II SA/Rz 535/09

1 Postanowienie Dnia 3 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ch. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009 roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy – postanawia – 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. . Zarządzeniami z dnia 3 i 10 lipca 2009 roku Przewodniczący II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał M. Ch. do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych wniesionej przez niego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009 roku, nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, poprzez nadesłanie 2 odpisów skargi oraz uiszczenie wpisu w kwocie 500 złotych. Do wezwania dołączono stosowne pouczenie, iż jego niewykonanie w terminie 7 dni od doręczenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wezwanie doręczono w dniu 14 lipca 2009 roku – k. 24 akt sądowych. W terminie otwartym do jego wykonania skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 6 sierpnia 2009 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku. Wobec niewykonania wezwania, zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2009 roku referendarz sądowy pozostawił wniosek o prawo pomocy bez rozpoznania. W ustawowym terminie skarżący od ww. zarządzenia wniósł sprzeciw. Zarządzeniem z dnia 21 września 2009 roku Sąd, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.) wezwał skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia w przedmiocie jego sytuacji majątkowej oraz dochodów. Jednocześnie, w dniu 21 września 2009 roku Sąd odrzucił skargę z uwagi na nieusunięcie jej braków formalnych; nienadesłanie odpisów skargi. W dniu 28 września 2009 roku skarżący złożył dodatkowe oświadczenie w przedmiocie jego sytuacji majątkowej oraz dochodów. Wobec stwierdzenia w piśmie przewodnim, że ubiega się o przyznanie adwokata z urzędu, Sąd zarządzeniem z dnia 29 października 2009 roku wezwał go do sprecyzowania zakresu wniosku. Pismem z dnia 3 listopada 2009 roku skarżący oświadczył, iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżący będzie ewentualnie zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz do pokrycia wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek strony rozpoznawany w niniejszej sprawie dotyczy dwóch instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia adwokata. Oznacza to, że M. Ch. powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Według treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku PPF oraz w dodatkowym oświadczeniu o stanie majątkowym oraz dochodach nie rodzą zastrzeżeń. Dlatego też istnieją podstawy do rozpoznania jego żądania w sposób merytoryczny poprzez odniesienie opisanej we wniosku sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w pełnym zakresie tego prawa, tj. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W oparciu o przedstawione przez skarżącego okoliczności Sąd ustalił co następuje: skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, matką oraz ojcem. Mieszkają w domu o pow. 130m2, którego właścicielem jest ojciec skarżącego W. Ch. Skarżący partycypuje w kosztach opału oraz innych wydatkach związanych z utrzymaniem domu. Wszyscy członkowie rodziny pozostają na rencie, stąd źródło ich utrzymania stanowią świadczenia rentowe: skarżącego w kwocie 680 złotych netto, ojca skarżącego w kwocie 840,71 złotych netto, matki skarżącego w kwocie 679,11 złotych netto, żony skarżącego w kwocie 594,48 złotych netto, co łącznie daje kwotę 2794,30 złotych netto. Na koszty obciążające budżet rodziny M. Ch. składają się standardowe wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego w tym: opłaty za energię elektryczną – miesięcznie ok. 350 złotych, za gaz miesięcznie ok. 350 złotych, za telefon miesięcznie ok. 200 złotych. Powyższe okoliczności Sąd ustalił w oparciu o oświadczenia skarżącego oraz przedłożone przez niego dokumenty. Uwzględniając sytuację rodzinną i majątkową skarżącego oraz ogólne koszty utrzymania gospodarstwa domowego w dzisiejszych czasach należy stwierdzić, iż dochód uzyskiwany przez jego rodzinę jest wprawdzie stały, lecz jednocześnie zbyt niski by można było z niego wygospodarować środki na koszty sądowe, których poniesienie jest konieczne na obecnym etapie postępowania oraz na pomoc fachowego pełnomocnika. Z tych względów Sąd postanowił zwolnić skarżącego w całości od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, który w niniejszej sprawie wynosi 250 złotych. Sąd nie uwzględnił wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, albowiem w aktualnej fazie postępowania, nie ma obowiązku ich ponoszenia. Nie odbiera to oczywiście skarżącemu prawa do ponownego zwrócenia się o przyznanie prawa pomocy, jednakże już na etapie, gdy będzie można ustalić, że jest on zobowiązany do pokrycia kolejnych kosztów postępowania i będą one skonkretyzowane co do wysokości. Odnosząc się do wniosku o ustanowienia adwokata Sąd zwraca uwagę, iż dochód skarżącego nie jest aż tak niski, by uzasadnić przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zwalniając skarżącego z obowiązku uiszczania wpisu od skargi kasacyjnej Sąd umożliwił mu podjęcie ewentualnych starań o ustanowienie fachowego pełnomocnika. Zdaniem Sądu przedstawione przez skarżącego okoliczności nie uprawniają do stwierdzenia, jak wymaga tego art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd stanął na stanowisku, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnej ich wysokości. Jeżeli w ocenie skarżącego zachodzi konieczność ustanowienia adwokata, to przy braku obowiązku ponoszenia ciężarów finansowych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej, będzie on w stanie podjąć starania by wygospodarować środki na jego opłacenie. Sytuacja bytowa skarżącego jest stabilna, posiada on stałe miejsce zamieszkania. Potrzeby rodziny zaspokajane są na bieżąco. Należy również zwrócić uwagę, że skarżący nie przedstawił wydatków, jakie ponosi jego rodzina w sposób wyczerpujący. Ograniczył się wyłącznie do nadesłania kserokopii rachunków za prąd, gaz i telefon. Nie jest rolą Sądu domniemywać wysokości pozostałych wydatków, jakie ponosi skarżący w związku z koniecznością utrzymania gospodarstwa domowego. Wzywając go do złożenia dodatkowego oświadczenia Sąd jednoznacznie wskazał, jakich informacji od niego żąda. Skarżący wezwanie to wykonał jedynie częściowo, stąd to na nim spoczywa odpowiedzialność za brak wszystkich informacji, które należałoby uwzględnić przy rozpoznawaniu jego wniosku. Całość podanych okoliczności w ocenie Sądu nie uprawnia do twierdzenia, iż sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie jest aż tak zła, by uzasadniać pomoc państwa zarówno w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 2 i § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 260 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.