II SA/Rz 530/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-12-15

Skład orzekający: Piotr Godlewski, Paweł Zaborniak, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję Kierownika USC odmawiającą sprostowania aktu zgonu, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, nie uwzględniając prawomocnego postanowienia sądu powszechnego prostującego akt zgonu, które wpłynęło do organu odwoławczego w toku postępowania?
Ratio decidendi
Wojewoda, utrzymując w mocy decyzję Kierownika USC odmawiającą sprostowania aktu zgonu, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy, mimo posiadania w toku postępowania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego prostującego akt zgonu, nie uwzględnił go przy rozstrzyganiu, skupiając się na stanie faktycznym z daty wydania decyzji przez organ I instancji. Powinien był uchylić decyzję Kierownika USC i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, umożliwiając dokonanie wymaganej czynności.
Stan faktyczny
Skarżący S. K. domagał się sprostowania aktu zgonu swojej zmarłej żony L. K. w celu wpisania prawidłowego imienia jej męża (Wa. zamiast Wł.). Kierownik USC odmówił sprostowania, wskazując na brak podstaw w art. 35 Prawa o aktach stanu cywilnego. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, mimo że w toku postępowania odwoławczego wpłynęło prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego prostujące akt zgonu L. K. w zakresie imienia jej męża. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie aktu zgonu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 11 ust. 2 i art. 35 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1741 ze zm., dalej: u.P.a.s.c.) decyzja Wojewody z dnia [...] marca 2016 r. Nr [...], dotycząca odmowy sprostowania aktu zgonu. Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016 r. reprezentujący S. K. pełnomocnik (adwokat) zwrócił się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] m. in. o sprostowanie aktu zgonu L. K., w ten sposób, aby w miejsce imienia małżonka osoby zmarłej "Wł." wpisać imię "Wa.". Wyjaśniono, że z uwagi na konieczność uregulowania spraw spadkowych po Wa. K. i jego żonie L. K., przed Sądem Rejonowym w [....] zostało wszczęte postępowanie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po L. K. Z uwagi jednak na problemy z ustaleniem imienia jej męża Wł. (Wa.) K., sprawa nie mogła zostać załatwiona, gdyż niezbędne było przedstawienie aktu ich małżeństwa, w którym jego imię będzie zgodne z imieniem podanym w jej akcie zgonu (Wł.). Do wniosku dołączono potwierdzone przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem kserokopie: - świadectwa chrztu Wł. K, - aktu zgonu i paszportu Wa. K., - skierowanego do S. K. wezwania SR w [...] z dnia [...] września 2009 r. o przedłożenie odpisu skróconego aktu małżeństwa L. K. i zarządzenia tego Sądu z dnia [...] listopada 2009 r. dot. zwrotu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po L. K. i S. K. (z uwagi na brak przedłożenia odpisu aktu zgonu Wł. K., w którym jego imię byłoby zgodne z imieniem podanym w akcie zgonu L. K.), - postanowienia SR w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] (z klauzulą zawierającą stwierdzenie prawomocności [...] września 2015 r.), ustalające, że Wł. K. ur. [...] sierpnia 1888 r. z chwilą przyjazdu do [...] Ameryki Północnej ([...] sierpnia 1904 r.) miał nadane imię urzędowe Wa., którym posługiwał się do śmierci (pkt I) oraz że Wa. K. i L. K. [...] stycznia 1908 r. zawarli w USA związek małżeński (pkt II), a także prostujące treść aktu zgonu L. K. sporządzonego w USC w K. poprzez wpisanie w miejsce imienia jej małżonka Wł. imienia Wa. (pkt III). Po rozpatrzeniu ww. wniosku Kierownik USC w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...] odmówił sprostowania aktu zgonu L. K. Wskazując w uzasadnieniu na art. 4 ust. 1 u.P.a.s.c. wyjaśnił, że sprostowania danych w akcie stanu cywilnego można dokonać na podstawie poprzednich, wcześniejszych dokumentów, a z aktu urodzenia nie wynika, by akt zgonu był sporządzony błędnie. W zaistniałej sytuacji należałoby w pierwszej kolejności sprostować akt urodzenia Wł. K., a dopiero potem dokonać sprostowania aktu zgonu L. K. W odwołaniu pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił naruszenie art. 35 i 36 u.P.a.s.c. poprzez ich błędną wykładnię w sytuacji, gdy na skutek prawomocnego postanowienia SR w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zostało już dokonane sprostowanie aktu zgonu L. K. Jego wniosek dotyczył jedynie dokonania technicznej czynności w postaci dostosowania treści tego aktu zgonu do orzeczenia sądu, a nie jego sprostowania w trybie art. 35 u.P.a.s.c., które w świetle postanowienia Sądu byłoby bezprzedmiotowe. Wnioskując o uchylenie decyzji i zobowiązanie Kierownika USC do dokonania zapisu w treści aktu zgonu L. K. zgodnie z pkt III orzeczenia Sądu wyjaśnił, że Wł. K. po urzędowym nadaniu z chwilą przyjazdu do Stanów Zjednoczonych imienia Wa., posługiwał się nim aż do śmierci. Prawidłowo zatem w akcie urodzenia widnieje imię Wł. SR dokonując sprostowania treści aktu zgonu L. K. w trybie art. 36 u.P.a.s.c. na nowo ukształtował w tym zakresie stan prawny, obalając względem niego wynikające z art. 3 tej ustawy domniemanie zgodności z prawdą. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał na dwa odrębne tryby sprostowania aktów stanu cywilnego. Pierwszy regulowany art. 35 u.P.a.s.c. dotyczy sytuacji, gdy akt zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego. W tym trybie sprostowania dokonuje z urzędu lub na wniosek, w formie czynności materialno – technicznej, kierownik urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Drugi tryb regulowany jest art. 36 u.P.a.s.c. i dokonuje go Sąd w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu cywilnego. Podstawą sprostowania w tym trybie jest odpis prawomocnego postanowienia sądu prostującego wskazany w nim akt, które sąd ma obowiązek przesłać w terminie 7 dni od daty jego prawomocności. Sprostowanie dokonane postanowieniem SR w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. jest wg Wojewody "o tyle niezrozumiałe", że prostując jedynie imię Wł. K. w akcie zgonu jego żony, wciąż w obiegu prawnym pozostaje jego akt urodzenia z wpisanym tym imieniem. Tymczasem akt ten jest podstawą do sprostowania z urzędu przez właściwego miejscowo kierownika urzędu stanu cywilnego wszystkich późniejszych aktów stanu cywilnego (w tym aktu zgonu jego i żony), w których znajdują się niezgodne z nim dane Wł. K. Wojewoda wskazał, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, ustalił stan faktyczny sprawy i zasadnie odmówił sprostowania aktu zgonu L. K. w trybie art. 35 u.P.a.s.c. Wyjaśnił, że w dacie wydawania decyzji organ I instancji nie posiadał przesłanego przez SR w [...] prawomocnego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2015 r. prostującego akt zgonu L. K., które byłoby podstawą do naniesienia wzmianki dodatkowej prostującej przedmiotowy akt z urzędu. Prawomocne postanowienie tego Sądu wpłynęło do USC w [...] dopiero w dniu [...] marca 2016 r. (w wyniku przekazania, do Wojewody wpłynęło ono [...] marca 2016 r.) i dopiero wówczas Kierownik USC zobowiązany był - zgodnie z art. 24 ustawy - nanieść wzmiankę dodatkową do aktu zgonu L. K., która z chwilą wpisania stanowiłaby integralną część tego aktu. Końcowo Wojewoda ponownie zaznaczył, że wszystkie akty stanu cywilnego Wł. K. oraz akt zgonu L. K. powinny zawierać dane zgodne z jego aktem urodzenia, chyba że imię w tym akcie sprostuje Sąd w postępowaniu nieprocesowym. Po naniesieniu zatem wzmianki prostującej akt zgonu L. K. na podstawie otrzymanego z SR w [...] prawomocnego orzeczenia w przedmiocie sprostowania imienia małżonka z Wł. na Wa., Kierownik USC w [...] zobowiązany będzie do sprostowania tego aktu z urzędu w trybie art. 35 u.P.a.s.c. oraz do sprostowania błędnie sporządzonego aktu zgonu. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody pełnomocnik S. K. wniósł o uchylenie jej oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zawnioskował także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Kwestionowanej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 35 i art. 36 u.P.a.s.c. poprzez ich błędną wykładnię w sytuacji, gdy na skutek prawomocnego postanowienia SR w [....] z dnia [...] sierpnia 2015 r. zostało już dokonane sprostowanie aktu zgonu L. K., a złożony wniosek dotyczył jedynie dokonania technicznej czynności w postaci dostosowania treści aktu zgonu do orzeczenia Sądu; - naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez sprzeczność sentencji zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z jej uzasadnieniem, w którym Wojewoda wskazując, że "po naniesieniu wzmianki dodatkowej prostującej akt zgonu Pani L. K. na podstawie otrzymanego z Sądu prawomocnego orzeczenia w przedmiocie sprostowania imienia małżonka z Wł. na Wa., Kierownik USC w [...] zobowiązany będzie do sprostowania tego aktu z urzędu w trybie art. 35 ustawy", nie uchylił decyzji tego organu. W uzasadnieniu zakwestionowano, jakoby organ I instancji w dacie wydawania decyzji nie dysponował postanowieniem SR w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., którego odpis został dołączony do wniosku inicjującego postępowanie. Zdaniem strony skarżącej, organ - zgodnie z orzeczeniem Sądu – powinien dokonać jedynie technicznej czynności sprostowania aktu zgonu L. K. W ocenie skarżącego brak było postaw do dokonywania zmiany w akcie urodzenia Wł. vel Wa. K. Z uzasadnienia postanowienia z [...] sierpnia 2015 r. wynika wprost, że Wł. K. dopiero od dnia [...] sierpnia 1904 r., tj. z chwilą przyjazdu do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, nadane miał imię urzędowe Wa., którym posługiwał się do śmierci. W akcie urodzenia prawidłowo zatem zostało wskazane imię Wł., które dopiero w trakcie życia zmienił na Wa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda - podtrzymując stanowisko wyrażone w wydanej decyzji - wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie jest kwestionowane, że Wł. K., ur. [...] sierpnia 1988 r., z chwilą przyjazdu do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej ([...] sierpnia 1904 r.) nadane miał imię Wa.. Posługiwał się nim do śmierci, o czym świadczy m.in. przedłożona do akt sprawy kserokopia jego paszportu jako obywatela Stanów Zjednoczonych oraz sporządzony w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...] akt zgonu, wg którego Wa. K. zmarł [...] marca 1977 r. w K. Nie budzi też wątpliwości, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. [...] SR w [...], działając na wniosek skarżącego S. K. (wnuka) sprostował treść aktu zgonu jego żony L. K. (zmarłej [...] stycznia 1960 r.) sporządzonego w USC w [...] poprzez wpisanie w miejsce imienia małżonka Wł. imienia Wa. Procedura sprostowania aktu stanu cywilnego na drodze sądowej uregulowana jest w art. 36 u.P.a.s.c., stosownie do którego sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego dokonuje sprostowania aktu stanu cywilnego, jeżeli: 1) sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2 tej ustawy, a także 2) sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1. Prawomocne orzeczenie sądu wpływające na treść lub ważność aktu stanu cywilnego stanowi podstawę dołączenia do aktu stanu cywilnego wzmianki dodatkowej (art. 24 ust. 1 i 2 u.P.a.s.c.), przy czym warunkiem jej dokonania jest przekazanie przez sąd urzędowi stanu cywilnego odpisu prawomocnego orzeczenia stanowiącego podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego lub mającego wpływ na jego treść lub ważność wraz z adnotacją o dacie jego uprawomocnienia się, w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (art. 4 ust. 1 u.P.a.s.c.). W niniejszej sprawie do takiego przekazania odpisu prawomocnego orzeczenia przez SR w [...] nie doszło, zatem Kierownik USC w [...] (mimo wskazania w podstawie prawnej decyzji art. 35 u.P.a.s.c. statuującego całkowicie odrębny od sądowego tryb sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego), nie miał podstaw do dokonania wzmianki dodatkowej w akcie zgonu L. K, w którym jako imię jej męża wskazano Wł. W tym kontekście należy stwierdzić, że skoro ustawodawca, mając na uwadze szczególny charakter akt stanu cywilnego, jako odzwierciedlających sytuację prawną osób ich dotyczących, przewiduje szczególny tryb postępowania i obiegu dokumentów w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na ich treść, brak jest podstaw do wywodzenia skuteczności spełnienia warunku o jakim mowa w art. 4 ust. 1 u.P.a.s.c. z "zastępczego" przekazania do urzędu stanu cywilnego orzeczenia sądu powszechnego przez osobę wnioskującą o dokonanie zmiany. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że mimo zawartego we wniosku inicjującym postępowanie (sporządzonego przez fachowego pełnomocnika) żądania sprostowania treści aktu zgonu L. K., wobec powołania się na dołączone do niego "prostujące" je postanowienie SR w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., faktycznie dotyczyło ono dołączenia do tego aktu przez Kierownika USC w [...] stosownej wzmianki dodatkowej, a nie dokonania przez niego kolejnego sprostowania tej samej kwestii w trybie art. 35 u.P.a.s.c., który nota bene nie został w tym wniosku powołany. Dobitnie potwierdza to treść odwołania, w którym sprecyzowano, że wobec dokonanego już sądownie sprostowania aktu zgonu, złożony wniosek "dotyczył jedynie dokonania technicznej czynności w postaci dostosowania treści ww. aktu zgonu do orzeczenia sądu" (w sytuacji zaistnienia po stronie organu wątpliwości związanych z oceną charakteru żądań wniosku, jego obowiązkiem było zwrócenie się do strony wnioskującej o ich wyjaśnienie). Zupełnie inna sytuacja zaistniała na etapie postępowania odwoławczego, w toku którego – jak wynika z akt administracyjnych sprawy – Wojewoda pismem z dnia [...] lutego 2016 r. (doręczonym [...] lutego) zwrócił się do SR w [...] z zapytaniem, czy postanowienie tego Sądu z dnia [...] sierpnia 2015 r. zostało przesłane do USC w [...]. Na jego skutek, w dniu [...] marca 2016 r. zawierająca to postanowienie przesyłka z SR w [...] (ze stwierdzoną jego w dniu [...] marca 2016 r. prawomocnością) wpłynęła do Kancelarii Ogólnej Miasta [...], [...] marca do USC w [...], które z kolei potwierdzoną za zgodność z oryginałem jego kopię [...] marca 2016 r. (data wpływu) przekazało Wojewodzie. Abstrahując od rzeczywistej daty stwierdzenia prawomocności tego postanowienia (jak wskazano na wstępie, na kopii przedłożonej organowi przez pełnomocnika skarżącego widniała data [...] września 2015 r.), oznacza to, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy posiadał wiarygodną i udokumentowaną wiedzę na okoliczność dokonanego przez SR sprostowania aktu zgonu L. K. w zakresie wpisanego w nim imienia jej męża i zaistnienia ustawowych przesłanek (w związku z przekazaniem przez SR odpisu prawomocnego postanowienia do USC w [...]) do dołączenia do jej aktu zgonu wzmianki dodatkowej. Utrzymując w mocy decyzję Kierownika USC Wojewoda – mimo wnikliwej analizy tej okoliczności - nie wziął jej pod uwagę przy rozstrzyganiu, skupiając się na ocenie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania rozstrzygnięcia przez organ I instancji i jego zgodności z art. 35 u.P.a.s.c. (w myśl jego ust. 1, akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził). Wojewoda uchybił w ten sposób wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasadzie dwuinstancyjności postępowania, której istotą jest dwukrotne merytoryczne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie - pod kątem przepisów prawa materialnego jak i procesowego, przez dwa różne organy - sprawy wyznaczonej treścią złożonego wniosku. Celem postępowania odwoławczego nie jest bowiem sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji, lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy oraz uwzględnienie zmian w stanie prawnym sprawy, jeżeli takie nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2016 r. II OSK 2606/14, LEX nr 2106696). O ile zatem organ odwoławczy – mimo ciążącego na nim obowiązku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i wydania orzeczenia według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania swej decyzji - z uwagi na specyfikę postępowania dotyczącego akt stanu cywilnego uznał, że nie posiada bezpośrednich możliwości dołączenia do aktu zgonu L. K. wzmianki dodatkowej (a takowe ma organ I instancji), w zaistniałych okolicznościach powinien uchylić decyzję Kierownika USC i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, umożliwiając mu tym samym dokonanie tej czynności. Utrzymanie w mocy decyzji Kierownika USC skutkowało zaś naruszeniem przez Wojewodę w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy przepisów postępowania (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 K.p.a.) oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 u.P.a.s.c., który w rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania. W tym zakresie na uwagę zasługuje teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 lutego 2016 r. II SA/Bk 774/15, zgodnie z którą podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego mogą stanowić tylko dokumenty wymienione w art. 35 ust. 1 u.P.a.s.c., a w sytuacji gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym (art. 3 ustawy). Z podanych względów decyzja Wojewody nie mogła ostać się w obrocie prawnym i podlegała uchyleniu. Orzeczeniem Sądu nie została objęta decyzja organu I instancji, gdyż jak już wskazano, w dacie jej wydawania Kierownik USC w [....] nie dysponował przekazanym mu we właściwym trybie odpisem postanowienia SR w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Ponieważ jednak do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik skarżącego złożył oświadczenie, że skarżącemu został doręczony sprostowany akt zgonu (o co zwracał się do USC w [...]), w sytuacji uprawomocnienia się niniejszego wyroku i otrzymania akt sprawy, rzeczą Wojewody będzie rozważenie zasadności uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2016 r. i umorzenia postępowania. Mimo ustawowych możliwości umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd w sytuacji stwierdzenia ku temu podstaw w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 art. 145 P.p.s.a. (a więc m.in. z przypadku uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania), Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie skorzystał z tej możliwości z uwagi na brak udokumentowania i przedłożenia w toku postępowania sądowego odpisu aktu zgonu L. K. z uwidocznioną zmianą imienia jej męża na dochodzone przez skarżącego imię Wa. Niejako już na marginesie Sąd pragnie zauważyć, że zupełnie nieuzasadnione są zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uwagi odnoszące się do działań SR i oceniające je jako niezrozumiałe z tego powodu, że dokonał on sprostowania jedynie imienia Wł. K. w akcie zgonu jego żony, przy pozostającym wciąż w obiegu z tym imieniem jego aktem urodzenia i zawierającym niezgodne z nim dane jego aktem zgonu. W tym kontekście należy wyraźnie podkreślić odrębność procedury sprostowania aktu stanu cywilnego przez sąd w postępowaniu nieprocesowym (art. 36 u.P.a.s.c.) od przewidzianego w art. 35 tej ustawy sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego; w tym pierwszym przypadku – a taki zaistniał w rozpoznawanej sprawie – rola organu sprowadza się jedynie do dokonania odzwierciedlającego go wpisu w formie wzmianki dodatkowej, o czym stanowi art. 24 ustawy. W okolicznościach sprawy brak jest uzasadnionych podstaw do sprostowania z urzędu przez Kierownika USC w [...] aktu urodzenia W. K., jak podnoszą to w uzasadnieniach swych decyzji organ I i II instancji. Nie budzi bowiem najmniejszych wątpliwości, że takie imię zostało mu nadane bezpośrednio po urodzeniu i takim posługiwał się do momentu jego urzędowej zmiany na Wa., a więc od czasu przybycia do USA. Zmiana imienia w akcie urodzenia na Wa. wprowadzałaby zatem fikcję prawną, że to tym imieniem a nie imieniem Wł. posługiwał się od urodzenia, co w oczywisty sposób nie odpowiada rzeczywistości, a ponadto byłoby sprzeczne z ustaleniami zawartymi w pkt I postanowienia SR w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. W równym stopniu uwagi te odnoszą się do zawartego w decyzji Wojewody bezzasadnego zobowiązania organu I instancji "do sprostowania błędnie sporządzonego aktu zgonu" Wa. K., skoro dane w nim zawarte odpowiadają tym, jakie odnosiły się do jego osoby w dacie śmierci. Z podanych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" P.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku), na które złożyły się wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło