II SA/Rz 526/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2019 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] A. K. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej -postanawia- I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu P. D. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/, tytułem wpisu sądowego uiszczonego od odrzucone skargi. II SA/Rz 526/19 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 4 marca 2019 r. PD (dalej: "skarżący) zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie; 1. ile razy do egzekucji i licytacji Komornik wykorzystał wycenę sporządzoną przez biegłą GS i wskazanie wszystkich sygnatur akt takich spraw; 2. ile razy Komornik wykorzystał wycenę sporządzoną przez GS, dokonaną - jak podał literalnie we wniosku - zza płotu i bez oględzin nieruchomości wewnątrz, oraz wszystkich sygnatur akt takich spraw. Komornik uznał, że żądana informacja stanowi informacje publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz, 1330 z późn. zm.) - dalej: "u.d.i.p.", i w piśmie z dnia 12 marca 2019 r. wezwał skarżącego wykazania interesu publicznego do uzyskania wnioskowanych danych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący podniósł, że zgromadzenie wnioskowanej informacji nie wymaga w jego ocenie dokonania wielu czynności połączonych z wysiłkiem intelektualnym, a zatem brak jest podstaw do wykazania, że udostępnienie spornych danych jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. [...], wydaną na podstawie art. 3 ust 1 pkt 1 oraz art. 16 ust 1 u.d.i.p., Komornik odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publiczne na jego wniosek z dnia 4 marca 2019 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie podał, że zgromadzenie informacji żądanej przez skarżącego wiązałoby się koniecznością odszukania i przeglądnięcia wszystkich akt spraw komorniczych, bowiem komornik nie ma obowiązku prowadzenia oddzielnej ewidencji i rejestrowania spraw z podziałem na konkretnych biegłych, a system biurowości elektronicznej również nie jest dostosowany do tego rodzaju zestawień. W realiach opisywanej sprawy oznacza to konieczność kwerendy i wygenerowania nowej, nieposiadanej dotąd przez organ informacji, stanowiącej tzw. informację publiczną przetworzoną. Dla uwzględnienia wniosku koniecznym byłoby zatem sporządzenie takich informacji, a następnie dokonanie ich zestawienia i zredagowania. Natomiast skoro skarżący nie wykazał istnienia po jego stronie ustawowo określonego interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanej informacji przetworzonej, to organ był zobligowany do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia. Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, kwestionując dokonaną przez Komornika prawidłowość kwalifikacji wnioskowanej informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Zdaniem skarżącego, przygotowanie spornej informacji nie wymaga podjęcia wielu czynności, połączonych z nadmiernym wysiłkiem intelektualnym. Źródłem informacji wskazanych we wniosku są materiały znajdujące się w posiadaniu Komornika, a zatem udostępnienie informacji nie wymaga przeprowadzenia analiz i zestawień. Odwołujący się zaznaczył, że nie domagał się informacji dotyczących danych osobowych postępowań egzekucyjnych, a jedynie danych pozwalających na ustalenie, czy organ i biegli wtoku tego rodzaju postępowań przestrzegają prawa, w tym czy dokonują rzetelnej wyceny nieruchomości. Odmowa udostępnienia informacji stanowi w jego ocenie wyraz braku dobrej woli ze strony organu, co w konsekwencji utrudnia poznanie obywatelom szczegółów pracy komornika sądowego i uniemożliwia społeczna kontrolę zawodu opłacanego z finansów publicznych. Domaganie się przejrzystości i wiedzy z zakresu działania władzy publicznej jest zaś obowiązkiem moralnym każdego obywatela. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], wydaną również na podstawie art. 3 ust 1 pkt 1 oraz art. 16 ust 1 u.d.i.p., Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] - jak podał w rozstrzygnięciu - po rozpoznaniu wniosku PD z dnia 2 kwietnia 2019 r. postanowił odmówić udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu organ podał, że pismo skarżącego z dnia 2 kwietnia 2019 r. zatytułowane jako "odwołanie", potratował jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz powtórzył dotychczas wyrażone stanowisko o niewykazaniu przez skarżącego, że udostępnienie wnioskowanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PD również powtórzył swoje stanowisko w sprawie, argumentując dodatkowo, że samemu Komornikowi winno zależeć na udostępnieniu wnioskowanej i oczyszczeniu się z ewentualnych zarzutów tuszowania nadużyć zachodzących w postępowaniach komorniczych. Zdaniem skarżącego, nawet jeżeli przyjąć, że sporna informacja nosi walor informacji publicznej przetworzonej, to organ działając dla dobra interesu społecznego i dobra wymiaru sprawiedliwości, winien sam ujawnić wnioskowane dane. W odpowiedzi na skargę Komornik wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, podtrzymując wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.", jeżeli skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 §2 pkt 1 P.p.s.a.). Na wstępnie należy wskazać, że zgodnie z art. 133 § 1 w zw. z 166 P.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt nadesłanych przy odpowiedzi na skargę wynika, że skarżący zwrócił się do Komornika z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem tradycyjnej poczty e-mailowej. W treści wniosku zastrzegł, że wnosi o przesłanie żądanej informacji na adres skrzynki e-mailowej, z którego wysłał wniosek, tj. [...]. Komornik uznając, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, w dniu 12 marca 2019 r. wezwał skarżącego do wykazania interesu publicznego do domagania się objętej wnioskiem informacji. Decyzją z dnia [...] marca 2019 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., odmówił udostępnienia skarżącemu informacji publicznej. Zarówno wezwanie, jak i wymienione decyzje zostały wysłane przez Komornika z jego konta e-mailowego: [...] na adres e-mailowy skarżącego podany we wniosku. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Stosownie zaś do art. 16 ust.1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1 (o odmowie udostępnienia informacji publicznej), stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa wart. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z powyższych regulacji wynika, że o ile uwzględnienie żądania strony o udostępnienie informacji publicznej winno nastąpić w formie określonej przez wnioskodawcę, w tym w zakresie sposobu doręczenia informacji, o tyle w przypadku stwierdzenia przez podmiot będący w posiadaniu informacji publicznej, że z uwagi na zaistnienie przeszkód prawnych żądana informacja nie może zostać udostępniona, a w konsekwencji konieczności wydania decyzji odmownej, decyzja taka oraz sposób jej doręczenia winna odpowiadać wymogom stawianym przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) - dalej: "K.p.a.". Regulacje tej ustawy nie pozostawiają natomiast organom zupełnej dowolności w wyborze sposobu doręczania pism stronom postępowania. Zgodnie z art. 39 K.p.a., organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 1118 i 1629), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Stosownie zaś do art. 391 § 1 K.p.a., doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków: 1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej; 2) wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny; 3) wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny. W myśl art. 46 § 4 K.p.a., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ administracji publicznej przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) wskazanie, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. Z powyższego wynika, że jakkolwiek wnioskodawca mógł we wniosku podać swój tradycyjny adres e-mailowy, to organ doręczając decyzję w formie dokumentu elektronicznego winien po pierwsze, podpisać ją kwalifikowanym podpisem elektronicznym zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 K.p.a., a po drugie doręczyć ją w sposób wskazany w art. 46 § 4 K.p.a., tj. poprzez platformę usług elektronicznych ePUAP. Na adres "zwykłej" poczty e-mailowej skarżący mógł otrzymać jedynie powiadomienie o możliwości odbioru decyzji w formie adresu elektronicznego, wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma oraz pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma (art. .46 § 4 pkt 1- 3 K.p.a.). W niniejszej sprawie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] wysłał dokument w formie pliku pdf na zwykły adres e-mailowy podany przez skarżącego we wniosku. Nie sposób zatem uznać, że nie doszło do doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a w konsekwencji dla skarżącego nie otworzył się termin do jego skutecznego zaskarżenia, gdyż decyzje nie weszły do obiegu prawnego. W takiej sytuacji skargę uznać należy za niedopuszczalną, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.