II SA/Rz 54/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-09-19
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska, Ryszard Bryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ucznia, mimo występowania innych przesłanek (np. choroby ucznia), stanowi podstawę do odmowy przyznania stypendium szkolnego?Ratio decidendi
Przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ucznia, nawet przy jednoczesnym występowaniu innych przesłanek uzasadniających przyznanie stypendium (np. choroba, niepełnosprawność), jest obligatoryjną podstawą do odmowy jego przyznania. Kryterium dochodowe stanowi sztywną granicę, której przekroczenie dyskwalifikuje możliwość uzyskania świadczenia.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania stypendium szkolnego dla uczennicy A. M. z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (438,34 zł wobec 351 zł). Rodzina skarżącej J. M. składała się z trzech osób, a dochód pochodził z rent rodziców, świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dochodu z gospodarstwa rolnego. Skarżąca podnosiła, że dziecko choruje od 6 lat, a środki przeznaczane są na leczenie, co stanowiło przesłankę do przyznania pomocy materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J.M. od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania stypendium szkolnego postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W podstawie prawnej Kolegium powołało art. 90d, art. 90n ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 §1 pkt 1 kpa.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że w wyniku rozpoznania wniosku J. M. Burmistrz Gminy [...] decyzją z dnia [...] listopada 2006r. odmówił przyznania pomocy materialnej w formie stypendium szkolnego dla A. M.. W motywach swojej decyzji Burmistrz wskazał, że w rodzinie ucznia miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie została ustalona na podstawie udokumentowanych dochodów na kwotę 438,34 zł. Kwota ta przekracza maksymalną wysokość miesięcznego dochodu na osobę uprawniającą do ubiegania się o stypendium szkolne tj. kwotę 351,00 zł.
Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła J. M. wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy i przyznanie pomocy. Podała, że dziecko choruje od 6 lat i dlatego świadczenia rodzinne i pielęgnacyjne wydaje na lekarstwa i kontrolę lekarską.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu przytoczyło treść art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w którym określone jest kryterium dochodowe na osobę w rodzinie na kwotę 351 zł. Wysokość tej kwoty wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), zaś dochodem rodziny jest suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 3 i 4).
Kolegium wskazało, że łączny dochód rodziny wnioskodawczyni wynosi 1315,02 zł a wysokość dochodu na osobę w rodzinie na kwotę 438,34 zł. Na kwotę tą składa się:
* świadczenie pobierane przez J. M. na kwotę 426,84 zł (co wynika z zaświadczenia z ZUS [...]),
* świadczenie pobierane przez J. M. na kwotę 522,19 zł (co wynika z zaświadczenie z ZUS [...]),
* świadczenia rodzinne i pielęgnacyjne wypłacone przez GOPS w miesiącu sierpniu 2006r. pobierane przez J. M. na łączną kwotę 257 zł,
* dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,33ha fizycznych (0,5265 ha przeliczeniowych) tj. kwotę 108,99zł.
Ustalona kwota dochodu na osobę w rodzinie w wysokości 438,34 zł jest większa od kwoty kryterium dochodowego, które wynosi 351 zł. Dlatego też Kolegium uznało, że z zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż rozstrzygając przedmiotową sprawę organ I instancji wydał decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Organ II instancji wyjaśnił, ze przekroczenie kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ucznia powoduje, że, mimo iż w rodzinie występują inne przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci stypendium takie jak np. trudna sytuacja materialna, niepełnosprawność czy ciężka lub długotrwała choroba nie są spełnione wszystkie wymogi ustawy warunkujące przyznanie takiego stypendium. Zaznaczono, ze kwota kryterium dochodowego została określona ustawowo i stanowi sztywną granicę, której przekroczenie choćby o najmniejszą kwotę dyskwalifikuje przyznanie stypendium.
Skargę na tą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła J. M. wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy wniosku o pomoc materialną w postaci stypendium dla uczennicy A. M. w formie pomocy rzeczowej. Podała, że dziecko jej choruje od 6 lat, a rodzinne i pielęgnacyjne idzie na lekarstwa i kontrolę do lekarzy. Często leży w szpitalu a potem jedzie do sanatorium i tak jest co roku. Jej mąż choruje, ma niewielką rentę, która wystarcza na lekarstwa, gaz i prąd.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, bo zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Podstawową funkcją wojewódzkich sądów administracyjnych, wynikającą z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./ jest kontrola zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem. Jest to kontrola pełna, bowiem wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, a to oznacza, iż ma obowiązek brać pod uwagę naruszenia prawa przez orzekające organy, o jakich nie wspomniano w skardze /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwanej dalej skrótem p.p.s.a./.
Skoro zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych aktów administracyjnych, to tym samym przy tej kontroli Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy Sąd z reguły ustala na podstawie dowodów zawartych w aktach administracyjnych /art. 133 § 1 p.p.s.a./.
Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest następujący:
W dniu 11.09.2006 r. wpłynął do Urzędu Gminy [...] wniosek J. M. w sprawie przyznania córce A., B. /2-ga imion/ M. /ur. [...]/ stypendium szkolnego. Małoletnia A. M. jest uczennicą Gimnazjum Publicznego im. [...] w L. Do wniosku dołączono m. innymi Orzeczenie o niepełnosprawności w/w uczennicy z dnia 5.12.2005 r., wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K., z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od 2000 r. i uczennica wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Orzeczenie zostało wydane do dnia 31.12.2006 r.
Rodzina wnioskodawczyni J. M. jest trzyosobowa /J. M. ur. [...], J. M. ur. [...] i A. M./.
Rodzice małoletniej posiadają gospodarstwo rolne o pow. 1,33 ha – fizycznych, przeliczeniowe – 0,5265 ha.
Wysokość netto dochodu rodziny M. z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w sprawie stypendium szkolnego wynosi:
1) J. M. – 522,19 renta z ZUS /brutto 597,46 zł/;
2) J. M. 426,84 renta z ZUS /brutto 478,72 zł/;
3) świadczenie rodzinne i pielęgnacyjne 257,00;
4) dochód z gospodarstwa rolnego 108,99
Razem: 1315,02 zł miesięcznie.
W przeliczeniu na osobę dochód wynosi 1315,02 : 3 = 438,34 zł.
Przedstawiony stan faktyczny jest zbieżny z ustaleniami orzekających organów i nie był kwestionowany w odwołaniu J. M. i nie jest kwestionowany w skardze.
Stosownie do art. 90 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty /tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572, z późn. zm./, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12, a miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. nr 64, poz. 593, ze zm./.
Kryterium dochodowe na osobę określone w § 1 pkt 1 litera b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.07.2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej /Dz. U. nr 135, poz. 950/ wynosiło od dnia 1.10.2006 r. oraz w datach wydania decyzji 351 zł na osobę w rodzinie.
Przesłanki ustawowe uprawniające do przyznania stypendium szkolnego, określone w art. 90 d ust. 1 i ust. 7 ustawy o systemie oświaty powinny zachodzić łącznie.
Rodzina M. spełnia tylko jedną przesłankę /niepełnosprawność ucznia/, druga nie jest spełniona, bo dochód na osobę w rodzinie przekracza 351 złotych.
Dodać należy, iż organy wysokość dochodu na osobę wyliczyły zgodnie z art. 8 ust. 3 i ust. 9 powołanej już ustawy o pomocy społecznej i zgodnie z § 1 pkt 2 litera a rozporządzenia RM z dnia 24.07.2006 r. /już wcześniej powołanego/.
Zgodnie z tymi przepisami od rent pobieranych przez rodziców uczennicy organy odliczyły miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Natomiast dochód z gospodarstwa rolnego wynosił: 207 zł x 0,5265 ha przeliczeniowych, co daje kwotę 108,9855, a po zaokrągleniu 108,99.
Subsumcja stanu faktycznego z podanymi wyżej przepisami prowadzi do wniosku, iż orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego. Nie naruszyły także przepisów procesowych określonych w art. 90 m ust. 1 i art. 90n ustawy o systemie oświaty.
Skoro kontrola sądowo-administracyjna zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa, zatem w takiej sytuacji i stosownie do art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Zarzuty podniesione w skardze /choroba uczennicy, męża/ i duże wydatki z tym związane tyczą się tylko przesłanki z art. 90 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, która to kwestia została potwierdzona przez organy. Przyczyną odmowy przyznania stypendium szkolnego był ewidentny fakt, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekraczał kwotę 351 złotych.
Jest to przesłanka ustawowa, zatem orzekające organy nie mogły jej pominąć.
Sąd również jest zobowiązany do stosowania przepisów ustawy i przepisów rozporządzeń wydanych w graniach delegacji ustawowej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło