II SA/Rz 528/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- II SA/Rz 528/06 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia W. J. utrzymał mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 32.538 zł. W zażaleniu skarżący W. J. wniósł o uchylenie postanowienia organu I instancji oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zarzucił, że zastosowana kara grzywny jest zbyt wysoka, a z uwagi na okres zimy niemożliwe jest rozebranie dobudówki trwale połączonej z budynkiem gospodarczym, w którym trzyma bydło oraz paszę dla zwierząt. Rodzina utrzymywana jest z pracy na roli. Organ II instancji nie podzielił zarzutów zażalenia. W uzasadnieniu podał, że Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 29 maja 2003r. sygn. akt SA/Rz 413/01 oddalił skargę W. J. na jego decyzję z dnia [...] stycznia 2001r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki murowanej przybudówki o wym.8,0 x 8,0 m dobudowanej do budynku gospodarczego drewnianego zlokalizowanego na działce nr 197/1 w miejscowości W. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lipca 2005r. sygn. akt II SA/Rz 412/04 stwierdził nieważność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] i utrzymane nią w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że wysokość grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki budynku lub jego części jest ściśle określona w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zależna wyłącznie od dwóch elementów: powierzchni zabudowy budynku lub jego części objętej nakazem oraz ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ogłoszoną przez Prezesa GUS. Wysokość kwoty nie podlega uznaniu administracyjnemu, a rozstrzygnięcie tej kwestii nosi charakter orzeczenia związanego. Zastosowanie przez organ egzekucyjny innej ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego niż ogłoszonej przez Prezesa GUS Sąd uznał za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że organ zastosował nieobowiązujące w dacie orzekania rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 lipca 1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne (...), które utraciło moc 31 maja 2002r. W wymienionym na wstępie postanowieniu organ II instancji wskazał na treść art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r., zgodnie z którym w przypadku egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającym na rozbiórce budynku lub jego części, wysokość grzywny w celu przymuszenia stanowi iloczyn powierzchni zabudowy lub jego części podlegającej rozbiórce i 1/5 ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ustalonej i ogłoszonej przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Nie ma wpływu na wysokość stawki przeznaczenie obiektu lub jego części na wysokość grzywny i nie jest uwzględniane przy jej naliczaniu. W dniu nakładania grzywny obowiązywało Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszone w Dz. Urz. GUS z dnia 25 listopada 2005r. Nr 11, poz. 72 dotyczące III kwartału 2005r. Cena 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wynosiła 2.528 zł. Przy wyliczaniu grzywny organ kierował się treścią art. 121 § 5 ww. ustawy, która wyniosła 32.358 zł. Organ poinformował, że w przypadku wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia ulegają umorzeniu. Uiszczenie grzywny nie zwalnia z obowiązku wykonania rozbiórki. Postanowieniem z dnia [...] marca 2006r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wyegzekwowania nałożonego na W. J. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2000r. znak: [...] do dnia [...] kwietnia 2007r. W skardze do Sądu skarżący W. J. wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień. W uzasadnieniu podał, że w miejscu, w którym dobudował budynek gospodarczy miał wskazania lokalizacyjne i na pewno otrzymałby zezwolenie. W starostwie pracownik zapewnił, że uzyska pozwolenie na budową, a międzyczasie może przystąpić do budowy. Wzniesiony budynek spełnia wymogi budowlane i jego rozbiórka, a następnie budowa w tym samym miejscu tylko na podstawie pozwolenia byłaby absurdem. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej wymienione kryteria, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zwrócić należy uwagę, że sprawa niniejsza po raz kolejny trafia na wokandę Sądu. W wyroku z dnia 8 lipca 2005r. sygn. akt II SA/Rz 412/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowe doprowadzenie do wykonania obowiązków, których źródłem może być między innymi nadająca się do wykonania decyzja administracyjna, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przyczyną stwierdzenia nieważności postanowień organu I i II instancji w przedmiocie nałożenia grzywny było błędne zastosowanie stawki, gdyż organ przyjął cenę 1 m2 wynikającą z Zarządzenia W rozpoznawanej sprawie źródłem tego obowiązku jest prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2000r. Nr [...], dlatego też wobec stwierdzenia niewykonania jej organ zasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne. Fakt niewykonania obowiązku został potwierdzony na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006r. przed sądem. W katach administracyjnych sprawy znajduje się upomnienie z [...] września, 2003r., które skarżący odebrał osobiście [...] września 2003r., tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym nr [...] z dnia [...] lutego 2004r., które skarżący odebrał osobiście [...] lutego 2004r. Skarżący został prawidłowo pouczony o zarzutach oraz trybie i terminie ich wnoszenia. W postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, objętym aktualnie skargą Sąd stwierdził, że organy orzekające prawidłowo zastosowały przepis § 5 art. 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 – tekst aktualny na dzień orzekania przez Sąd)zwana dalej w skrócie ustawą, bowiem uwzględniły sposób wyliczenia i zastosowały cenę powierzchni 1m2 ogłoszoną przez Prezesa GUS. Sposób wyliczenia został podany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podniesione przez skarżącego zarzuty odnoszące się do wysokości grzywny, której wysokość wynika z przepisów prawa i nie zależy od uznania organu oraz kwestionowaniu samego nakazu rozbiórki i podjęcie działań do legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu nie mogły zostać uwzględnione. Wysokość grzywny nie jest też uzależniona od sytuacji materialnej skarżącego. Ta okoliczność może stanowić podstawę do domagania się rozłożenia na raty grzywny, ewentualnie jej umorzenia, co nie zwalnia w efekcie z konieczności wykonania obowiązku rozbiórki przez samego skarżącego albo w ramach tzw. zastępczego wykonania obowiązku. Należy też zwrócić uwagę, że organy prawidłowo poinformowały skarżącego, że w przypadku dobrowolnego wykonania obowiązku nałożone, a nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny Sąd na podstawie art. 151 orzekł jak w sentencji.