II SA/Rz 536/09

PostanowienieWSA w Rzeszowie2009-08-13

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którego gospodarstwo domowe liczy pięć osób, w tym dwoje dzieci z orzeczonym stopniem niepełnosprawności, i którego dochody z rent wynoszą 2244,65 zł miesięcznie, a także ponosi znaczne wydatki na leczenie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości zasługuje na uwzględnienie, gdy uiszczenie tych kosztów zagroziłoby zachowaniem koniecznego poziomu utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. W sytuacji skarżącego, którego dochody są niskie, a wydatki na leczenie wysokie, zwolnienie od kosztów jest uzasadnione, aby nie zachwiać podstaw egzystencji rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący uzasadnił wniosek niskimi dochodami rodziny (2244,65 zł miesięcznie), pięcioma osobami w gospodarstwie domowym, w tym dwojgiem niepełnosprawnych dzieci uczących się w szkołach wyższych, oraz znacznymi wydatkami na leczenie.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

13 sierpnia 2009 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Z. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie dotyczącej skargi wyżej wymienionego, na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia - postanawia - zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. Z. Z we wniosku złożonym na urzędowym druku PPF z 6 sierpnia 2009 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sprawa ze skargi Z. Z dotyczy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Wnioskodawca z tytułu wniesienia skargi sądowoadministracyjnej zobowiązany jest uiścić wpis stosunkowy w kwocie 914,01 zł. Zakończenie sprawy może wiązać się dla skarżącego z obowiązkiem poniesienia także innych kosztów sądowych w postaci wpisu od zażaleń, skargi kasacyjnej, a także opłaty kancelaryjnej. Ponadto sporządzenie skargi kasacyjnej wymaga ustanowienia przez stronę fachowego pełnomocnika. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został uzasadniony następującymi okolicznościami: w skład gospodarstwa domowego strony wchodzi pięć osób. Oprócz żony A., na utrzymaniu Z. Z. pozostaje trójka dzieci. Dzieci pobierają naukę w szkołach wyższych. Dwójka z nich ma orzeczony lekki i umiarkowany stopień niepełnosprawności. Dochody rodziny są według strony tak niskie, że nie wystarczają na pokrycie wszystkich niezbędnych kosztów życia rodziny. Na dochód członków gospodarstwa domowego składają się renty pobierane przez Z. Z., A. Z. oraz K. Z. w łącznej kwocie 2’244,65 zł. Skarżący jego żona oraz dwójka dzieci wymaga stałej opieki lekarskiej oraz stosowania drogich leków. Małżonkowie Z. posiadają mieszkanie w K. oraz domek letniskowy, którego dotyczy sprawa. Stwierdzono, co następuje: Wniosek Z. Z. zasługuje na uwzględnienie w całości. Skarżący żąda od Sądu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jego wniosek obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego. Uzyskanie prawa pomocy w zakresie częściowym treść art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), uzależnia od wykazania braku możliwości uiszczenia kosztów postępowania sądowego ze względu zagrożenie dla zachowania poziomu koniecznego utrzymania wnioskodawcy oraz członków jego rodziny. Z uwagi na zdolności płatnicze strony, uiszczenie pełnej kwoty kosztów sądowych spowodowałoby zachwianie bardzo wątłych podstaw egzystowania rodziny Z.. Poziom przychodów skarżącego oraz pozostałych członków jego gospodarstwa domowego pozwala przy obecnym bardzo wysokim do osiąganych średnich dochodów poziomie cen i usług za dobra o charakterze podstawowym utrzymywać się, lecz bez możliwości zaoszczędzenia jakichkolwiek środków pieniężnych. Wydatki związane z leczeniem skarżącego, żony a także ich dzieci stanowią ciężar uniemożliwiający poczynienie na potrzeby kosztów sądowych oszczędności. Jeżeli dokona się podziału środków pieniężnych będących w dyspozycji rodziny według liczby jej członków to okaże się, że na osobę w rodzinie przypada kwota pozwalająca wyłącznie na przeżycie jednej osoby przez okres jednego miesiąca. Argumentem jest też fakt, iż dochody skarżącego z tytułu renty odpowiadają wysokości wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Dlatego należy zgodzić się z tezą opartą na wniosku PPF, iż Z. Z. nie będzie w stanie ze swych skromnych przychodów wygospodarować żadnej z części należnych kosztów sądowych, gdyż groziłoby to zachwianiem podstaw egzystencji jego rodziny. Ta ocena uwzględnia również przedmiot niniejszej sprawy, którym jest postanowienie o nałożeniu na stronę grzywny w celu przymuszenia w kwocie 30 467,00 zł. Skarżący zobowiązany jest wpłacić te środki z uwagi na ostateczne, a więc podlegające wykonaniu, postanowienie organu nadzoru budowlanego. Reasumują, uiszczenie wpisu od skargi oraz pozostałych ciężarów finansowych postępowania spowodowałoby znaczny uszczerbek na zdolności strony do zakupu dóbr i usług, od których zależy utrzymanie konieczne (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Orzeczenie odmawiające przyznania prawa pomocy skarżącemu Z. Z. wobec ustalonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności, stanowiłoby oczywiste naruszenie ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z wyżej przedstawionych względów orzeczono o przyznaniu Z. Z. prawa pomocy w części w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło