II SA/Rz 535/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 535/09 o zwolnieniu M. C. od wpisu od skargi kasacyjnej oraz odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - p o s t a n a w i a - odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 535/09 o zwolnieniu M. C. od wpisu od skargi kasacyjnej oraz odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w całości i ustanowienia adwokata. II SA/Rz 535/09 U Z A S A D N I E N I E W dniu 24 lipca 2009 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) tj. w terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wniesionej przez M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 535/09 wydanym przez referendarza sądowego pozostawiono wniosek M. C. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, gdyż skarżący mimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych wniosku PPF. Z uwagi na wniesienie przez skarżącego sprzeciwu od w.w. postanowienia, Sąd zarządzeniem z dnia 21 września 2009 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia odnośnie jego sytuacji majątkowej i osiąganych dochodach. Jednocześnie Sąd postanowieniom z dnia 21 września 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 535/09 odrzucił skargę M. C. gdyż skarżący mimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych tj. nie nadesłał dwóch odpisów skargi. Następnie pismem z dnia 25 września 2009 r. skarżący złożył do WSA dodatkowe oświadczenie w przedmiocie jego sytuacji majątkowej i dochodach. Ponieważ skarżący w powyższym piśmie wskazał, że ubiega się o przyznanie adwokata, w związku z tym Sąd zarządzeniem z dnia 29 października 2009 r. wezwał go o wyjaśnienie, jaki jest zakres przedmiotowy złożonego wniosku o prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący pismem z dnia 4 listopada 2009 r. oświadczył, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Prawomocnym postanowieniem dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 535/09 WSA zwolnił skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej i odmówił zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz odmówił ustanowienia adwokata. Postanowienie to skarżący otrzymał w dniu 9 grudnia 2009 r. (dowód zalegający w aktach sadowych dowód doręczenia). W dniu 16 grudnia 2009 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skarżący złożył do sadu pismo w którym wskazał, że wnosi o przyznanie adwokata z urzędu. Zwrócił uwagę na niskie dochody i sytuacje zdrowotną rodziny. W związku z powyższym WSA zarządzeniem z dnia 4 lutego 2010 r. wezwał skarżącego o wyjaśnienie czy jego pismo z dnia 11 grudnia 2009 r. stanowi zażalenie na wyżej opisane postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2009 r. dotyczące prawa pomocy, czy też pismo to należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 3 grudnia 2009 r., którym zwolniono skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej i odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz odmówiono ustanowienia adwokata. Jednocześnie Sąd poinformował skarżącego stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako P.p.s.a. o instytucji przewidzianej w tym przepisie, która pozwala na zmianę wcześniej wydanego postanowienia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uległy zmianie. Sąd przy tym podkreślił, że w przypadku niewykazania przez stronę tych okoliczności przepis ten nie znajduje zastosowania. Dlatego jak wskazał, że warunkiem zmiany wydanego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy jest wykazanie przez skarżącego okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie jego sytuacji majątkowej w stosunku do okresu, kiedy wydano postanowienie z dnia 3 grudnia 2009 r. w przedmiocie prawa pomocy Skarżący w zakreślonym przez Sąd terminie - w dniu 12 lutego 2010 r. nadał w Urzędzie Pocztowym pismo adresowane do WSA w którym poinformował, że wcześniej złożone pismo należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 3 grudnia 2009 r. Na uzasadnienie swojego żądania powtórzył jak wcześniej, że razem z żoną są rencistami i osobami niepełnosprawnymi oraz że mają niskie dochody. Nadto jeszcze raz wskazał argumenty świadczące o trudnej sytuacji zdrowotnej jego rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy jak zostało to wcześniej opisane - został już rozstrzygnięty prawomocnym postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 535/09 o zwolnieniu skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej i odmowie zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz odmowie ustanowienia adwokata. Dlatego też ponownie złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć mając na uwadze art. 165 P.p.s.a. Przepis ten pozwala na uchylenie lub zmianę orzeczenia wskutek zmiany okoliczności sprawy. Ponieważ skarżący jest już częściowo zwolniono od kosztów sądowych jak zostało to wyżej opisane, dlatego Sąd na podstawie pism skierowanych przez skarżącego do WSA stwierdza, że rozpoznawany w niniejszej sprawie ponowny wniosek M. C. należy traktować w zakresie ustanowienie adwokata i zwolnienie go od kosztów sądowych w całości - czyli przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a Podkreślenia wymaga, że wniosek taki może zostać uwzględniony jedynie wówczas gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy czym ciężar udowodnienia braku możliwości kosztów spoczywa na wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie skarżący, pomimo pouczenia go przez Sąd, jakie są warunki zmiany wydanego wcześniej postanowienia w przedmiocie prawa pomocy - nie wykazał, że okoliczności które były podstawą do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uległy zmianie na gorsze. Sąd zwraca uwagę, że zawarte w oświadczeniach informacje są niepełne oraz nie pozwalają na ocenę czy sytuacja finansowa wnioskodawcy uległa zmianie. Sąd poinformował przecież skarżącego, że może zmienić swoje poprzednie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, poprzez wykazanie, że jego sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia z dnia 3 grudnia 2009 r. uległa pogorszeniu. Zatem skarżący powinien konkretnie wskazać, jakiej wysokości dochody uzyskuje jego rodzina, jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego (opłaty za media, wyżywienie, odzież, środki czystości czy inne wydatki) oraz jakie kwoty aktualnie wydatkowane są na leczenie. Wskazując przy tym na zmianę swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, pozwalającą Sądowi w sposób nie budzący wątpliwości - stwierdzić zmianę okoliczności sprawy o której mowa w art. 165 P.p.s.a. Sąd stwierdza, że wnioskodawca nie wykazał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie jego sytuacji majątkowej w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Analiza sytuacji rodzinnej, majątkowej oraz dochodów M. C. pozwala uznać, że przyznane mu postanowieniem z dnia 3 grudnia 2009 r. prawo pomocy jest adekwatne i wystarczające, jak również częściowo uwzględniające żądanie strony. Opisana instytucja przewidziana w art. 165 P.p.s.a. umożliwia zmianę wcześniej wydanego postanowienia, w sytuacji gdy okoliczności sprawy uległy zmianie. Dlatego w sytuacji niewykazania przez stronę skarżącą tych okoliczności przepis ten nie znajduje zastosowania. Z uwagi na brak przesłanek do zmiany wcześniejszego postanowienia w zakresie prawa pomocy, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.