II SA/Rz 54/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-02-10
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której sytuacja majątkowa i rodzinna wskazuje na ubóstwo, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ jej sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym niskie dochody gospodarstwa domowego i wysokie koszty utrzymania, udowadniają brak możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego. Zastosowano art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w toczącej się przed WSA sprawie dotyczącej decyzji Wojewody o umorzeniu postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody gospodarstwa domowego, wysokie koszty utrzymania i brak posiadanych zasobów pieniężnych czy wartościowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
10 lutego 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], o umorzeniu postępowania prowadzonego w przedmiocie zwrotu nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa, - postanawia – przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych w całości, 2) ustanowienie adwokata
Skarżąca J. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (tj. zwolnienie od opłat i wydatków sądowych) oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Wniosek, o którym mowa złożono do niezakończonej przed WSA sprawy wszczętej ze skargi wyżej wymienionej o sygn. akt II SA/Rz 54/12, a dotyczącej kontroli decyzji Wojewody [...] o umorzeniu postępowania dotyczącego zwrotu przejętej przez Państwo nieruchomości.
Sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej została opisana w pismach kierowanych do WSA oraz w druku urzędowym wniosku PPF. Z treści tych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni żyje bardzo skromnie. W skład gospodarstwa domowego oprócz skarżącej wchodzi jej syn oraz córka. Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 59 m². Strona nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych oraz zasobów pieniężnych. Podstawą utrzymania członków gospodarstwa domowego jest dochód w łącznej wysokości 2363 zł miesięcznie. W skali miesiąca koszty utrzymania lokalu wynoszą 600 zł, zakup leków 400 zł. Pozostałe po odjęciu tych kosztów środki są przeznaczane na zakup środków czystości, ubrań oraz inne potrzebne do życia przedmioty i usługi.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej decyzję wydaną przez Wojewodę dotyczy zarówno instytucji zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów postępowania sądowego (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych, wynagrodzenia adwokackiego), nie jest możliwe z uwagi na brak dostatecznych środków majątkowych. Podstawy materialno prawne wniosku o prawo pomocy w zakresie całkowitym zawiera art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Według literalnej treści art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe, jeżeli strona wnioskująca wykaże czyli udowodni, że z uwagi na swe ubóstwo nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się strona skarżąca, koszty te obejmują wpis sądowy w kwocie 200 zł oraz wynagrodzenie pobierane od fachowego pełnomocnika z tytułu reprezentowania strony przed sądem administracyjnym.
Według rozpoznającego wniosek, przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja majątkowa i rodzinna odpowiada rzeczywistości. Jednocześnie składające się na ten stan okoliczności udowodniają brak realnych możliwości pokrycia wiążących się z niniejszym procesem kosztów opłat i wydatków sądowych a także wynagrodzenia, jakie zwykli pobierać fachowi pełnomocnicy. Dochody członków gospodarstwa domowego skarżącej, podzielone na liczbę członków gospodarstwa nie pozwoliłby stronie utrzymać podstawy i tak bardzo niskiego poziomu życia i jednocześnie kontynuować prowadzone przez sądem administracyjnym postępowanie. Wydatki poniesione w związku z udziałem w procesie sądowym właściwie uniemożliwiałyby dokonanie zakupu niezbędnych dla egzystowania dóbr i usług. Pokrycie kwoty należnego wpisu sądowego oraz koszt ustanowienia fachowego pełnomocnika, pozbawiłby rodzinę części środków pieniężnych, jakie muszą zostać przeznaczone na konieczne utrzymanie. Tą ocenę uprawdopodabnia aktualna pora roku, która niewątpliwie wiąże się ze zwiększeniem wydatków na zakup opału, energii elektrycznej, lekarstw oraz odzieży. Należy też dodać, że wnioskująca o prawo pomocy nie posiada majątku (np. pojazdów mechanicznych), który dawałby podstawy do poczynienia oszczędności w wydatkach. Reasumując, wszelkie koszty wszczętego postępowania, muszą zostać pokryte ze środków budżetowych państwa, aby strona mogła zrealizować swe prawo do skontrolowania decyzji administracyjnej Wojewody [...].
Z przedstawionych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy działając w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło