II SA/Rz 531/25

WyrokWSA w Rzeszowie2026-01-20

Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Piotr Popek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy do ustalenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków komunalnych z przelewów burzowych za okresy sprzed 1 stycznia 2024 r. należy stosować przepis art. 272 ust. 6d Prawa wodnego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., czy przepisy obowiązujące w okresie powstania obowiązku zapłaty?
Ratio decidendi
Do ustalenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków komunalnych z przelewów burzowych za okresy sprzed wejścia w życie art. 272 ust. 6d Prawa wodnego (1 stycznia 2024 r.) stosuje się przepisy obowiązujące w czasie powstania obowiązku zapłaty, a nie nowe przepisy wprowadzone później. Przedawnienie zobowiązania do zapłaty opłaty zmiennej za IV kwartał 2019 r. nie nastąpiło, gdyż termin przedawnienia biegnie od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy, i upływa po wydaniu decyzji.
Stan faktyczny
M. Sp. z o.o. złożyła skargi na decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie Wód Polskich z 20 lutego 2025 r. dotyczące określenia opłat zmiennych za wprowadzanie ścieków komunalnych z przelewów burzowych do rzeki w okresach IV kwartału 2019, I i II kwartału 2020 oraz II kwartału 2021. Spółka zarzuciła błędne obliczenie opłat poprzez niezastosowanie art. 272 ust. 6d Prawa wodnego, który wszedł w życie 1 stycznia 2024 r., oraz przedawnienie zobowiązania za IV kwartał 2019 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi M. Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 lutego 2025 r. w sprawie określenia opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków komunalnych z przelewów burzowych za wskazane okresy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. spraw ze skarg M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 lutego 2025 r. -nr RK.ZUT.4701.2913.OZ.2019.MU, -nr RK.ZUT.4701.3264.OZ.2020.MU, -nr RK.ZUT.4701.3263.OZ.2020.MU, -nr RK.ZUT.4701.3712.OZ.2021.MU w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za wprowadzanie do wód ścieków komunalnych z przelewów burzowych za IV kwartał 2019, I i II kwartał 2020 roku oraz II kwartał 2021 roku oddala skargi. Przedmiotem skarg M. Sp. z o.o. w K. (dalej: MPGK/Spółka/skarżąca) są decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor ZZ) z 20 lutego 2025 r.: - nr RK.ZUT.4701.2913.OZ.2019.MU, w sprawie określenia Spółce za okres IV kwartału 2019 r. opłaty zmiennej w wysokości 86 482 zł, za wprowadzanie do wód płynących rzeki [...] ścieków komunalnych z przelewów burzowych (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 531/25), - nr RK.ZUT.4701.3264.OZ.2020.MU, w sprawie określenia Spółce opłaty zmiennej w wysokości 76 910 zł, za wprowadzanie do wód płynących rzeki [...] ścieków komunalnych z przelewów burzowych za II kwartał 2020 r. (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 532/25), - nr RK.ZUT.4701.3263.OZ.2020.MU, w sprawie określenia Spółce opłaty zmiennej w wysokości 81 986 zł, za wprowadzanie do wód płynących rzeki [...] ścieków komunalnych z przelewów burzowych za I kwartał 2020 r. (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 533/25), - nr RK.ZUT.4701.3712.OZ.2019.MU, w sprawie określenia Spółce opłaty zmiennej w wysokości 1 947 zł, za wprowadzanie do wód płynących rzeki [...] ścieków komunalnych z przelewów burzowych za II kwartał 2021 r. (skarga zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 534/25). Wymienione sprawy Sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. I SA/Rz 531/25, ponieważ pozostawały one ze sobą w związku, o którym mowa w art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: P.p.s.a.). Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowił art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust.5 i ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm. - dalej: Prawo wodne). Wydanie przez organ w/w decyzji poprzedziło złożenie przez Spółkę reklamacji na informacje z 19 grudnia 2024 r. o ustaleniu za okres IV kwartału 2019 r., I i II kwartału 2020 r. oraz II kwartału 2021 r. opłaty zmiennej w wysokościach odpowiednio: 86 482 zł, 81 986 zł, 76 910 zł, 1 947 zł za wprowadzanie do wód płynących rzeki [...] ścieków komunalnych z przelewów burzowych, otrzymane przez Spółkę 23 grudnia 2024 r., które nie zostały przez organ uznane. Z kolei informacje organu Wód Polskich zostały wydane w następstwie przekazania do organu oświadczeń Spółki z dnia 26 września 2022 r. o ilości i składzie odprowadzonych ścieków za wyżej wymienione okresy kwartalne. Odnosząc się w uzasadnieniach skarżonych decyzji do podnoszonego w reklamacjach zarzutu błędnego wyliczenia wysokości opłaty zmiennej, tj. z pominięciem przepisu art. 272 ust. 6d Prawa wodnego, organ stwierdził, że przepis ten nie miał zastosowania w sprawach, ponieważ został on dodany do ustawy Prawo wodne na mocy art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U. z 2023 r. poz. 1963, dalej: ustawa zmieniająca), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., a przedmiotowe informacje dotyczą IV kwartału 2019 r., I i II kwartału 2020 r. oraz II kwartału 2021 r. Dlatego reklamacje nie zostały uwzględnione. Ponadto organ wyjaśnił, że reguły ustalania opłaty zmiennej zawarte zostały w art. 272 Prawa wodnego. W przypadku opłaty zmiennej za wprowadzanie do wód lub do ziemi ścieków art. 272 ust. 6 Prawa wodnego. wskazuje, że jej wysokość ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5), chemicznego zapotrzebowania tlenu, zawiesiny ogólnej, sumy chlorków i siarczanów (Cl+S04). Ustalając wysokość opłaty, o której mowa w ust. 6, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 272 ust. 10 Prawa wodnego). W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2023 poz. 2471, dalej: rozporządzenie w sprawie stawek) ustalone zostało, że jednostkowe stawki opłat za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi za 1 kg substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, wyrażonych jako wskaźnik pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania na tlen (BZT5) wynosi 4,28 zł; chemicznego zapotrzebowania tlenu wynosi 1,71 zł; zawiesiny ogólnej wynosi 0,52 zł; sumy chlorków i siarczanów (CI+SO4) wynosi 0,050 zł. Organ wskazał, że Spółka korzystała i aktualnie korzysta z usługi wodnej obejmującej wprowadzanie oczyszczonych ścieków komunalnych, pochodzących z komunalnej oczyszczalni ścieków do rzeki [...] istniejącym wylotem urządzeń kanalizacyjnych, zlokalizowanym w km 135+050 rzeki oraz wprowadzanie istniejącym wylotem urządzeń kanalizacyjnych, zlokalizowanym w km 135+250 rzeki [...], ścieków komunalnych pochodzących z przelewu awaryjnego burzowego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Marszałka Województwa Podkarpackiego nr OS-II.7322.135.2017.RD z 17 października 2017 r. zmienionego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 16 maja 2023 r. nr RZ.ZUZ.1.4220.8.2023.MC, co oznacza, że w myśl regulacji zawartej w art. 298 pkt 1 Prawa wodnego zobowiązana jest do ponoszenia opłat za usługi wodne. Dalej organ wskazał, że spółka 26 września 2022 r. przesłała uzupełnienie oświadczenia za wprowadzanie ścieków do wód (przelewów burzowych) za okres IV kwartału 2019 r., I i II kwartału 2020 r. oraz II kwartału 2021 r. w związku z uruchomieniem przelewu burzowego na oczyszczalni ścieków, w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne. Oświadczenie to zawierało ilość i jakość wprowadzanych ścieków w danym kwartale do wód rzeki [...] z przelewu burzowego (po oczyszczeniu mechanicznym). Organ wskazał również sposób określenia wysokości opłaty zmiennej na podstawie art. 272 ust. 6 Prawa wodnego, w związku z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie stawek. Wyjaśnił, że do ustalenia wysokości opłaty przyjęto substancję, wyrażoną jako wskaźnik pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania na tlen (BZT5), który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 P.w.). Dla ścieków komunalnych współczynnik różnicujący dla jednostkowej stawki opłaty za substancję wyrażoną jako wskaźnik BZT5 określa § 10 ust. 6 pkt 1 w/w rozporządzenia. Na powyższe decyzje Spółka wniosła skargi do tut. Sądu domagając się ich uchylenia oraz poprzedzających je informacji o wyliczeniu opłat zmiennych z 19 grudnia 2024 r. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 272 ust. 6d Prawa wodnego przez jego niezastosowanie przez organ przy obliczeniu opłaty zmiennej za wprowadzenie wód płynących ścieków komunalnych z przelewów burzowych, wskutek czego wysokość opłaty została dziesięciokrotnie zawyżona, 2) art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej: O.p.), podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania do zapłaty opłaty zmiennej za IV kwartał 2019 r. (w sprawie II SA/Rz 531/25). W uzasadnieniach skarg skarżąca podniosła, że w sprawcach znajdował zastosowanie art. 272 ust. 6d Prawa wodnego, ponieważ obowiązywał on w dniu wydania decyzji. Organ nie uwzględnił ww. przepisu, co spowodowało błędne obliczenie wysokości opłat zmiennych. Spółka złożyła reklamacje dokonując jednocześnie stosownych korekt oświadczeń, które nie zostały uwzględnione w decyzjach. W ocenie skarżącej przepisy intertemporalne ustawy o rewitalizacji rzeki Odry nie dotyczą hipotezy objętej zaskarżonymi decyzjami. Jej zdaniem organ wydając decyzje winien zastosować przepis obowiązujący w chwili ich wydawania, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa (uchwała NSA z 25 listopada 2011 r., II OPS 1/12). W przeciwnym razie doszłoby do nieakceptowanej z punktu widzenia obowiązywania zasady praworządności sytuacji, w której organ orzekałaby na podstawie nie obowiązujących już przepisów prawa. Ponadto według skarżącej, w odniesieniu do IV kwartału 2019 r., 5-letni termin przedawnienia wynikający z art. 70 § 1 O.p. w zw. z art. 300 Prawa wodnego, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym zobowiązanie było płatne, tj. 31 grudnia 2019 r., upłynął z dniem 31 grudnia 2024 r. Organ miał więc możliwość wydania i doręczenia decyzji skarżącej jedynie do końca 2024 r. Upływ terminu przedawnienia powoduje wygaśniecie zobowiązania i powinien skutkować umorzeniem postępowania. Skarżąca zaznaczyła, że decyzjami z 7 lutego 2025 r. organ umorzył postępowania w sprawie określenia opłaty zmiennej za okres od I do III kwartału 2019 r., nie podał przyczyny braku umorzenia postępowania dotyczącego przedmiotowego kwartału (IV 2019 r.). W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w wygadanych decyzjach. Dodatkowo podniósł, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie można uznać, że z końcem 2019 r. upłynął termin płatności zobowiązania do uiszczenia opłaty zmiennej, ponieważ skarżąca nie wypełniła obowiązku przedłożenia organowi oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia opłaty zmiennej, w terminie 30 dni licząc od końca kwartału 2019 r., tj. do 30 stycznia 2020 r., do czego była zobowiązania na podstawie art. 552 ust. 2 b Prawa wodnego. Oświadczenie zostało przesłane organowi dopiero 26 września 2020 r. Nie upłynął zatem ustawowy termin przedawnienia tego zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się, co wymaga podkreślenia, co do zasady uwzględnienie wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji (postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie w/w ustaw, Sąd uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przedmiotem skarg są decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w Krośnie z dnia 20 lutego 2025 r. w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za wprowadzanie do wód ścieków komunalnych z przelewów burzowych za IV kwartał 2019, I i II kwartał 2020 roku oraz II kwartał 2021 roku wydane wskutek reklamacji Spółki od informacji ustalających wysokość opłat zmiennych za w/w usługi wodne we wskazanych okresach. Zważywszy, że w sprawie dotyczącej IV kwartału 2019 r. podniesiony został zarzut przedawnienia wpierw Sąd odniesie się do tej kwestii, gdyż jej przesądzenie determinuje możliwość merytorycznego rozpoznania tej sprawy. Odnotować na wstępie należy, że skarżąca błędnie postrzega jakoby zachowanie przez organ kompetencji do wydania decyzji w odniesieniu do IV kwartału 2019 r. podlegało badaniu przez pryzmat terminu przedawnienia określonego w treści art. 70 § 1 O.p. Kwestia przedawnienia w sprawie niniejszej musi być rozpatrywana zgodnie z art. 300 ust. 1 ustawy Prawo wodne, który stanowi, że do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi już sporu, że decyzja ustalająca zobowiązanie do zapłaty opłaty zmiennej, ma charakter decyzji o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 O.p.. Pomimo, że ustawodawca w ustawie Prawo wodne posługuje się w odniesieniu do takiej decyzji sformułowaniem "określa", to jednak nie przesądza to charakteru tej decyzji, skoro kreuje ona dopiero zobowiązanie podatkowe, czyli w realiach sprawy zobowiązanie do zapłaty opłaty zmiennej. Powstaje ono z chwila doręczenia podmiotowi zobowiązanemu tej decyzji (por. np. wyrok NSA z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt III OSK 1885/22 czy wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1649/23 ). Zobowiązanie do zapłaty opłaty zmiennej powstaje zatem dopiero po wydaniu i doręczeniu decyzji. Zastosowanie znajdzie zatem instytucja przewidziana w art. 68 § 1 O.p. czyli przedawnienia prawa do wydania decyzji. Zgodnie z tym przepisem zobowiązanie nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W badanych sprawach będzie miał zastosowanie wydłużony, pięcioletni termin z art. 68 § 2 O.p. Termin wydłużony stosownie do odpowiednio stosowanego art. 68 § 2 O.p. będzie miał zastosowanie w sytuacji, tak jak w niniejszych sprawach, gdy podmiot korzystający z usług wodnych nie zrealizował swoich obowiązków informacyjnych wobec organów. Skarżąca zresztą nie kwestionuje podstaw do zastosowania dłuższego 5-letniego terminu przedawnienia. Godzi się przy tym zauważyć, że w sytuacji, gdy opłaty za usługi wodne nie wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, ponieważ każdorazowo konieczne jest dokonanie obliczenia wysokości tych opłat dla określonego sposobu korzystania z wód, to dla egzekucji tych opłat konieczne jest, by wynikały one z decyzji lub postanowień właściwych organów. Natomiast informacja o wysokości opłaty zmiennej kwartalnej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do otwartych lub zamkniętych systemów kanalizacji deszczowej, w oparciu o art. 272 ust. 17, jest czynnością materialno-techniczną, która nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia i nie może być egzekwowana (zob. np. NSA z 9 grudnia 2021 r. sygn. III OSK 4553/21). Kontrowersji ze strony skarżącej nie wzbudza brak przedawnienia kompetencji organu do wydania decyzji ustalających wysokość opłaty zmiennej za poszczególne lata 2020 i 2021, wątpliwości skarżącej rodzi brak uwzględnienia przez organ przedawnienia w sprawie dotyczącej IV kwartału 2019 r. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło jednak do przedawnienia prawa do wydania decyzji w odniesieniu do IV kwartału 2019 r. Obowiązek zapłaty opłaty powstał bowiem po zakończeniu okresu, za który została naliczona (IV kwartał 2019r.) czyli 1 stycznia 2020 roku, a więc bieg 5 letniego terminu przedawnienia, rozpoczął swój bieg 31 grudnia 2020 r., upływał zaś 31 grudnia 2025 r. czyli po wydaniu i doręczeniu decyzji w tej sprawie. Termin przedawnienia z art. 68 § 1 i 2 O.p. rozpoczyna bieg z końcem roku w którym powstał obowiązek zapłaty opłaty zmiennej. Obowiązek podatkowy, rozumiany tutaj jako obowiązek zapłaty opłaty zmiennej powstaje pierwszego dnia po okresie za jaki oplata taka jest naliczana. Przyjęcie, że terminem powstania obowiązku jest ten dzień znajduje swoje uzasadnienie w tym, że upłynął już okres za który oplata jest należna i na podmiocie zobowiązanym ciąży obowiązek jej zapłaty, choć jeszcze nie skonkretyzowany. Sąd stoi na stanowisku, że nie może być za taki termin uznany ostatni dzień kwartału za który jest naliczana opłata, bowiem nie można żądać opłaty okresowej za okres, który jeszcze nie upłynął. Może być ona należna dopiero po tym jak okres ten ulegnie zakończeniu (tak WSA w Rzeszowie w prawomocnym wyroku z dnia 17 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 260/25). Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że istotą sporu w badanych sprawach jest wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie w w/w okresach kwartalnych ścieków do wód rzeki [...] przy oczyszczalni ścieków w związku z uruchomieniem przelewu burzowego po ich mechanicznym oczyszczeniu. Podkreślenia wymaga, że w analizowanych sprawach nie są sporne, ani ilość odprowadzonych do wód ścieków w poszczególnych okresach, ani ich też ich skład jakościowy. Skarżąca przedstawiła te niesporne dane w uzupełnionych oświadczeniach o wprowadzaniu ścieków do wód przesłanych do organu w dniu 26 września 2022 r. Dane te zostały przesłane właśnie w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za usługi wodne, były one niezbędne a zarazem wystarczające do wymierzenia tych opłat. Zdaniem skarżącej opłaty te zostały ustalone w sposób zawyżony w oparciu o treść art. 272 ust. 6 Prawa wodnego, w związku z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie stawek, podczas, gdy zdaniem skarżącej powinny zostać wymierzone w oparciu o art. 272 ust. 6d Prawa wodnego, obowiązującego w dacie podejmowania decyzji, to jest w związku z wejściem w życie ustawy zmieniającej. Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego opłaty za usługi wodne uiszcza się za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Z kolei art. 272 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, że wysokość opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i wyrażonej w kg ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód lub do ziemi, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik: 1) pięciodobowego biochemicznego zapotrzebowania tlenu (BZT5); 2) chemicznego zapotrzebowania tlenu; 3) zawiesiny ogólnej; 4) sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4). Wysokość opłaty za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi ustala się, biorąc pod uwagę substancję wyrażoną jako wskaźnik, o którym stanowi art. 272 ust. 6 Prawa wodnego, który powoduje opłatę najwyższą (art. 278 ust. 1 Prawa wodnego). W przypadku wprowadzania do wód lub do ziemi ścieków przemysłowych lub ścieków komunalnych innych niż ścieki bytowe, do opłaty ustalonej według zasady, o której mowa w art. 278 ust. 1 Prawa wodnego, dolicza się opłatę za inne substancje zawarte w ściekach (art. 278 ust. 2 Prawa wodnego). Jednostkowe stawki za usługi wodne, w tym stawki opłaty za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, zostały ustalone w rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek, w tym przede wszystkim w § 10 ust. 2 tego rozporządzenia. W rzeczy samej, z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie zmiana art. 272 Prawa wodnego, dokonana ustawą zmieniającą z 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry. W wyniku tej nowelizacji dodany został m. in. art. 272 ust. 6d w brzmieniu: "W przypadku wprowadzania do wód ścieków z przelewów burzowych komunalnej kanalizacji ogólnospławnej w zakresie ustalonym w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym opłatę zmienną za wprowadzenie do wód ścieków z tych przelewów ustala się za każdy przelew w wysokości stanowiącej równowartość 10% ustalonej opłaty zmiennej, o której mowa w ust. 6, należnej za okres rozliczeniowy, w którym doszło do uruchomienia przelewu burzowego." Słusznie jednak dostrzega organ w odpowiedziach na skargi, że przepisy ustawy zmieniającej nie zawierają przepisów przejściowych co do stosowania w czasie tej akurat regulacji. Oznacza to, wbrew poglądowi wyrażanemu przez skarżącą, że do ustalenia opłat zmiennych w niniejszych sprawach winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym w dacie korzystania z usług wodnych, w związku z którymi opłaty te są wymierzane. Do uruchomienia przelewu burzowego dochodziło w poszczególnych okresach lat 2019-2021, podczas gdy przepis art. 6d Prawa wodnego, którego stosowania domaga się skarżąca, wszedł w życie 1 stycznia 2024 r.. Myli się skarżąca twierdząc, że zasadą prawa administracyjnego jest, że wobec braku wyraźnego wskazania ustawodawcy, do oceny stanów faktycznych, takie jak w niniejszej sprawach, należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie podejmowania decyzji. Jest wręcz odwrotnie, co zasygnalizowane zostało we wstępnej części niniejszego uzasadnienia. Podkreślenia wymaga, co znajduje choćby potwierdzenie w treści uchwały NSA w składzie siedmiu sędziów z 10 kwietnia 2006 r., (sygn. akt I OPS 1/06), że gdy ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów międzyczasowych, należy przyjąć, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej po wejściu w życie nowej ustawy. W takim przypadku przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne nowe albo o charakterze otwartym, ciągłym, które nie znalazły swojego zakończenia (zasada retrospektywności prawa). Utrwalony jest przy tym pogląd, że nawet w razie powstania wątpliwości co do czasu obowiązywania ustawy przyjmuje się, że każdy przepis normuje przyszłość, nie zaś przeszłość (zob. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 28 maja 1986 r., sygn. U 1/86; OTK 1986, nr 1, poz. 2). Jak podkreślił Trybunał konstytucyjny w innym orzeczeniu, na bezpośrednie działanie ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. sygn. akt K 9/92, OTK 1993, cz. I, s. 69 i nast., z dnia 19 października 1993 r. K 14/92, OTK 1993, cz. II, s. 328 i nast.). Tymczasem w realiach przedmiotowych spraw ocenie podlegały zdarzenia, które rozpoczęły się i zakończyły w czasie obowiązywania ustawy Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym sprzed 1 stycznia 2024 r., a ustawodawca nie zdecydował się rozciągnąć stosowanie nowego prawa (art. 6d Prawa wodnego) do przeszłych okresów. Dlatego też zgodzić się należało z organem, że do oceny prawnej niniejszych spraw, obejmujących stany faktyczne zamknięte, należało stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie ich wystąpienia. Reasumując, w ocenie Sądu, nie budzą wątpliwości dokonane przez organ ustalenia stanu faktycznego spraw, w odniesieniu do których, organ prawidło ustalił wysokość opłat zmiennych stosując właściwe przepisy prawa obowiązujące w dacie powstania obowiązku ich zapłaty. Z powyższych też względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skarg.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło