II SA/Rz 524/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-07-10
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Małgorzata Wolska, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, oparta na twierdzeniu o tajemnicy przedsiębiorstwa, została wydana prawidłowo, jeśli organ nie wykazał spełnienia przesłanek formalnych i materialnych tej tajemnicy?Ratio decidendi
Organ odmawiający udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy musi wykazać spełnienie zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych tej tajemnicy, zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ogólnikowe stwierdzenie o istnieniu tajemnicy, oparte jedynie na wewnętrznych procedurach, nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący zażądali od spółki energetycznej udostępnienia dokumentacji dotyczącej budowy infrastruktury energetycznej na ich działce. Spółka odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Po utrzymaniu decyzji w mocy w wyniku ponownego rozpatrzenia, skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uchylił obie decyzje spółki.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Spółki oraz zasądzenie od Spółki na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. i G. K. na decyzję A. S.A. Oddział [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję A. S.A. Oddział [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od A. S.A. Oddział [...] na rzecz skarżących T. K. i G. K. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi T. K. i G. K. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja "C." S.A. z siedzibą w [...] Oddziału w [...] (dalej w skrócie: "Spółka") z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
Z akt sprawy wynika, że skarżący w piśmie nadanym w placówce operatora pocztowego w dniu 29 listopada 2018 r., doręczonym do siedziby "C." S.A. z siedzibą w [....] w dniu 3 grudnia 2018 r., zażądali od Spółki udostępnienia w terminie 14 dni informacji publicznej poprzez przesłanie kserokopii wszelkich decyzji, pozwoleń i innych dokumentacji w tym zgody ówczesnego właściciela działki ew. nr 2517 położonej w J. oraz protokołu zdawczo- odbiorczego, stanowiących podstawę budowy i lokalizacji infrastruktury energetycznej usytuowanej na tej działce, a także o wskazanie, kiedy urządzenia przesyłowe posadowione na ww. działce weszły w skład przedsiębiorstwa przesyłowego, oraz czy od tej daty do chwili obecnej – zmieniano położenie urządzeń stanowiących część sieci usytuowanej na działkach skarżących.
W piśmie z dnia 6 grudnia 2018 r. Spółka poinformowała skarżących, że rozpoznanie wniosku będzie możliwe po nadesłaniu aktualnych wyrysów z mapy zasadniczej i ewidencyjnej, umożliwiających identyfikację działki. Zwróciła się również o wyjaśnienie jakiego typu i jakiego rodzaju infrastruktury energetycznej dotyczy wniosek.
W dniu 31 grudnia 2018 r. skarżący nadesłali żądane dokumenty oraz wskazali, jakiej infrastruktury energetycznej dotyczy wniosek.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Spółka odmówiła udostępnienia żądanej informacji.
W uzasadnieniu decyzji Spółka stwierdziła, że żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, która z mocy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej w skrócie: "u.d.i.p.") wyłączona jest od obowiązku udostępnienia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 oraz art. 2 ust. 1 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej doznaje ograniczenia w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, jak również prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Spółka wskazała również, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Informacje, których udostępnienia żądają skarżący, w ocenie Spółki stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa energetycznego, zgodnie z zarządzeniem Nr [...] Prezesa Zarządu "C." S.A. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa "C.". Spółka wyjaśniła, że żądane dokumenty są przechowywane w archiwach z ograniczonym do nich dostępem dla wąskiego grona uprawnionych pracowników.
W związku z powyższym Spółka stwierdziła, że żądane informacje mają wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która w doktrynie utożsamiana jest z możliwością wykorzystania danej informacji przez innego przedsiębiorcę.
Ponadto zdaniem Spółki tajemnica wynika z faktu, iż materiały te dotyczą sieci elektroenergetycznej, w przedmiocie której realizowane są zadania przedsiębiorstwa w zakresie funkcjonowania systemu elektroenergetycznego i bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej o istotnym znaczeniu dla wykonywania zadań operatora sytemu dystrybucyjnego. Tajemnica również wynika z uwagi na znaczenie materiałów dla prawidłowości funkcjonowania sieci dla Państwa, tj. wobec okoliczności, że Spółka objęta jest rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 października 2010 r. w sprawie wykazu przedsiębiorców o szczególny znaczeniu gospodarczo-obronnym.
Po rozpoznaniu wniosku skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Spółka utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r., podtrzymując zawartą w niej argumentację.
W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję Spółki, domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:
I. Przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy t. j. art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tired pierwszy u.d.i.p., poprzez niewłaściwą wykładnię i nieuzasadnione nieudostępnienie informacji publicznej - uwierzytelnionych kopii wszelkich decyzji, pozwoleń i innych dokumentów, w tym zgody ówczesnego właściciela działki ew. nr 2517 położonej w J. oraz protokołu zdawczo-odbiorczego, stanowiących podstawę budowy i lokalizacji infrastruktury energetycznej usytuowanej na w/w działce,
II. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy t. j.:
1) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;
2) art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w sposób ogólny i lakoniczny, bez szczegółowego ustosunkowania się do wszystkich okoliczności będących przedmiotem sprawy, co jest niezgodne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej oraz zasadą przekonywania;
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia, nie rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, błędną, wybiórczą i tendencyjną jego ocenę, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 u.d.i.p. (dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP są "zadaniami publicznymi"), w związku z czym, jeżeli działalność przedsiębiorstwa energetycznego dotyczy "sprawy publicznej", ma ono obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
Skarżący wyjaśnili, że żądane dokumenty są im niezbędne celem wystąpienia przeciwko Spółce z powództwem cywilnym dotyczącym pomniejszenia wartości działki ew. nr 2517.
Skarżący zarzucili, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Spółka nie dokonała oceny dowodów zgromadzonych w sprawie, ograniczając się w tym zakresie jedynie do ogólnikowych stwierdzeń. Zaskarżona decyzja nie przytacza również i nie wyjaśnia wszystkich będących podstawą rozstrzygnięcia przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę, Spółka wniosła o jej oddalenie.
Spółka podniosła, że obowiązek udostępnienia informacji dotyczy jedynie takich dokumentów, które mają charakter dokumentu publicznego oraz są możliwe do zindywidualizowania.
Ponadto Spółka stwierdziła, że żądane informacje (ewentualne decyzje) stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanej działce nie są informacjami publicznymi w rozumieniu u.d.i.p., a zatem ustawa ta nie znajduje w sprawie zastosowania. Skarżący formułują bowiem w stosunku do Spółki roszczenia cywilnoprawne wynikające z prawa własności, a jedynie niejako na marginesie domagają się udostępnienia informacji publicznej. Zdaniem Spółki istotnym jest znaczenie przypisywane wskazanej informacji przez samych skarżących, którzy nie są zainteresowani jakimkolwiek aspektem sfery publicznej, lecz de facto zmierzają do uzyskania dowodu na zasadność lub bezzasadność ich roszczeń cywilnoprawnych, na co zresztą wskazali w treści skargi. Dlatego też Spółka stwierdziła, że nawet gdyby hipotetycznie zakładać, że wniosek dotyczy informacji publicznej, to przepisy k.p.c. w tym wypadku wyprzedzają przepisy u.d.i.p. - w rozumieniu normy kolizyjnej wskazanej w treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p.
W dalszej części Spółka powtórzyła argumentację z decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r., iż żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Końcowo Spółka zauważyła, że działa na wolnym i konkurencyjnym rynku dystrybucji energii elektrycznej, przez co podejmuje niezbędne działania dla ochrony informacji, których ujawnienie mogłoby bezpośrednio bądź pośrednio wpływać na jej kondycję finansową. Takie informacje, jak dotyczące formalnych uwarunkowań lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych muszą korzystać z ochrony - oczywiście, o ile Spółka jest w ich posiadaniu, bowiem ze względu na często dalece historyczny moment wytworzenia urządzeń, brak jest możliwości czy to wyszukania bądź też wydobycia decyzji administracyjnych i innych aktów od organów, które je wydawały. Natomiast same poszukiwania tychże dokumentów, generują po stronie Spółki wysokie koszty, które nie są "zwracane" (ujmowane) w zatwierdzanej przez Prezesa URE taryfie. Natomiast przyznanie żądanym informacjom charakteru informacji publicznej, a następczo formułowanie wobec Spółki zobowiązania do ich udostępnienia prowadzi w prostej linii do negatywnych dla Spółki rozstrzygnięć w postępowaniach sądowych o zapłatę. Wskutek powyższego, po stronie Spółki rosną koszty, które ostatecznie zostaną uwzględnione we wzroście cen i stawek taryfy, tym samym powodując, iż prywatny interes skarżących znajdzie prymat nad publicznym interesem odbiorców energii elektrycznej, w szczególności konsumentów, ze względu na nieuniknione podwyżki cen dystrybucji energii elektrycznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności
z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Kontrolując kwestionowaną decyzję Sąd stwierdził, iż narusza ona prawa
i z tego względu podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Problematyka dostępu do informacji publicznej uregulowana została w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2018r. poz. 1330 z późn. zm.). W myśl art. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Orzecznictwo sądów administracyjnych uszczegółowiło tę definicję, wskazując, iż informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa
w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych
z nim bądź w jakikolwiek sposób go dotyczących. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od niego.
Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Obowiązek zaś wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot, jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jednocześnie należy zaznaczyć, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu o udzielenie informacji.
W analizowanym stanie faktycznym "C." S.A. Oddział
w[....] jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 wskazanej ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne,
w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Do tak rozumianych zadań publicznych należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w ustawie
z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. Poz. 1059). Nie tylko obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienione w art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego, ale także dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwa energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są zadaniami publicznymi. Tak rozumiane dysponowanie zasobami energetycznymi państwa jest wykonywaniem zadania publicznego (por. wyrok TK z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 102/13, niepublikowane, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). "C." S.A. Oddział w [...] jest takim przedsiębiorcą energetycznym.
Żądane przez skarżących informacje stanowią informacje publiczną. Odnoszą się one do majątku podmiotu realizującego zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy), dokumentacji urzędowej, tj. treści aktów administracyjnych i rozstrzygnięć wydanych w sprawie lokalizacji i budowy linii energetycznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze). Jest to więc niewątpliwie dziedzina publiczna, a nie prywatna. Kwestia ta zresztą nie mieści się w polu sporu, albowiem organ zgodził się w tej mierze ze stanowiskiem skarżących. Sam fakt rozstrzygnięcia o prawie dostępu do wnioskowanych informacji w trybie decyzji, o której mowa w art. 16 u.d.i.p., a nie zwykłym pismem (vide: wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 2867/02, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednoznacznie świadczy, iż "C." S.A. nie miała wątpliwości co do publicznego charakteru wnioskowanych informacji. Ten sposób oceny wnioskowanych informacji, w ocenie Sądu, zasługuje w pełni na akceptację.
Kwestią sporną pozostaje natomiast to, czy prawo do żądanej we wniosku informacji publicznej podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jako tajemnica przedsiębiorcy. Zgodnie z powołanym przepisem prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu m.in. ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Przepis art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2019r., poz. 1010, dalej powoływana jako: "u.z.n.k."), wskazuje, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Powyższe wskazuje, iż dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (vide: I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, str. 118 – 119, a także wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13; wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2490/14; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017r. sygn. akt I OSK 1993/16, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Tym samym wynikające z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych orzeczonej odmowy. Obie te przesłanki muszą być bowiem spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Nie jest natomiast wystarczające ogólnikowe wskazanie
w decyzji odmawiającej udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, że żądane informacje objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa. Konieczne jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak: "tajemnica przedsiębiorcy"
i "tajemnica przedsiębiorstwa". Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się
z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. i pojęcia te
w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (vide: wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 511/13, a także wyrok WSa w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2018 r., II SA/Łd 125/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Informacja publiczna odnosząca się do danych będących w posiadaniu przedsiębiorcy podlega zatem udostępnieniu, gdy nie jest objęta ochroną wynikającą z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Zatem każda nieujawniona do wiadomości publicznej informacja techniczna, technologiczna, organizacyjna przedsiębiorstwa lub inna informacja posiadająca wartość gospodarczą, co do której przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności powinna być – przed jej udostępnieniem w trybie przepisów u.d.i.p. – indywidualnie oceniona pod kątem zakwalifikowania jej jako tajemnicy przedsiębiorcy.
Podczas analizy powyższych okoliczności istotne jest także i to, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. W tych przypadkach przedsiębiorca musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej z powyższego powodu muszą być wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Dopiero taka argumentacja, w połączeniu
z udostępnionymi sądowi materiałami źródłowymi, umożliwi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia wnioskowanej informacji publicznej (vide: wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2017r. sygn. akt I OSK 1993/16, wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2017r. sygn. akt I OSK 1939/15, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie jest zatem możliwe do przyjęcia zapatrywanie Spółki, z którego wynika, iż to wyłącznie wola przedsiębiorcy (znajdująca w jej ocenie wyraz w objęciu informacji Zarządzeniem nr [...] Prezesa Zarządu "C." S.A. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorcy) miałaby decydować o utajnieniu określonej informacji publicznej. Opowiedzenie się za takim stanowiskiem czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione (art. 61 Konstytucji RP) prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, gdyż dla pozbawienia dostępu do szerokiego katalogu informacji publicznych wystarczająca byłoby formalna deklaracja przedsiębiorcy, iż określone informacje stanowią tajemnicę. Niebezpieczeństwo takiej interpretacji art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest szczególnie wyraźnie w realiach niniejszej sprawy, bowiem doszło w niej do szerokiego zakreślenia przez Spółkę tego, co stanowi tajemnicę jej przedsiębiorstwa. Poprzestanie na takim rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., które zostało zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, wymyka się kontroli sądowej i tym samym czyniłoby iluzoryczną kontrolę decyzji odmawiającej dostępu do informacji publicznej.
Jednocześnie w powyższym kontekście Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że nie sposób uznać, aby tajemnicę przedsiębiorstwa stanowiło wskazanie tytułu prawnego do realizacji inwestycji i dokumentacji pozwalającej na weryfikację legalności działań inwestora, czy podanie wymogów bezpieczeństwa, informacji, w jaki sposób istniejąca linia energetyczna ogranicza uprawnienia właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 748/15 oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II Sa/Lu 1099/14, a także wyrok WSa w Białymstoku z dnia 13 września 2016 r., II SA/Bk 422/16, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić przy tym należy, że w zakresie braku podstaw prawnych do zakwalifikowania żądanych przez skarżących informacji (z wyjątkiem decyzji administracyjnych) do tajemnicy przedsiębiorstwa nie ma wpływu fakt objęcia przedmiotowych informacji Zarządzeniem nr [...] Prezesa Zarządu "C." S.A. z dnia [...] października 2015 r. w sprawie wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy. Należy bowiem zaznaczyć, że z uwagi na przedmiot działalności "C." S.A. treść dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy instalacji przesyłowych (urządzeń energetycznych) na nieruchomości skarżących nie stanowi zasadniczo informacji wymagających zachowania poufności, zwłaszcza że dotyczyć one mają wyłącznie ich działek. Ponadto, w ocenie Sądu, nie stanowi też uzasadnionej odmowy udzielenia informacji okoliczność, że dokumenty zostały zarchiwizowane w miejscu, do którego dostęp posiada ograniczona liczba pracowników Spółki.
Z uwagi na powyższe należało stwierdzić, że brak było podstaw do uznania, iż żądane przez skarżących informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i tym samym do odmowy udzielenia żądanej informacji na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżących organ zastosuje się do powyższej oceny prawnej i wskazań Sądu.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw.
art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło