II SA/Rz 533/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-10-24
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Maria Piórkowska, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy słupowa stacja transformatorowa, będąca elementem przyłącza elektroenergetycznego, wymaga pozwolenia na budowę, czy może być realizowana w trybie zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że słupowa stacja transformatorowa, jako element sieci elektroenergetycznej stanowiący całość techniczno-użytkową, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa takiej stacji nie mieści się w katalogu zwolnień określonych w art. 29 Prawa budowlanego. W przypadku braku wymaganego pozwolenia, zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego, nakazujący rozbiórkę obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę słupowej stacji transformatorowej wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strona skarżąca twierdziła, że stacja jest elementem przyłącza elektroenergetycznego i może być realizowana w trybie zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego uznały, że stacja jest częścią sieci elektroenergetycznej i wymaga pozwolenia na budowę, a w związku z brakiem takiego pozwolenia i niewykonaniem obowiązków legalizacyjnych, nakazały rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi A. w L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki stacji transformatorowej -skargę oddala-
II SA/Rz 533/12
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi A z siedzibą w L. – zastępowanej przez pełnomocnika rad. pr. A. Ł. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] nakazującą wyżej wymienionej Spółce rozbiórkę stacji transformatorowej ST [...], wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na działce nr ewid. 78/12, położonej w miejscowości B., gmina B.
W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm./ - zwana dalej P.b.
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że na skutek zawiadomienia J. K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w [...] przeprowadził czynności kontrolne na działce nr ewid. 78/12 położonej
w miejscowości B., stanowiącej własność J. i A. Ł. W toku oględzin stwierdzono, że na ww. działce zlokalizowana jest słupowa stacja transformatorowa z opisem ST [...]. Zgodnie z oświadczeniem A. Ł. z uwagi na małą moc poprzedniej stacji transformatorowej, z której zasilany był zakład drzewny, zaszła konieczność przyłączenia do sieci energetycznej na nowych warunkach. W tym celu w dniu [...] września 2009 r. wystąpił z wnioskiem do B w P. o zapewnienie dostaw energii. W oparciu o umowę nr [...] wykonał i przedłożył dokumentację techniczną, na podstawie której B w P. wykonał przyłącz, w skład którego wchodzi słupowa stacja transformatorowa.
W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P.b., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r., znak: [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia i nakazał inwestorowi tj. A S.A. Oddział Z. przedłożenie w terminie do 30 stycznia 2012 r. dokumentów wymienionych w tym postanowieniu.
Wobec niewywiązania się przez inwestora z nałożonego obowiązku decyzją
z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 P.b. nakazał wyżej wymienionej Spółce rozbiórkę stacji transformatorowej ST [...], wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na działce nr ewid. 78/12, położonej w miejscowości B., gmina B.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że słupowe stacje transformatorowe stanowią element sieci elektroenergetycznej i stanowią jej całość techniczno – użytkową,
w związku z czym na ich postawienie wymagane jest, zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. uzyskanie pozwolenia na budowę. Przypadek ten nie mieści się w katalogu zwolnień
z tego obowiązku zawartych w art. 29 P.b. Wobec tego, że budowa słupowej stacji transformatorowej nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, wstrzymano prowadzenie robót budowlanych i nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 P.b. Organ podał, że niewywiązanie się przez zobowiązanego z nałożonego obowiązku, stanowiło przesłankę do zastosowania art. 48 ust. 4 P.b. i orzeczenia nakazu rozbiórki.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A S.A. z siedzibą w L., wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędna wykładnię art. 30 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b. oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego w zw. z art. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, uznanie, że dokonane zgłoszenie dotyczące budowy stacji transformatorowej winno być objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Strona zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
W ocenie strony odwołującej słupowa stacja transformatorowa stanowi element konieczny przyłącza elektroenergetycznego, umożliwiającego przesył energii. Jest rodzajem instalacji, gdzie następuje rozdzielanie energii elektrycznej, przy różnych poziomach napięć, wyposażonej w transformatory lub przekształtniki prądu przemiennego na stały i odwrotnie. Te funkcje pozwalają na zakwalifikowanie powyższego urządzenia jako elementu stanowiącego łącznik pomiędzy siecią podmiotu a siecią przedsiębiorstwa energetycznego. Wykonanie stacji transformatorowej nie wykracza poza zakres robót wymienionych w art. 29 P.b., i może być realizowane w trybie zgłoszenia. Nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem odwołującej dokumenty zgromadzone w postępowaniu nie dają jednoznacznej odpowiedzi co do charakteru spornych obiektów, zatem w celu wyjaśnienia tych wątpliwości, koniecznym jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, dysponującego wiedza specjalistyczną, a który wyeliminował by wątpliwości interpretacyjne.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ II instancji podał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że inwestor (A Z. Sp. z o.o. – obecnie S.A.), budowę słupowej stacji transformatorowej potraktował jako element przyłącza elektroenergetycznego i zrealizował ją w oparciu o przepisy prawa energetycznego. Tymczasem stacje transformatorowe są częścią sieci elektroenergetycznych, co potwierdza ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo NSA.
Organ wskazał, że stosownie do § 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 7 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego /Dz.U. z 2007 r. Nr 93, poz. 623 ze zm./ przez przyłącz należy rozumieć odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Natomiast stosownie do art. 3 pkt 11 ustawy Prawo energetyczne sieć to instalacje połączone w współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego.
WINB zgodził się ze stroną odwołującą, że przedmiotowa stacja stanowiła element konieczny do wykonania przyłącza, przez który miał nastąpić przesył energii do [...] J. i A. Ł. Sieć elektroenergetyczna stanowi zbiór poszczególnych elementów konstrukcyjnych oraz urządzeń i instalacji, które zostały połączone w celu realizacji określonego zadania. Bezspornym jest, że zadaniem stacji transformatorowej jest (w uproszczeniu) przetwarzanie i rozdział energii elektrycznej. W przypadku odłączenia tracą swój charakter i przeznaczenie, dlatego też stanowią część sieci elektroenergetycznej, stanowiąc całość techniczno-użytkową.
W okolicznościach sprawy stacja należy do przedsiębiorstwa energetycznego (o czym świadczą kopie umów cywilnoprawnych zawartych pomiędzy A Z. Sp. z o.o. a J. i A. Ł. z dnia [...].11.2009r., nr [...] oraz z Gminą [...] z dnia [...].11.2009 r., nr [...] o udostępnienie odpowiednio działki nr 78/12 i nr 76 pod projektowanymi urządzeniami) i stanowi urządzenie bez którego nie byłaby możliwa dystrybucja energii do podmiotu – [...], a przyłącz to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń.
Organ podał, że stosownie do art. 3 pkt 3 P.b. każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury jest budowlą. Wyliczenie rodzajów budowli jest przykładowe, jakkolwiek w wyliczeniach tych umieszczone zostały sieci uzbrojenia terenu, do których zalicza się sieci elektroenergetyczne. Słupowe stacje transformatorowe są elementem sieci stanowiące całość techniczno-użytkową. Zasadą jest, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki określone są w art. 29 i art. 30 P.b. Przepisy te, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy przedmiotowej stacji transformatorowej nie wymieniają sieci elektroenergetycznych. WINB podkreślił, że budowa stacji transformatorowej, jako urządzenia sieci elektroenergetycznej wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W okolicznościach sprawy inwestor takiego nie posiada. W takiej sytuacji, do samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego zastosowanie znajduje art. 48 P.b.
WINB podkreślił, że wobec niewykonania nałożonych na inwestora obowiązków i nieprzedłożenia dokumentów nakazanych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., słusznie organ I instancji, wobec jednoznacznego brzmienia art. 48 ust. 4 P.b. orzekł rozbiórkę samowolnie wybudowanej stacji transformatorowej.
W końcowej części uzasadnienia organ dodał, że z uwagi na fakt, że w toku postępowania administracyjnego jako strona uczestniczyli wspólnicy spółki cywilnej "[...]" S.c. Firma Handlowa, która to działalność gospodarcza została wykreślona z ewidencji w dniu [...] czerwca 2006r., a w chwili obecnej spółka nie istnieje, organ odwoławczy pomija w wykazie stron błędnie wpisaną przez organ I instancji S.c. "[...]" Firma Handlowa w J. przy ul. [...].
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła A S.A. z siedzibą w L. – reprezentowana przez r. pr. A. Ł., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa sądowego wg norm przepisanych, a także wstrzymanie jej wykonania.
Skarżonej decyzji zarzuciła:
1/ naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. 1 pkt 20 oraz art. 29a ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. oraz § 12 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa stacja trafo nie jest elementem przyłącza energetycznego oraz na jej budowę wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Naruszenie art. 48 P.b. poprzez nieuzasadnione uznanie, że przedmiotowa stacja została wykonana w ramach samowoli budowlanej, a w konsekwencji nakazanie jej rozbiórki.
2/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 28 w zw. z art. 30 ust. 1 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji i nałożenie obowiązku na podmiot o nazwie A S.A. Oddział Z., który to nie funkcjonuje w obrocie prawnym i ze względu na brak osobowości prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków, tym samym nie jest stroną postępowania. Powyższe powoduje, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wszechstronnej analizy materiału dowodowego, wyjaśnienia lokalizacji i charakteru stacji, jako elementu przyłącza.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła zarzut niewykonalności decyzji organów obu instancji i postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r., jako skierowanych do pomiotu który o takiej nazwie i pod wskazanym adresem nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Podkreśliła, że oddział spółki o nazwie A S.A. Oddział Z. nie ma osobowości prawnej i nie może być podmiotem praw i obowiązków, co pociąga za sobą wadę nieważności ww. rozstrzygnięć.
Strona skarżąca wskazała, że istota sporu merytorycznego sprowadza się do ustalenia charakteru słupowej stacji trafo stanowiącej element przyłącza elektroenergetycznego. Podała, że od dnia 26 września 2005 r. tj. od wejścia w życie nowelizacji ustawy Prawo budowlane tj. art. 29a P.b., w przypadku budowy przyłączy energetycznych inwestor ma prawo realizacji przyłączy elektroenergetycznych bez zgłoszenia, po wykonaniu na odpowiedniej mapie planu sytuacyjnego przyłącza.
W przedmiotowej sprawie w celu przyłączenia obiektu odbiorcy – A. Ł. [...] zastosowano ww. procedurę określoną w art. 29a P.b. Na aktualnej na dzień [...] października 2009 r. mapie dla celów projektowych, przyjętej do zasobu geodezyjnego, obejmującej działkę nr 78/12 w B., uprawniony projektant naniósł trasę i elementy projektowanego przyłącza elektroenergetycznego. Dnia [...] września 2009 r. dokonano uzgodnienia dokumentacji projektowej przyłącza przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej w P. (opinia Starostwa Powiatowego w P. z dnia [...] września 2009 r.). W dniu [...] stycznia 2011 r. przeprowadzono geodezyjną inwentaryzację wykonanego przyłącza stwierdzając, że wykonano je zgodnie z lokalizacją ZUDP. Powyższe świadczy, że przedmiotowe przyłącze zostało wykonane legalnie zgodnie z przepisami prawa budowlanego i prawa energetycznego. Materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem budowy było przyłącze służące zasilaniu obiektu – [...] A. Ł. Stacja trafo jest niezbędnym elementem składowym przyłącza, jako urządzenie gdzie następuje rozdzielanie energii elektrycznej przy różnych poziomach napięć. Odwołując się do definicji określonych w art. 3 pkt 10, pkt 11 Prawa energetycznego oraz definicji przyłącza zawartej w § 2 pkt 15 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. skarżąca podkreśliła, że przyłącze elektroenergetyczne to także sieć należąca do przedsiębiorstwa dystrybucyjnego o szczególnym przeznaczeniu. Jest to ta część sieci, która służy wyłącznie do połączenia obiektu odbiorcy z siecią dystrybucyjną przedsiębiorstwa w miejscu przyłączenia tj. punkcie w sieci, w którym przyłącze łączy się z siecią. Ustawodawca pod pojęciem przyłącza nie wyróżnia jego elementów, definiuje go poprzez określenie przeznaczenia, jakiemu ma służyć dany odcinek sieci lub element. Przedmiotowy odcinek sieci łączy urządzenia, instalacje jednego podmiotu, tj. [...] w B. z pozostałą częścią sieci tj. linią SN 15kV B. – O., stanowiącą własność przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz tego podmiotu usługę dystrybucji energii elektrycznej. Ta część sieci, jako pewną wyodrębnioną całość należy uznać za przyłącze. Ze względów technicznych przyłącze to nie tylko linie "przesyłowe" (przewody, słupy) lecz także urządzenia z układami połączeń, a wiec także stacjami trafo. Reasumując skarżąca podała, że wykonanie ww. urządzenia nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, urządzenia te są elementem "instalacji", a instalacje te są elementem składowym "sieci" (art. 3 pkt 10 i pkt 11 Prawa energetycznego). W zależności od usytuowania i przeznaczenia stacja trafo może być zaliczona jako element składowy przyłącza, lub jako element sieci dystrybucyjnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Aby usunąć z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (tu decyzja) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 litera
a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwanej "P.p.s.a.". Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Trzeba też podkreślić, że po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Podstawą orzekania Sądu jest więc materiał zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.
Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. Z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". Przepis art. 28 ust. 1 ustawy stanowi: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31"; przepisy te wyliczają zakres budów i robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę.
Zasadą przewidzianą w art. 48 ust. 1 ustawy, zastosowanym wobec strony skarżącej, jest nakazanie przez właściwy organ, w drodze decyzji, rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednakże przepis ten może być stosowany dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w ust. 2 (część końcowa) i ust. 3, nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Stosownie do art. 48 ust. 2 ustawy możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę istnieje, gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenia obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Stwierdzając zatem możliwość legalizacji właściwy organ jest obowiązany wydać postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych i nałożyć tym postanowieniem na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy (legalizacji samowoli budowlanej) dokumentów, tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów wymienionych w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy. Dopiero niespełnienie obowiązków nałożonych takim postanowieniem skutkuje wydaniem nakazu przymusowej rozbiórki, określonej w art. 48 ust. 1 ustawy. Jako niespełnienie obowiązków nałożonych postanowieniem traktuje się niedostarczenie żadnych dokumentów właściwemu organowi, jak też niedotrzymanie wyznaczonego terminu na ich złożenie.
Trzeba też podkreślić, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale uprawnieniem (wyrok NSA z dnia 21.01.2005 r., sygn. akt OSK 1602/04, niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie wydany nakaz przymusowej rozbiórki, z powołaniem się na przepis art. 48 ust. 1 ustawy, jest konsekwencją niespełnienia przez stronę skarżącą obowiązków nałożonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. ([...]). Zatem za prawidłowe uznać należy wydanie decyzji, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy, nakazującej rozbiórkę stacji transformatorowej ST [...] wybudowanej na działce nr 78/12 w miejscowości B., bez wymaganego pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 ustawy).
W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, który przez organy nadzoru budowlanego został oceniony zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co jest warunkiem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Wbrew zarzutom skargi, nie znajduje Sąd podstaw do przypisania organom orzekającym w sprawie niniejszej naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. (bez wskazania jednostki redakcyjnej wymienionego ostatnio przepisu), zwłaszcza w takim stopniu, iżby mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chybione są bowiem twierdzenia strony skarżącej, że organy nie wyjaśniły "charakteru przedmiotowej stacji", z kolei wskazywana w odwołaniu "uzasadniona konieczność" dopuszczenia dowodu z opinii biegłego celem wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych "co do charakteru spornego obiektu" nie może zostać oceniona jako żądanie strony skarżącej dotyczące przeprowadzenia dowodu (art. 78 § 1 K.p.a.), a jednocześnie nie przedstawiła ona żadnych dowodów wspierających zarzut naruszenia przez organy nadzoru budowlanego obowiązków proceduralnych. Zarzut ten nie mógł więc odnieść spodziewanego przez skarżącą skutku.
Istotne rozbieżności w stanowisku stron polegają na tym, że według skarżącej realizacja przedmiotowej stacji transformatorowej stanowiącej element składowy przyłącza energetycznego (§ 2 pkt 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego) nie wymagała pozwolenia na budowę (art. 29a Prawa budowlanego), natomiast według organów nadzoru budowlanego budowa stacji transformatorowej jako urządzenia wchodzącego w skład sieci elektroenergetycznych wymaga pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego).
Jak wynika z akt sprawy dokumentacja techniczno – prawna przedłożona inwestorowi A Z. Sp. z o.o. (obecnie S.A.) przez A. Ł. obejmowała m.in. projekt budowlany zatytułowany: "Projekt budowlany i wykonawczy przyłącza energetycznego składającego się z odcinka doziemnego 38XRUAHXS1x70MM2-15kV słupowej stacji transformatorowej 15/0,4 kV i odcinka doziemnego YAKY 4x120MM20,4kV, zlokalizowanego na działce 76,78/12, zasilającego budynek zakładu drzewnego na działce nr 78/12 przy ul. [...] w B., gmina B.".
Sporną stację transformatorową, wymienioną w powołanym wyżej projekcie budowlanym, słusznie w postępowaniu administracyjnym sklasyfikowano jako obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy, którego wykonanie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, skoro przepisy art. 29 i art. 30 ustawy – w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy – nie zwalniają jej od obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. Skarżąca takiej decyzji, co dowodnie wynika z akt sprawy, nie przedłożyła organom nadzoru budowlanego.
Trafnie przy tym organy nadzoru budowlanego uznały, przytaczając zarówno definicję sieci (art. 3 pkt 11 Prawa energetycznego), jak też przyłącza (§ 2 pkt 15 rozporządzenia MG z dnia 4.05.2007 r.), że słupowe stacje transformatorowe są częścią sieci elektroenergetycznej, z którą stanowią całość techniczno – użytkową. Służąc bowiem przetwarzaniu i rozdziałowi energii elektrycznej, w razie ich odłączenia od sieci, tracą swój charakter i przeznaczenie. Sieć – według definicji ustawowej – to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego, natomiast przyłącz to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługą przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Nie jest kwestionowane, że przedmiotowa stacja transformatorowa należy do przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego usługę przesyłania energii elektrycznej do [...] J. i A. Ł.
Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 28 w zw. z art. 30 ust. 1 K.p.a. poprzez skierowanie decyzji do podmiotu, który nie funkcjonuje w obrocie prawnym (A S.A. Oddział Z.) i w związku z tym obarczanie zaskarżonej decyzji wadliwością określoną w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. (A S.A. z/s w L.), natomiast użycie w zaskarżonej decyzji – zresztą za odwołaniem – nie tylko nazwy strony wnoszącej odwołanie, ale również "adresu do korespondencji" zawierającego w swej treści dodatkowe jej określenie (Oddział w Z.) nie może zostać sklasyfikowane jako podstawa przewidziana w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. dla stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Dlatego pogląd organów nadzoru budowlanego zasługuje na akceptację, będąc zresztą zgodnym z prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18.04.2007 r., I SA/Sz 716/2006). W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło