II SA/Rz 534/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy obiektu budowlanego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] , nakazującej J. K. dokonanie rozbiórki samowolnie wykonanej płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowanych ścian ganku, wykonanego zadaszenia nad balkonem i nadmurowanym gankiem przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewidencyjny 1989, położonej w J. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 14 września 2011 r. stwierdzono, że na działce nr 1989, położonej w miejscowości J., będącej własnością J. K. usytuowany jest budynek mieszkalny konstrukcji murowanej, częściowo podpiwniczony, piętrowy, z dachem dwuspadowym krytym blachą, wybudowany w 1965 r. Natomiast w 2000 roku, bez wymaganego pozwolenia na budowę, miała miejsce rozbudowa, polegająca na wykonaniu płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowaniu ścian ganku, wykonaniu zadaszenia nad balkonem i nadmurowanym gankiem przy budynku mieszkalnym. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i jednocześnie nałożył na J. K. obowiązek przedstawienia dokumentów, tj.: 1) zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) czterech egzemplarzy projektu płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowania ścian ganku i wykonania zadaszenia nad balkonem i nadmurowanym gankiem budynku mieszkalnego wraz z określeniem robót budowlanych pozostałych do wykonania, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane- wszystko w terminie ośmiu miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Termin do przedłożenia żądanych dokumentów upłynął z dniem 7 sierpnia 2011 r., a ponieważ inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów, organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nakazał J. K. rozbiórkę samowolnie wykonanej płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowanych ścian ganku, wykonanego zadaszenia nad balkonem oraz nadmurowanym gankiem przy budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działce nr 1989, położonej w J. W odwołaniu J. K. podniosła, że decyzja jest dla niej krzywdząca, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym WINB decyzją opisaną na wstępie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wskazał, że roboty budowlane będące przedmiotem postępowania, słusznie zakwalifikowano jako "rozbudowa", ponieważ w wyniku ich wykonania zwiększeniu uległy charakterystyczne parametry obiektu, tj. powierzchnia zabudowy i kubatura. Organ wyjaśnił, że część obiektu posiadająca dach, mający oparcie na ziemi lub na fundamencie, wlicza się zarówno do powierzchni zabudowy budynku, jak i do jego kubatury. Wykonany więc zakres robót ma charakter rozbudowy obiektu, którą należy traktować jako "budowę" części obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, na wykonanie której w świetle art. 28 ust. 1 tej ustawy koniecznym jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor miał możliwość zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych, lecz z tego uprawnienia nie skorzystał, gdyż nie przedłożył żadnego z wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego dokumentu. Niespełnienie przez inwestora przedstawionych powyżej obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki. W skardze J. K. wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obydwu instancji, ewentualnie o zmianę decyzji o rozbiórce w ten sposób, że organ nie będzie orzekał o rozbiórce objętej nakazem rozbiórki rozbudowy. Podniosła, że rozbiórka spowoduje znacznie większe zniszczenia budynku i koszty z tym związane, co nie zostało uwzględnione w decyzji o rozbiórce. Nadto zaskarżona decyzja narusza jej interes prawny. Sformułowała też zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a., przez niedopełnienie spoczywającego na organie administracji obowiązku wyczerpującego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozwijając zarzuty skarżąca naprowadziła, że przedmiotowy budynek jest użytkowany, zamieszkały, a wykonanie rozbiórki w/w elementów w znacznym stopniu uniemożliwi użytkowanie piętra, które zajmuje jej syn z rodziną. Wskazała, że wykonanie rozbiórki jest dla niej krzywdzące z uwagi na dodatkowe koszty, których nie jest w stanie ponieść. Podała, że dokonując rozbudowy budynku mieszkalnego nie zdawała sobie sprawy z obowiązku uzyskania stosownego pozwolenia i zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych, tym samym nie zdawała sobie sprawy ze skutków prawnych wykonanych prac. Roboty nie zmieniły konstrukcji budynku, ani w żaden sposób go nie uszkodziły, a poprawiły jedynie walor estetyczny. Podniosła, że nie posiada stosownych środków pozwalających na wykonanie rozbiórki, nie ma oszczędności, a jej zdolność kredytowa jest znacznie obniżona z uwagi na spłatę pożyczki. Źródłem jej utrzymania jest emerytura, której znaczną cześć przeznacza na zakup leków i zaspokojenie elementarnych potrzeb życia codziennego. W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2012 r. skarżąca ponowiła argumentację zawartą w skardze. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. Stan faktyczny jest następujący: postępowanie wszczęte zostało zawiadomieniem z dnia 10 września 2007 r., w związku z interwencją J. Ś., dotyczącą samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego przez J. K. W sprawie podejmowane były decyzje przez nadzór budowlany, przy czym decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...], WINB uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r. nakazującą J. K. rozbiórkę rozbudowanych części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1989 w J. W wytycznych organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowym budynku wykonano w 2000 roku roboty budowlane obejmujące: a) rozbiórkę dachu wraz z pokryciem i wykonaniem nowego dachu o innym kształcie i parametrach, b) wykonano nową płytę przy wejściu do budynku oraz ocieplono budynek styropianem, c) wykonano płytę balkonową podpartą słupem, nadmurowano ściany ganku i wykonano zadaszenie nad balkonem oraz nad nadmurowanym gankiem. Przy tego rodzaju robotach organ wskazał na konieczność odrębnego prowadzenia postępowań co do każdego rodzaju robót, w oparciu o różne podstawy prawne. W stosunku do robót wymienionych pod literą c), podstawę orzekania winien stanowić przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane /z decyzji WINB z dnia [...] marca 2010 r., k. 1 akt adm./. Ponieważ decyzja ta stała się prawomocna, PINB zawiadomieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r. poinformował strony o przeprowadzeniu dowodu /kontroli na działce J. K./ i z czynności tej sporządził protokół /z dnia 7 maja 2010 r., k. 5 akt adm./. Kolejnym zawiadomieniem wskazał na odrębność prowadzonych postępowań, gdzie sprawę wykonania płyty balkonowej z zadaszeniem opatrzył znakiem [...] /k. 10 akt adm./. Kolejną czynnością była rozprawa administracyjna dotycząca przedmiotowych robót, w tym daty ich wykonania /k. 15/ oraz postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane, nakładające na J. K. obowiązek przedstawienia szczegółowo wskazanych dokumentów, w terminie 8 miesięcy, celem legalizacji popełnionej samowoli /k. 19/. Z akt wynika, że inwestorka nie przedłożyła żądanych dokumentów, w związku z czym PINB decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanej płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowanych ścian ganku, wykonanego zadaszenia nad balkonem i nadmurowanym gankiem przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr ewidencyjny 1989, położonej w J. / k. 33/. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania J. K., utrzymana została w mocy rozstrzygnięciem stanowiącym przedmiot skargi. II. Przedstawiony stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że w 2000 roku wykonane zostały przez J. K. roboty budowlane obejmujące wykonanie płyty balkonowej podpartej słupem, nadmurowanie ścian ganku, wykonanie zadaszenia nad balkonem i nadmurowanym gankiem, przy budynku w J. Roboty te trafnie zakwalifikowane została jako "rozbudowa", ponieważ w wyniku ich wykonania zwiększeniu uległy charakterystyczne parametry budynku, a to powierzchnia zabudowy i kubatura. "Rozbudowa" w świetle ustawy – Prawo budowlane jest "budową" w rozumieniu art. 3 pkt 6. Natomiast "budowa", zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt wynika i skarga ustaleń tych nie kwestionuje, że na przedmiotową rozbudowę J. K. nie uzyskała decyzji o pozwoleniu na budowę. Zatem trafnie organy nadzoru budowlanego przyjęły, że rozbudowa stanowi samowolę budowlaną, co do której zastosowanie ma przepis art. 48 ustawy – Prawo budowlane. W konsekwencji słusznie podjęte zostały czynności, w tym postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r., zmierzające do legalizacji popełnionej samowoli budowlanej. Procedura legalizacyjna nie została jednak skutecznie przeprowadzona, gdyż skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Wobec niespełnienia nałożonych postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. obowiązków, organy nadzoru budowlanego zobligowane były orzec nakaz rozbiórki wykonanej rozbudowy. Obowiązek taki wynika wprost z art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane; przepis ten stwierdza, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ustępie 3 /przepis ten wymienia dokumenty, które należy przedłożyć w celu legalizacji samowoli/, stosuje się ust. 1 który stanowi, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę /art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane/. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż organy przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy i zgromadziły wystarczający do rozstrzygnięcia materiał dowodowy, gwarantując skarżącej na każdym etapie postępowania czynny udział. Jeszcze raz wskazać należy, że skarżąca nie kwestionuje ani daty wykonanej rozbudowy ani faktu, że roboty wykonała bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zatem istotne dla sprawy okoliczności w istocie są bezsporne, a stan faktyczny ustalony przez organy nadzoru budowlanego został trafnie zakwalifikowany jako podlegający dyspozycji art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Bak natomiast wykonania nałożonych obowiązków, co mogłoby doprowadzić do legalizacji popełnionej samowoli budowlanej, musiał skutkować nakazem rozbiórki. W świetle jednoznacznego brzmienia powyższego przepisu, kwestie dotyczące sytuacji majątkowej, rodzinnej, czy inne argumenty odnoszące się do inwestora względnie jego rodziny, nie mogły być brane pod uwagę. Także twierdzenia wskazujące na "niesprawiedliwy" charakter rozstrzygnięcia nie mogły przed organami nadzoru budowlanego, ani przed sądem administracyjnym odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku, gdyż art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nie uzależnia nakazu rozbiórki od jakichkolwiek okoliczności występujących po stronie samowolnego inwestora. III. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w sposób wyżej wskazany stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa. Z tych względów skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.