II SA/Rz 537/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi Zrzeszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako PWINB) w [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr ..., po rozpatrzeniu zażalenia Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów z siedzibą w [...] (zwanego dalej Zrzeszeniem) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [..] z dnia [..] marca 2011 r., nr ... nakładającego na Zrzeszenie grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5 000 zł wraz kosztami egzekucyjnymi w wysokości 68 zł, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowienie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [..] ostateczną decyzją z dnia [..] października 2009 r., nr ... nakazał Zrzeszeniu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego przy ul. S. [..] w [..] poprzez wykonanie robót budowlanych, których wykaz zawierają pkt 1-14 sentencji tej decyzji. Zrzeszenie nie wykonało w całości nałożonego obowiązku dobrowolnie. Doręczono mu zatem upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy wraz z klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. W związku z dalszym niewykonywaniem obowiązku określonego w tytule egzekucyjnym, nałożono grzywnę w celu przymuszenia do jego realizacji. Zgodnie z art. 122 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwanej dalej Upea), grzywna w celu przymuszenia nie może przekraczać kwoty 50 000 zł. W ocenie organu grzywna w wysokości 5 000 zł spełnia wymogi określone w tych przepisach. Grzywna w sprawach dotyczących obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego jest jednorazowa. Wysokość opłaty za czynności egzekucyjne wnika z art. 64 § 1 pkt 1 Upea, który za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia przewiduje kwotę wynoszącą 10% kwoty grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł. Z postanowieniem nie zgodziło się Zrzeszenie, składając na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze Zrzeszenie stwierdziło, że decyzja stanowiąca źródło obowiązku "jest nieważna" i z tego powodu nie będzie przez Zrzeszenie wykonywana. Roboty związane z wykonaniem prac prowadzących do usunięcia naruszeń prawa są prowadzone stopniowo, stosownie do posiadanych środków. Wykonano już zalecenia związane z pokryciem dachowym oraz więźbą dachową. W sprawie zakończonej decyzją organu nadzoru budowlanego naruszono prawo kierując rozstrzygnięcie do niewłaściwego podmiotu. Tym samym adresat postanowienia o nałożeniu grzywny również został określony nieprawidłowo, z naruszeniem art. 33 ust. 4 (powinno być "pkt 4") Upea. Złożony został wniosek "o unieważnienie decyzji z dnia 28 października 2009 r.", na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; dopiero w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji będzie badane, czy zarządca może odpowiadać za wygląd zewnętrzny elewacji spowodowany upływem czasu. Zrzeszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia. PWINB w [..], w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie jest zasadna. Niesporne jest, że decyzją z [..] października 2009 r. ... Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [..] nakazał skarżącemu Zrzeszeniu usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego nr 68 położonego przy ul. S. w P. Termin na wykonanie enumeratywnie wskazanych w w/w decyzji robót został określony jako 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja ta miała stać się ostateczną. Doręczono ją stronie w dniu [..] października 2009 r. (dowody w aktach administracyjnych). Z akt wynika, że decyzja nie była kwestionowana w toku instancji, stała się przeto ostateczną w dniu [..] listopada 2009 r. Zrzeszenie zostało wezwane do wykonania nałożonych robót upomnieniem doręczonym [..] grudnia 2010 r. W reakcji na to upomnienie Zrzeszenie pismem z [..] stycznia 2011 r. poinformowało organ egzekucyjny, że część obowiązku została wykonana, część zaś zostanie wykonana "w miarę wolnych środków finansowych na budynku". Niesporne zatem jest, czego zresztą strona skarżąca nie kwestionuje, że w zakreślonym decyzja terminie nakazanych robót nie wykonano w całości. Organ egzekucyjny sporządził tytuł wykonawczy obowiązku niepieniężnego oraz wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł, doręczając te akty w dniu [..] marca 2011 r. Postanowienie o nałożeniu grzywny zostało objęte zażaleniem, rozpoznając je PWINB w [..] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, to ostatnie jest przedmiotem skargi. W treści skargi sformułowano zarzut naruszenia art. 33 pkt 4 Upea, wywodząc iż decyzja, stanowiąca podstawę egzekwowanego obowiązku niepieniężnego dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarga zawiera żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ten wniosek, z przyczyn formalnoprawnych, nie może zostać uwzględniony. Jak to już uprzednio wskazano, kompetencje orzecznicze sądu administracyjnego, w przypadku skargi na postanowienie, wyznacza art. 145 Ppsa. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym, przeto nawet uwzględnienie skargi, ogranicza się co do reguły do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego aktu (ewentualnie innego aktu (aktów), wydanego (wydanych) w granicach sprawy), sąd zaś nie jest uprawniony do tego, aby zastępować w kompetencjach orzeczniczych organ administracyjny. Art. 33 pkt 4 Upea stanowi podstawę do wniesienia tzw. zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, z zarzutu takiego strona skarżąca nie korzystała wyraźnie określając charakter wniesionego środka zaskarżenia, jako zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z 21 marca 2011 r. Podstawa do wnoszenia zarzutu, określona w cyt. przepisie sprowadza się do wywodzenia, iż nastąpił błąd co do osoby zobowiązanego. Sąd nie podziela tak sformułowanego zarzutu samej skargi. Niesporne jest, że w dacie orzekania przez organ I i II instancji istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja nakładająca obowiązek niepieniężny, a skierowana do skarżącego Zrzeszenia. W tytule wykonawczym podano przeto prawidłowo, że zobowiązanym jest Zrzeszenie i to wobec niego nałożono grzywnę w celu przymuszenia. Z akt sprawy wynika, że skarżące Zrzeszenie wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji, stanowiącej źródło obowiązku, ale zrobiło to wnioskiem z [..] maja 2011 r., a więc już po wydaniu i doręczeniu postanowienia przez PWINB w [..] (co nastąpiło w dniu [..] maja 2011 r.). Sąd w niniejszym postępowaniu nie może oceniać legalności źródłowej decyzji z [..] października 2009 r., albowiem w myśl art. 134 § 1 Ppsa rozstrzyga "w granicach danej sprawy", granice te wyznacza przedmiot zaskarżenia, jest nim postanowienie wydane w toku egzekucji administracyjnej. Decyzja ostateczna korzysta z domniemania jej zgodności z prawem. Skoro w dacie wyrzekania przez skarżony organ taka decyzja istniała w obrocie, była wykonalna, to zarzuty skargi nie są trafne. Oczywiście, o ile nastąpi usunięcie kwestionowanej decyzji z obrotu, może to mieć wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia, a taką datę bierze pod uwagę sąd administracyjny, decyzja obowiązywała. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń w zakresie prawidłowości skorzystania przez organ egzekucyjny ze środka egzekucyjnego, dlatego skargę jako nieuzasadnioną – oddalono na podstawie art. 151 Ppsa.