II SA/Rz 527/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Joanna Zdrzałka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. T. i M. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego -skargę oddala- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "WINB" decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) dalej zwany w skrócie k.p.a. oraz art. 48 ust. 4, w związku z ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" po rozpatrzeniu odwołania M.T. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2012 r., nr [...], nakazującą J.T. rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. 3,7m x 7,5m, dobudowanego do ściany budynku mieszkalnego od strony północno-wschodniej na działce ewid. nr 819/2 położonej w M. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że budynek gospodarczy o wymiarach 3,7m x 7,5m jest obiektem parterowym niepodpiwniczonym, o ścianach z bloczków z betonu komórkowego, posiada strop belkowy drewniany i dach jednospadowy o pokryciu z blachy trapezowej, usytuowany w odległości 2,1 m od ogrodzenia pomiędzy posesjami nr 15 i 19. Posiada fundamenty z kamienia i betonu. J.T. oświadczył, że budynek ten wybudowano w latach 2000-2002 na wzmocnionych betonem fundamentach boiska konstrukcji drewnianej, które przed wybudowaniem budynku rozebrano ze względu na zły stan techniczny a aktualnie budynek służy do przechowywania drobnego sprzętu rolniczego oraz jako kotłownia - zainstalowany jest w nim piec c.o. na paliwo stałe, podłączony do murowanego komina dymowego. J.T. nie posiada żadnych dokumentów formalnoprawnych dotyczących wybudowanego w miejscu boiska budynku gospodarczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie "nielegalnego wybudowania budynku gospodarczego" na działce ewid. nr 83972 położonej w M. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] WINB uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Ponownie rozpatrując sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...] nałożył na J.T. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 28 września 2012 r.: - czterech egzemplarzy projektu budowlanego powyższego budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla powyższej inwestycji; - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką ewid. nr 819/2 w M.) na cele budowlane. Zobowiązany nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Działając na podstawie art. 48 ust. 4 ustawy, organ I instancji powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], nakazał J.T. rozbiórkę budynku gospodarczego o wym. 3,7m x 7,5m, dobudowanego do ściany od strony północno-wschodniej budynku mieszkalnego na działce ewid. nr 819/2 położonej w M. W uzasadnieniu wskazał, że dobudowany do budynku mieszkalnego budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy ok. 28 m2 (budynek posiada ściany w całości murowane) nie stanowi uzupełnienia zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej (brak jest takiej zabudowy na działce), o jakim mowa w art. 29 ust 1 pkt 1 lit a ustawy, ani nie jest budynkiem wolno stojącym o powierzchni zabudowy do 25 m2, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy (w brzmieniu obecnie obowiązującym), dlatego postępowanie w sprawie tego budynku prowadzono na podstawie art. 48 ustawy, gdyż na realizację budynku wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a nie jedynie dokonanie zgłoszenia do właściwego organu. Legalizacja budynku gospodarczego na podstawie obecnie obowiązujących przepisów była możliwa, dlatego też postanowieniem nakazano inwestorowi przedłożenie w terminie do dnia 28 września 2012 r. wymaganych dokumentów, a ponieważ ich nie przedłożył, to nakazano rozbiórkę budynku, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy z wyjątkiem fundamentów. M.T. złożyła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji twierdząc, że była to odbudowa albo remont częściowy istniejącego budynku, a nie budowa nowego. Wniosła o odstąpienie od wymierzania opłaty legalizacyjnej i nakazu rozbiórki części istniejącego budynku. Decyzją wskazaną na wstępie organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika jednoznacznie, że budynek gospodarczy wybudowano jako nowy obiekt budowlany w miejscu boiska, które zostało rozebrane. Stosownie do treści art. 28 ustawy, na budowę rozpatrywanego budynku wymagane było uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W przypadku stwierdzenia, że będący przedmiotem postępowania obiekt został wybudowany bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie, w którym w pierwszej kolejności podejmuje działania o art. 48 ust 2 i ust 3 ustawy, mające na celu możliwość legalizacji wybudowanego obiektu, ale wobec niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonego obowiązku, organ zastosował zgodnie z art. 48 ust. 4 przepis art. 48 ust 1 ustawy. Z uwagi na nałożenie obowiązku rozbiórki budynku gospodarczego zawarta w odwołaniu prośba o odstąpienie od wymierzania opłaty legalizacyjnej jest bezprzedmiotowa. Organ II instancji wskazał jednocześnie, że niedopuszczalne jest stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nie nakazuje się rozbiórki fundamentów powyższego budynku gospodarczego. Zgodnie z zawartą w art. 3 pkt 2 ustawy definicją budynku - przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W sentencji decyzji orzeczono o rozbiórce budynku gospodarczego, a więc łącznie z fundamentami. Rozstrzygnięcie jest sprecyzowane w sposób jednoznaczny i niedopuszczalna jest jego interpretacja w uzasadnieniu decyzji. M.T. i J.T. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2013r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 29 ust. 1 lit. 1 ustawy poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dobudowanie przez skarżących do budynku mieszkalnego nr 15 w M. budynku gospodarczego o pow. zabudowy około 28 m2 nie wypełnia dyspozycji art. 29 ust. 1 lit. a) ustawy, podczas gdy taka wykładnia ma charakter zbyt zawężający i jest nieuprawniona oraz sprzeczna z wolą ustawodawcy, 2/ mające istotny wpływ na wynik sprawy, rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez: brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów zebranych w przedmiotowej sprawie, polegającej na nieuzasadnionym pominięciu stanowiska i racji prezentowanych przez skarżącą, lakoniczne i niepełne uzasadnienie prawne oraz faktyczne zaskarżonej decyzji, sprowadzające się do zacytowania zastosowanego przez organ II instancji przepisu prawnego oraz ogólnikowego i nie popartego żadnymi argumentami stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała sytuacja, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 lit. 1 pkt a) ustawy podczas, gdy: prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego, wyczerpujące zebranie materiału dowodowego oraz rzetelna i prawidłowa jego ocena powinny prowadzić do wniosku, że dobudowany przez skarżących do budynku mieszkalnego nr 15 w M. budynek gospodarczy o pow. zabudowy około 28 m2 należy zaliczyć do obiektów gospodarczych, o których mowa w art. 29 ust. 1 lit. 1 pkt a) ustawy. Mając na uwadze powyższe, wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie przedmiotowego postępowania w całości ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi I instancji oraz o zwolnienie skarżących od ponoszenia kosztów postępowania, w tym opłaty od niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa wyżej przedstawionych. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa. Sąd uznaje, że tak ustalony stan faktyczny może być podstawą faktyczną wyrokowania, a ustalenia poczynione przez organy administracji Sąd uznaje za własne. Sąd za uzasadnione uważa stanowisko organu II instancji, że wykonany obiekt budowlany nie odpowiada definicji budynku, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy, gdyż nie jest parterowym budynkiem gospodarczym o powierzchni zabudowy do 35 m2 , przy rozpiętości konstrukcji nie większej ni ż 4,80 m. W szczególności nie spełnia też funkcji wymienionych w ust. 1 art. 29 ustawy, przy spełnieniu których ustawodawca nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Nie mniej jednak ta wolność budowlana doznaje ograniczenia w art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy, gdyż budowa taka wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Z oświadczenia J.T. zawartego w protokole kontroli z dnia [...] października 2011 r. przeprowadzonej przez PINB w K. w miejscowości M. wynika, że wykonanie obecnie kontrolowanego obiektu było poprzedzone rozebraniem boiska konstrukcji drewnianej z uwagi na zły stan techniczny. Budynek aktualnie wzniesiony ma inną wysokość i inny rodzaj dachu niż budynek poprzednio istniejący, który był przykryty dachem dwuspadowym, stanowiący przedłużenie połaci dachu budynku mieszkalnego. Oświadczył też, że nie dysponuje żadnymi dokumentami uprawniającymi do realizacji budynku gospodarczego. W tych okolicznościach bez wpływu na wynik sprawy pozostaje oświadczenie pełnomocnika skarżącego złożone na rozprawie, że skarżący przeprowadzili remont obiektu, poprzez wymianę w etapach zniszczonych ścian budynku i zastępowanie ich nowymi ścianami z bloczków betonowych. Według wiedzy pełnomocnika skarżący dokonali stosownego zgłoszenia organom architektoniczno - budowlanym. Pełnomocnik skarżących nie przedłożył na tę okoliczność żadnych dowodów, a wyjaśnienie pełnomocnika pozostaje w sprzeczności do treści oświadczenia inwestora do protokołu kontroli z dnia [...] października 2011 r. Na całym etapie postępowania instancyjnego okoliczność rozebrania budynku dawnego budynku przez skarżących nie była kwestionowana. Naprawa lub wymiana wszystkich elementów budynku w praktyce oznaczają jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie obiektu przy zastosowaniu nowych innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym, nie może być rozumiane jako remont. Rekonstrukcja obiektu budowlanego, podobnie jak rewaloryzacja, czy rewitalizacja, z uwagi na wymagany zakres wykonanych robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego oznaczają budowę obiektu budowlanego. Roboty budowlane polegające na remoncie istniejących obiektów budowlanych i odbudowie mają dwie wspólne cechy: prowadzą do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu przy użyciu wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Różny natomiast jest zakres wykonywanych robót budowlanych. W przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu w przeciwieństwie do odbudowy, kiedy ten zakres jest znacznie szerszy. Poza tym w przypadku remontu obiekt jemu poddany zazwyczaj jest jeszcze użytkowany zgodnie ze swoim przeznaczeniem, a remont ma zapobiec na przyszłość jego degradacji fizycznej i technicznej, nadmiernemu, zbyt szybkiemu zużyciu. Natomiast obiekt budowlany wymagający odbudowy, najczęściej w całości lub w części, nie spełnia już swych funkcji użytkowych z uwagi na nadmierne zużycie lub zniszczenie swej substancji (wyrok NSA z 20.04.2012 r. sygn. akt II OSK 281/11 LEX nr 1169354). Mając na względzie przedstawiony pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle definicji remontu, Sąd stwierdził, że błędna jest teza o przeprowadzeniu remontu, gdyż w wyniku wykonanych prac budowlanych powstał obiekt o innym kształcie niż był przed rozbiórką. Organy nadzoru budowlanego uruchomiły procedurę naprawczą, ale inwestor J.T. nie przedłożył w terminie zakreślonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] wymaganych dokumentów. W terminie tym, czego dowodzą akta administracyjne sprawy, J.T. nie zwrócił się o wydłużenie terminu do uzupełnienia dokumentów żądanych przez organ. W realiach niniejszej sprawy znajduje uzasadnienie zastosowanie nakazu rozbiórki, o którym mowa w art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Działanie organu na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nie jest działaniem wynikającym z uznania administracyjnego, sytuacji rodzinnej, mieszkaniowej, czy też świadomości, co do obowiązującego prawa. Organ nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków nałożonych na inwestora w ramach procedury legalizacyjnej (art. 48 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy) ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu. Skorzystanie z procedury legalizacyjnej i wykonanie przez inwestora obowiązków z niej wynikającym jest prawem inwestora, a nie przymusem. Niepoddanie warunkom legalizacji skutkuje obowiązkiem rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu. Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7 i art. 77 k.p.a. dotyczące nieustalenia w sposób jednoznaczny stanu faktycznego. Stan faktyczny organ ustalił prawidłowo przy udziale inwestora. Podobnie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Sąd stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jest pełne, logiczne tak w zakresie stanu faktycznego i jak i stanu prawnego. Organ w uzasadnieniu decyzji nie ograniczył się tylko do przywołania przepisów prawnych, ale wskazał na elementy stanu faktycznego, które wyczerpały dyspozycję art. 48 ust. 4 ustawy. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako nieuzasadnioną.