocy złożonego przez K. B., często brakuje im środków na życie, opłaty i wykup leków, z czym wiąże się m.in. konieczność korzystania z pomocy społecznej. Nie bez znaczenia jest okoliczność, że siostra wnioskodawczyni A. B. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i z tytułu wykonywanych prac dorywczych uzyskuje jedynie niewielką kwotę ok. 200 zł. miesięcznie. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić obiektywną niemożliwość wygospodarowania przez M. B. środków na pokrycie chociażby części związanych ze sprawą kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej i domowników. Uzasadnia to przyznanie jej zwolnienia od całości tych kosztów związanych ze sprawą. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło