II SA/Rz 540/13

Sygn. II SA/Rz 540/13 P O S T A N OW I E N I E Dnia 16 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Surmacz (sprawozdawca) Sędziowie : Sędzia WSA Kazimierz Włoch Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości w związku z wnioskiem skarżącej o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: sędziego WSA Krystyny Józefczyk, sędziego WSA Magdaleny Józefczyk, sędziego WSA Elżbiety Mazur-Selwy, sędziego WSA Ewy Partyki, sędziego NSA Małgorzaty Wolskiej, sędziego WSA Pawła Zaborniaka, sędziego WSA Joanny Zdrzałki, sędziego WSA Zbigniewa Czarnika od orzekania w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie o sygn. II SA/Rz 540/13 postanawia odmówić wyłączenia sędziego WSA Krystyny Józefczyk, sędziego WSA Magdaleny Józefczyk, sędziego WSA Elżbiety Mazur-Selwy, sędziego WSA Ewy Partyki, sędziego NSA Małgorzaty Wolskiej, sędziego WSA Pawła Zaborniaka, sędziego WSA Joanny Zdrzałki, sędziego WSA Zbigniewa Czarnika. Sygn. II SA/Rz 540/13 U Z A S A D N I E N I E W przedmiotowej sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie, na skutek wniosku skarżącej M. W. z dnia 10 września 2013 r. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od orzekania w przedmiocie sprzeciwu od postanowienia z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. II SA/Rz 540/13, odmawiającego przyznania prawa pomocy, postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. II OW 269/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie został wyznaczony do rozpoznania tegoż wniosku. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. II SO/Lu 149/13 Sąd ten oddalił wniosek M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, nie znajdując przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziów. W piśmie z dnia 10 stycznia 2015 r. M. W., wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] (skargę jako spóźnioną Sąd odrzucił postanowieniem z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Rz 540/13), ponownie zawnioskowała o wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu tego wniosku sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie: Magdaleny Józefczyk, Krystyny Józefczyk, Zbigniewa Czarnika, Elżbiety Mazur-Selwy i sędziego NSA Małgorzaty Wolskiej, jako podstawę wskazując art. 18 § 1 pkt 6a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwaną dalej P.p.s.a). Wnioskodawczyni argumentowała, że sędziowie ci w prowadzonym wcześniej postępowaniu brali udział w wydaniu wyroków: 1) z dnia 28 maja 2014 r. sygn. II SA/Rz 692/12 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] (sędziowie: Magdalena Józefczyk, Krystyna Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa), 2) z dnia 9 października 2013 r. sygn. II SAB/Rz 64/11 w przedmiocie skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w sprawie odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] (sędziowie: Krystyna Józefczyk, Zbigniew Czarnik, Małgorzata Wolska). Z kolei w oparciu o art. 19 P.p.s.a. M. W. zażądała wyłączenia od udziału w przedmiotowej sprawie sędziów: Pawła Zaborniaka, Ewy Partyki, Joanny Zdrzałki, ponieważ zdaniem wnioskodawczyni, "istnieją okoliczności tego rodzaju, że wywołują uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tych sędziów w przedmiotowej sprawie". Wskazując powody tego żądania w odniesieniu do okoliczności sprawy wyjaśniła, że sędzia Paweł Zaborniak, sędzia Ewa Partyka, sędzia Joanna Zdrzałka, przed wydaniem orzeczenia w niniejszej sprawie o sygn. II SA/Rz 540/13 ujawnili już swój pogląd prawny co do istoty, wydając orzeczenia w sprawach o sygnaturach: II SA/Rz 138/14, II SA/Rz 692/12, II SA/Rz 540/13, dotyczących tej samej decyzji wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] i "wynieśli z tej sprawy pewne nastawienie co ujawnili w wydanych postanowieniach wykazując rażący brak obiektywizmu, stwarzając uzasadnione podejrzenie i wątpliwości co do ich bezstronności w przedmiotowej sprawie." Wyrażając swoje przeświadczenie o braku obiektywizmu i tendencyjności wyżej wymienionych sędziów M. W. wskazała, że sędzia Paweł Zaborniak wydał: postanowienie z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. II SA/Rz 692/12 o odmowie przyznania prawa pomocy, postanowienie z dnia 23 września 2014 r., sygn. II SA/Rz 540/13 o odmowie przyznania adwokata, postanowienie z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. II SA/Rz 138/14 o odmowie wyłączenia sędziów podlegających wyłączeniu z mocy ustawy, postanowienie z dnia 23 grudnia 2014 r., sygn. II SA/Rz 540/13 o odrzuceniu skargi ze względu na uchybienie terminu do jej wniesienia mimo, że do uchybienia terminu nie doszło. Uzasadniając zaś wątpliwości co do zachowania bezstronności pozostałych sędziów, M. W. wskazała, że sędzia Ewa Partyka, sędzia Joanna Zdrzałka wraz z wymienionym już sędzią Pawłem Zaborniakiem, wydały postanowienie z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. II SA/Rz 138/14 o odmowie wyłączenia sędziów mimo, że podlegają oni wyłączeniu z mocy ustawy. Wszyscy wymienieni w sentencji postanowienia sędziowie złożyli pisemne oświadczenie, że nie zachodzą po ich stronie przyczyny wyłączenia sędziego od rozpoznania przedmiotowej sprawy, o których mowa w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. (k. 143 akt sądowych) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I wymienionej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jej charakter jest oczywisty, tzn. sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu sprawy. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, z powodu których wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu, natomiast wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 P.p.s.a. Zgodnie z art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których brał udział w wydawaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator, 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 18 § 3 P.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Stosownie do art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych powyżej, wyłączenie sędziego przez sąd następuje na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy. W każdym przypadku przedstawiona argumentacja musi uprawdopodabniać przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 P.p.s.a.) W rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca żadna z przesłanek wymieniona w treści art. 18 § 1 P.p.s.a., powodująca wyłączenie sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie z mocy ustawy. Dotyczy to przede wszystkim pkt 6a cytowanego powyżej przepisu, zgodnie z którym sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Z analizy sprawy wynika, że zaskarżona przez M. W. w tym postępowaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] dotyczy odmowy uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w rejestrze ewidencji gruntów wsi P. jako działki o nr ewidencyjnych 159/9 i 159/13. Sprawa zaś rozpoznawana pod sygnaturą II SAB/Rz 64/11 dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w kwestii rozpoznania odwołania M. W. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Natomiast pod sygnaturą II SA/Rz 692/12 toczyła się sprawa odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], zatwierdzającej podział ww. gruntów. Zatem dla jasności wyjaśnić należy, że w sprawie rozpoznawanej pod sygnaturą II SA/Rz 540/13 przedmiotem oceny jest prawidłowość uchylenia decyzji dotyczącej odmowy uchylenia decyzji w kwestii zatwierdzenia podziału nieruchomości (z dnia [...] maja 2008 r., nr [...]), tj. tej, którą skarżąca od początku kwestionowała i dążyła do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Z kolei w sprawie o sygn. II SAB/Rz 64/11 Sąd zobowiązał organ administracyjny II instancji- Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] do rozpoznania odwołania M. W. od tejże decyzji z dnia [...] maja 2008 r., a w sprawie o sygn. II SA/Rz 692/12 rozpoznawał prawidłowość rozstrzygnięcia w kwestii odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Stwierdzić należy w takich okolicznościach, że skoro różny jest przedmiot wymienionych tu postępowań, a tym samym pomiędzy opisanymi przedmiotami spraw nie zachodzi powiązanie, o którym mowa w art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., brak jest podstaw do uznania, że udział któregokolwiek z wymienionych przez wnioskodawczynię sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie we wszystkich tych postępowaniach, może budzić wątpliwości co do ich bezstronności. Brak jest w takim razie w zaistniałej sytuacji przesłanek do uznania, że zachodzi podstawa wyłączenia sędziego, o której mowa w art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. Również za niezasadny należy uznać wniosek o wyłączenie ww. sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Wskazane we wniosku przyczyny wyłączenia sędziów nie stanowią innych okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w tym przepisie, ma zapewnić przede wszystkim obiektywizm w rozpoznaniu sprawy i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 22 lutego 2008 r. , sygn. II FZ 60/08, system CBOIS: https://cbois.nsa.gov.pl). Zatem fakt podejmowania przez sędziów, objętych wnioskiem M. W. o ich wyłączenie, w innych sprawach czynności niesatysfakcjonujących strony skarżącej, nieodpowiadających wyłącznie jej oczekiwaniom (postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, o odmowie wyłączenia sędziów, postanowienie o odrzuceniu skargi), nie stanowi powodu, który obiektywnie powodowałby utratę zaufania do bezstronności sędziego (sędziów). Samo przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy, nieobiektywny, bezstronny, nie stanowi przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie, na co zwraca uwagę bogate w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych i literatura przedmiotu. Także powaga urzędu sędziowskiego przemawia za wiarygodnością złożonych przez objętych wnioskiem i wymienionych w sentencji niniejszego postanowienia sędziów oświadczeń, tym bardziej, że ich prawdziwości wnioskodawczyni w żaden sposób nie podważyła. Przypomnieć należy, że również poprzedni wniosek skarżącej z dnia 10 września 2013 r. (k. 31 akt sądowych) o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie od orzekania w przedmiocie sprzeciwu od postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy, został oddalony. Konstatując, należy stwierdzić, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 18 § 1 i w art. 19 P.p.s.a., które mogłyby uzasadniać wyłączenie powołanych wyżej sędziów od jej rozpoznania. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 18 § 1, art. 19 i art. 20 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.