II SA/Rz 540/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. J. M. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie. Skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu od powyższej skargi w wysokości 200 zł, w odpowiedzi na co złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie "opłaty od skargi oraz kosztów ewentualnej reprezentacji". Wnioskodawca podał, że jest rencistą, otrzymującym świadczenie w wysokości 651 zł. Dodatkowo prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi mu dochodu. Żona strony nie jest zatrudniona, lecz osiąga dochody z tytułu prac polowych oraz przy sprzątaniu, z czego uzyskuje kwotę od 300 do 400 zł miesięcznie. W skład gospodarstwa domowego skarżącego wchodzą jeszcze dwie jego córki (22 i 28 lat), z których jedna studiuje. Jedyny majątek rodziny to nieruchomość rolna o pow. 1,5 ha. Wydatki comiesięczne na media tzn. wodę, gaz, prąd, kanalizację, telefon i "inne" wynoszą ok. 600 zł. W związku z niejasnym określeniem przedmiotu żądania, jak też bardzo lakonicznymi informacjami odnośnie do sytuacji materialnej strony, wezwano ją do dokonania ich uzupełnienia Wezwanie to dotyczyło więc wskazania statusu córki, która nie studiuje i uzyskiwanych przez nią ewentualnie dochodów, czy studiująca z kolei córek pobiera jakieś stypendia, średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie rodziny, utrzymanie domu, z tytułu korzystania przez członków rodziny z telefonu i Internetu, kosztów utrzymania ewentualnych pojazdów mechanicznych, tego, czy pobierane są jakieś środki z pomocy społecznej oraz sposobu wykorzystywania posiadanej nieruchomości rolnej. W wezwaniu zapytano też stronę o przyczyny, dla których prowadzi działalność gospodarczą nie przynoszącą – zgodnie z oświadczeniem – żadnego dochodu. Skarżący miał także dołączyć wyciągi z rachunków bankowych swoich, żony i córek oraz deklaracje na podatek od towarów i usług za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Siedmiodniowy termin do wykonania przedmiotowego wezwania upłynął względem strony bezskutecznie z dniem 2 sierpnia 2017 r. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że wobec niejasności żądania dotyczącego zakresu żądanego prawa pomocy, przyjęto, wobec braku odpowiedzi strony – zgodnie ze wskazanym w wezwaniu rygorem – że ubiega się ona o zwolnienie od wpisu od złożonej skargi. Przechodząc zaś do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku należy stwierdzić, że nie mógł on zostać uwzględniony. Przyczyną powyższego jest to, iż składający go nie wykazał, że uiszczenie tej opłaty znajduje się poza jego możliwościami finansowymi. Przede wszystkim bowiem skarżący wskazał, że wprawdzie prowadzi działalność gospodarczą, lecz nie przynosi mu ona jakiegokolwiek dochodu. Pytany o przyczyny kontynuowania przedmiotowej działalności w takiej sytuacji nie odniósł się do powyższego. Zadeklarowany przez niego dochód rodziny w wysokości od 950 do 1050 zł budzi wątpliwości co do jego prawdziwości jako nieadekwatny do zaspokojenia potrzeb czteroosobowej rodziny, zwłaszcza, że jako wydatek na utrzymanie domu skarżący wskazał kwotę ok. 600 zł. Nie jest zaś możliwe wyżywienie czterech dorosłych osób z pozostałej kwoty tj. od 300 do 400 zł. Skarżący nie podał nadto wysokości innych jeszcze wydatków, które zwykle obciążają budżety rodzinne tj. z tytułu korzystania z telefonów i Internetu oraz utrzymania ewentualnych pojazdów mechanicznych. Strona nie wyjaśniła, czy rodzina otrzymuje jakiekolwiek środki z pomocy społecznej, jak też w jaki sposób wykorzystuje posiadaną nieruchomość rolną, w szczególności czy przynosi ona jakieś dochody. J. M. nie nadesłał także wyciągów z rachunków bankowych członków swojej rodziny oraz deklaracji dotyczących podatku od towarów i usług w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Powyższa postawa strony musiała skutkować odmową przychylenia się do jej żądania. Wszelkie bowiem okoliczności, które decydują o przyznaniu prawa pomocy muszą być jasne. Jeśli zaś pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie, to zadaniem strony jest ich wyjaśnienie. Służy temu wezwanie kierowane do wnioskodawcy w oparciu o art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a.". Ma bowiem ono na celu wskazać wnoszącemu o wsparcie, jakie kwestie są istotne z punktu widzenia jego wniosku. Brak odpowiedzi na powyższe bądź też jej udzielenie, lecz tylko w jakimś zakresie powoduje, że rozpoznający wniosek nie dysponuje wystarczającą ilości niezbędnych informacji odnośnie do sytuacji rodzinnej, dochodowej czy majątkowej strony. Te zaś, które strona podała czasami rodzą wątpliwości co do ich wiarygodności. W świetle art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od wpisu od skargi mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy. Przesłankę jego przyznania ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a jest nią niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ostatnia regulacja wskazuje wprost, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Jeśli więc J. M. podał w swoim wniosku dane, które uznano za niewiarygodne, a następnie nie udzielił on - i to w jakiejkolwiek części - odpowiedzi na kierowane do niego wezwanie, mające na celu uzyskanie pełniejszego obrazu jego sytuacji majątkowej, to zdecydował on tym samym o negatywnym rozpatrzeniu jego żądania. Z tych przyczyn orzeczono o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Podstawą powyższego był art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.