II SA/Rz 538/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-06-21
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie w podeszłym wieku, posiadającej dom i gospodarstwo rolne, ale ponoszącej znaczne koszty leczenia, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został uwzględniony, ponieważ sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącej, mimo posiadania nieruchomości rolnej i domu, nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Przyznano zwolnienie od połowy kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca, 80-letnia osoba poruszająca się o kulach, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca wraz z synem zamieszkuje w domu, posiada gospodarstwo rolne, a jej miesięczne dochody wynoszą 3112,5 zł brutto. Ponosi miesięczne wydatki na leczenie w kwocie ok. 200 zł, wyżywienie ok. 300-400 zł, a także inne koszty utrzymania domu i dojazdu do lekarza.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w połowie ich wysokości oraz ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
21 czerwca 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie z urzędu adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, - postanawia – przyznać prawo pomocy poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości 2) ustanowić adwokata.
J. C. (zwana dalej skarżącą) zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w pełnej wysokości (prawo pomocy w zakresie całkowitym). Opisany wniosek złożono do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 538/12, dotyczącej skargi wyżej wymienionej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Sprawa zainicjowana przez skarżącą nie została zakończona przed WSA. Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia kosztów sądowych w kwocie 500 zł z tytułu wpisu sądowego, który jest należny za wniesienie skargi do WSA. Sytuacja majątkowa strony została przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF. Na jego podstawie ustalono, że skarżąca posiada dom o pow. 90 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 3 ha. Skarżąca liczy 80 lat i porusza się o kulach. Żyje w dwuosobowym gospodarstwie domowym. Jej syn C. C. posiada nieruchomość rolną o pow. 2 ha. Według treści wniosku PPF członkowie gospodarstwa domowego osiągają dochód w łącznej wysokości 3112,5 zł miesięcznie. Na ten dochód składa się wynagrodzenie za pracę C. C. w wysokości 2012,05 zł brutto oraz emerytura J. C. w wysokości 1100 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy stwierdzono, że skarżąca cierpi na wiele schorzeń, zaś koszty leczenia wynoszą w skali miesiąca średnio kwotę 200 zł. Natomiast koszty wyżywienia to około 300 – 400 zł. Rodzina posiada także samochód Fiat Uno i ciągnik rolniczy z 1974 r.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego (koszty postępowania sądowego). Ze względu na tak zakreślone granice żądania wyżej wymieniona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego nie jest możliwe ze względu na brak jakichkolwiek środków majątkowych. O takich przesłankach przyznania prawa pomocy świadczy treść art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej P.p.s.a.).
Według rozpoznającego wniosek referendarza sądowego, sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej wykazuje brak zdolności rodziny do samodzielnego ustanowienia adwokata oraz pokrycia większej części kosztów sądowych niniejszej sprawy. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, liczy bowiem 80 lat. Wiek skarżącej oraz stan zdrowia powoduje, że wymieniona wydatkuje znaczne kwoty na pokrycie kosztów swego leczenia. Wynoszą one 300 zł w skali miesiąca. Koszt utrzymania domu to 200 zł. Strona wydaje na dojazdy do lekarza przez miesiąc - 100 zł. Jest to wydatek konieczny albowiem strona porusza się o kulach. Stałe wydatki gospodarstwa, nie uwzględniając zakupu ubrań czy środków czystości, wynoszą więc 600 zł. Po porównaniu kosztów życia rodziny oraz jej dochodów netto nie można wątpić, że członkom gospodarstwa nie pozostaną w wystarczającej wysokości środki na uiszczenie wpisu sądowego czy wynagrodzenie adwokackie. Wpis sądowy w niniejsze sprawie wynosi 500 zł, co stanowi ¼ części łącznych dochodów skarżącej oraz jej syna.
Strona spełnia warunki przyznania prawa pomocy w części. Warunki przyznania prawa pomocy w części zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wnosząca o to prawo wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja strony nie uprawnia do uzyskania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Skarżąca nie ponosi ryzyka wynikającego z ubóstwa, gdyż posiada składniki majątkowe o znacznej wartości. Przyznając prawo pomocy nie można pominąć, że rodzina skarżącej zamieszkuje w domu a poza tym posiada nieruchomość rolną o powierzchni - 5 ha. Członkowie gospodarstwa posiadają także samochód i ciągnik rolniczy. Z posiadaniem nieruchomości rolnej wiąże się możliwością osiągania dochodów z dzierżawy lub prowadzenia działalności rolniczej, czy uzyskania dopłat ze środków Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa. Te składniki majątku pozwalają na pokrycie połowy wszystkich kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie koniecznego utrzymania skarżącej. Pozostałe po opłaceniu połowy należnych kosztów sądowych opłaty sądowe, zostaną na mocy niniejszego orzeczenia zniesione. Na obecnym etapie postępowania oznacza to, że skarżąca będzie zobowiązana do uiszczenia wyłącznie 250 zł wpisu sądowego. Natomiast wynagrodzenie należne adwokatowi zostanie mu przyznane ze środków budżetowych WSA.
Skarżąca powinna zostać poinformowana, że uiszczone przez nią opłaty sądowe zostaną zwrócone przez Organ, jeżeli WSA uwzględni skargę na decyzję SKO. W świetle art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Z przedstawionych powodów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło