II SA/Rz 532/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi J. M. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego -skargę oddala- II SA/Rz 532/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem wspólnej skargi M.M. i J.M. jest decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w [..] z [..].04.2012 r. nr [..] r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [..] z [..].02.2012 r. nr [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu gospodarczego. Decyzja ta zapadła w następującym stanie sprawy: Na podstawie anonimowego zgłoszenia i wyników przeprowadzonej dnia 16.02.2011 r. kontroli PINB w [..] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie legalności budowy obiektu gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 149/2 w [..], gm. [..], o czym pismem z 8.03.2011 r. zawiadomił współwłaściciela nieruchomości – M.M. i J.M. W sprawie przeprowadzono kontrolę na gruncie, w której uczestniczył J.M. Postanowieniem z 8.07.2011 r. PINB w [..], działając na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej zwana "uPb"), nałożył na M.M. i J.M. obowiązek przedstawienia w terminie do 31.12.2011 r. dokumentów dotyczących budowy w/w budynku gospodarczego, a to: a) zaświadczenia Wójta Gminy [..] o zgodności wybudowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego; c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W postanowieniu tym pouczono, że brak wykonania nałożonego obowiązku skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. W wyznaczonym przez organ terminie nie nastąpiło wykonanie powyższego obowiązku, przeto decyzją z [..].02.2012 r., na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 uPb oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z późn. zm., dalej zwana "Kpa"), PINB w [..] nakazał M.M. i J.M. rozbiórkę obiektu gospodarczego usytuowanego na działce nr 149/2 w [..], wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ I instancji w oparciu o protokół kontroli ustalił, że drewniany obiekt gospodarczy nie posiadał fundamentów, wykonany został ze słupów drewnianych oszalowanych z zewnątrz deskami i posiada dach dwuspadowy pokryty eternitem. Jego wymiary wynosiły 4,7 x 8,6 m, a odległość od działki sąsiedniej będącej drogą leśną 2,3 m, z kolei od granicy z niezabudowaną działką nr 56/13 - 2,3 m, co ma być zgodne z § 12 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Budynek służy do przechowywania narzędzi rolniczych, według oświadczenia J.M. został wybudowany w 2009 r. na podstawie dokonanego w 2008 r. zgłoszenia, które dołączono do akt sprawy. Jednak z ustaleń organu wynikało, że powierzchnia obiektu przekroczyła dopuszczalną przez art. 29 ust. 1 pkt 1a uPb, która nie powinna w przypadku budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną przekraczać 35 m². W zgłoszeniu wniesionym do Starostwa Powiatowego w [..][..].07.2008 r. M. i J. M. deklarowali, że zamierzają wybudować budynek gospodarczy o pow. do 35 m². Także pokrycie dachu miano wykonać niezgodnie z art. 10 uPb, ponieważ eternit jest materiałem, wobec którego na podstawie ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2004 r. Nr 3, poz. 20 z późn. zm.), wprowadzony został zakaz obrotu. Dlatego, wobec ustalenia realizacji obiektu w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1994 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę, postanowieniem z [..].07.2011 r. nałożono na strony obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, który nie został wykonany. Wobec tego, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 uPb, nakazano jego rozbiórkę. Odwołanie od decyzji PINB w [..] wniosła M. M., która podkreśliła, że budynek został wzniesiony na podstawie dokonanego zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu. Dlatego domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem przez zmniejszenie jego powierzchni, aby powierzchnia zabudowy wynosiła do 35 m2, wraz z wymianą pokrycia dachowego z eternitu na blachę. Decyzją z [..].04.2012 r. PWINB w [..], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 48 ust. 1 uPb, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe rozstrzygnięcie. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 uPb roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. W ostatnio powołanych przepisach, zwalniających z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, nie wymieniono budowy obiektu gospodarczego o powierzchni zabudowy powyżej 35 m2. Dlatego na realizację obiektu o powierzchni zabudowy 40,42 m2 wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego strony nie uzyskały. Organ odwoławczy podkreślił też, że zgłoszeniem inwestorów złożonym Staroście [..] objęto zamiar budowy budynku gospodarczego do 35 m2, co ma świadczyć w jego ocenie o tym, że był to inny obiekt od objętego postępowaniem. Dlatego fakt zgłoszenia nie miał znaczenia przy ocenie legalności istniejącego budynku, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a oceny sprawy należało dokonać w świetle przepisów art. 48 uPb. Jednak wobec nieprzedłożenia przez strony wymaganych przez PINB w [..] dokumentów niemożliwa była legalizacja obiektu, co z kolei wymagało orzeczenia nakazu rozbiórki. Odnosząc się natomiast do treści odwołania PWINB w [..] stwierdził, że niemożliwe było, wobec braku podstawy prawnej, uwzględnienie żądania M. M. orzeczenia nakazu zmniejszenia wymiarów obiektu. Na podstawie dokonanego zgłoszenia będzie natomiast możliwe wybudowanie nowego obiektu o powierzchni do 35 m2. Z decyzją PWINB w [..] nie zgodzili się M.M. i J.M., wnosząc skargę sądowoadministracyjną. Zarzucają w niej naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, a to art. 7 i art. 77 K.p.a. przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Pominięto bowiem w ich ocenie okoliczność, że budynek wzniesiono na podstawie dokonanego zgłoszenia, od którego nie wniesiono sprzeciwu. Budowa nadal jest w toku, pokrycie z eternitu ma charakter tymczasowy wobec braku środków na zakup blachy. Natomiast większą powierzchnię zabudowy usprawiedliwiają stanem swojej niewiedzy. W ocenie skarżących w sprawie powinny znaleźć zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 3 uPb, ponieważ wykonane roboty nie stanowią samowoli, dlatego zasadne jest doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. Na tej podstawie domagają się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi PWINB w [..] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej: Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie jest zasadna. Stan faktyczny sprawy został przez organy ustalony prawidłowo i jednoznacznie, zarzut podniesiony w skardze naruszenia dyspozycji art. 7 i 77 K.p.a. nie jest trafny. Pierwszy z cyt. przepisów stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Kolejny z podniesionych przez skarżących przepisów, a to art. 77 K.p.a., ma następujące brzmienie: "§ 1. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. § 2. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. § 3. Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania. § 4. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie". Skarżący nie uczestniczyli w rozprawie, w samej zaś skardze ograniczyli się do stwierdzenia, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w rzeczywistości stanu faktycznego sprawy. Zarzut ten jest chybiony. PWINB w [..] nie prowadził uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, opierając swe rozstrzygniecie na materiale dowodowym zebranym przez PINB w [..]. W odwołaniu, jak i w samej skardze nie wskazano na jakieś nowe środki dowodowe, które organy miały pominąć, nie wskazano także na jakieś nowe fakty, o których orzekające organy nie miały mieć świadomości. Fakt dokonania w 2008 r. zgłoszenia zamiaru wykonania budynku gospodarczego nie był przez organy nieznany, kopia tego zgłoszenia wraz z rysunkami i sposobem jego budowy znajduje się w aktach I instancji. Bezsporne jest, że zamiar ten obejmował budowę budynku o powierzchni zabudowy do 35 m², zaś jego pokrycie dachowe miało być wykonane z blachy. Wykonania obiektu o powierzchni przekraczającej podaną powierzchnię w zgłoszeniu skarżący nie kwestionują, tłumacząc to swoją "niewiedzą". Pokrycie dachu eternitem tłumaczone jest z kolei brakiem środków finansowych. Obie te okoliczności nie stanowią jednak argumentacji za tym, aby można było w tej sytuacji uznać zapadłe decyzje organów nadzoru budowlanego za nielegalne. Prawidłowo organ I instancji, stwierdzając, że doszło do wykonania obiektu bez koniecznego z uwagi na powierzchnię zabudowy pozwolenia na budowę, wezwał strony do spełnienia obowiązków określonych w art. 48 ust. 2 i 3 uPb, odstępując jedynie od wstrzymania robót budowlanych przy budynku, bo takowe zostało zakończone. Organ ten dał niejako stronom "szansę" na zalegalizowanie obiektu, z możliwości takiej strony nie skorzystały, zastosowanie miał przeto art. 48 ust. 4 uPb nakazujący w takim przypadku wydać decyzję w oparciu o ust. 1 cyt. przepisu, czyli nakaz rozbiórki. Utrzymanie z kolei w mocy tej decyzji przez organ odwoławczy było prawidłowe. Art. 48 ust. 1 uPb znajduje zastosowanie do obiektu budowlanego wybudowanego "bez wymaganego pozwolenia na budowę", z racji powierzchni zabudowy na budowę budynku gospodarczego przekraczającego 35 m² należy posiadać pozwolenie na budowę, zasadnie organ odwoławczy w tym aspekcie przywołał w uzasadnieniu swej decyzji regulacje zawartą w art. 28 ust. 1 uPb. Skarżący postawili zarzut braku zastosowania normy art. 50 pkt 1 ust. 3 uPb i wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 2 pkt 2 uPb, rzecz jednak w tym, że art. 50 ust. 1 uPb ma zastosowanie do "przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1" uPb. Nie jest zatem uzasadniony w ocenie Sądu zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, jaki w skardze został sformułowany. Konkludując, skoro skarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym jej usunięcie z obrotu prawnego, skargę należało oddalić jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 Ppsa. Końcowo zwrócić należy uwagę skarżący, że z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż dysponują oni prawem zabudowy własnej nieruchomości obiektem o powierzchni podanej w zgłoszeniu z 2008 r.