II SA/Rz 541/08
WyrokWSA w Rzeszowie2009-05-06
Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Krystyna Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew z terenu cmentarza, wydana na wniosek właściciela nieruchomości (gminy), jest prawidłowa, mimo że faktyczne władztwo nad nieruchomością sprawuje inna jednostka (PGKiM sp. z o.o.)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel nieruchomości (gmina) ma legitymację do złożenia wniosku o zezwolenie na usunięcie drzew, nawet jeśli faktyczne władztwo sprawuje inna jednostka. Przepis art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody wymaga zgody właściciela, co oznacza, że jego wola jest decydująca. Brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia przepisów o właściwości organów czy rażącego naruszenia prawa, a także nie ma obowiązku zasięgania opinii biegłego z zakresu dendrologii, ani nie jest wymagane zezwolenie konserwatora zabytków, gdy ochrona konserwatorska nie obejmuje całego terenu cmentarza.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zezwalającą na usunięcie 36 drzew z terenu cmentarza. Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów prawa, w tym kwestionując legitymację gminy jako właściciela do złożenia wniosku, podczas gdy faktyczne władztwo sprawuje PGKiM sp. z o.o. Skarżący podnosił również kwestie związane z ochroną zabytków, brakiem opinii biegłego dendrologa oraz statusem stron postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na usunięcie drzew z nieruchomości - skargę oddala -
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: [...], wydana w oparciu o przepis art. 17 pkt.1, art. 138 pkt.1 w zw. z art. 156§ 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 po.1071 z 2000 r. ze zm.) , zwanej dalej jako k.p.a. oraz art. 83, 86 pkt.1 pkt.4 i pkt. 9 oraz art. 90 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92 poz. 880 ze zm.) zwanej dalej jako u.o.p. Rozstrzygnięcie to utrzymywało w mocy decyzję własną znak [...] z dnia [...] kwietnia 2004 roku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]
z dnia [...] grudnia 2007 roku.
Kwestionowaną decyzją, Starosta na wniosek Gminy [...] zezwolił na usunięcie
z działek nr ewid. 1138 i 1228 położonych w J., na których usytuowany jest cmentarz, wymienionych w decyzji 36 drzew oznaczonych w dołączonej do wniosku mapie. Termin usunięcia drzew określił do 31 grudnia 2009 roku z wyłączeniem okresów gniazdowania ptaków. Ustalił równocześnie opłatę za usunięcie drzew
w wysokości 1 576,953,18 zł której postanowił nie pobierać w związku z art. 86 ust.1 pkt.4 i 9 ustawy o ochronie przyrody. Postępowanie w tej sprawie zainicjował wniosek Burmistrza Gminy [...] z 22 pażdziernika 2007 roku , który wskazał, że wnioskowane do wycinki drzewa , z uwagi na zły stan, stanowią zagrożenie dla ludzi , a także dla grobowców i pomników nagrobnych. Z wypisu z rejestru gruntów dołączonego do wniosku wynika, że wskazane działki stanowią własność Gminy [...]. Wnioskodawca dołączył do wniosku dokumentację pn. "Inwentaryzacja szczegółowa zieleni cmentarnej z wyszczególnieniem zabiegów pielęgnacyjnych, wytypowaniem drzew do wycinki i projektem dosadzeń roślinnych." Dokumentacja zawiera projekt nowych nasadzeń - 32 sztuki drzew iglastych. Do wniosku dołączono też wniosek mieszkańców – 110 osób, skierowany do Burmistrza Miasta
i Gminy [...] , postulujący wycinkę 56 drzew na terenie cmentarza, w celu poprawienia bezpieczeństwa. Wydanie decyzji Starosty poprzedziła rozprawa administracyjna w dniu 6 grudnia 2007 roku połączona z oględzinami , w której uczestniczyli pełnomocnik Burmistrza, przedstawiciel PGK oraz grupa mieszkańców. Decyzja stała się ostateczna w dniu 28 grudnia 2007 roku.
Stowarzyszenie [...], dopuszczone do postępowania na prawach strony postanowieniem [...] z dnia [...] lutego 2008 r. domagało się stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty zarzucając , że decyzja wydana została
z naruszeniem interesu społecznego a także przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Rozważania Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczyły ewentualnego występowania wad nieważności decyzji Starosty, określonych w art. 156 § 1 pkt.1 , pkt.2 oraz pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się do pierwszej z nich organ stwierdził , że kwestionowana decyzja Starosty wydana została w świetle art. 83 ust.1 i art. 90 u.o.p. przez właściwy organ. W szczególności nie można, zdaniem organu uznać, iż przedmiotowe zezwolenie winien był wydać wojewódzki konserwator zabytków, bowiem taki wymóg obowiązuje wówczas, gdy chodzi o zezwolenie na usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków. Taka sytuacja w sprawie niniejszej natomiast nie występuje, gdyż ochroną konserwatorską na mocy decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopad 2007 roku objęta jest tylko kaplica wraz z częścią działki nr 1138 oraz dwa drzewa ( jesion i lipa) rosnące w bezpośrednim sąsiedztwie kaplicy , których jednak nie dotyczył wniosek Gminy [...]. W ocenie Kolegium kwestionowana decyzja Starosty nie została także wydana bez podstawy prawnej lub tez z rażącym naruszeniem prawa ( art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a.) oparto ją bowiem o obowiązujące przepisy ustawy o ochronie przyrody.
Odnosząc się do kwestii związanej z opłatą za usunięcie drzew , organ zwrócił uwagę na przepis art. 86 u.o.p. wedle którego nie pobiera się takich opłat gdy drzewa zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych oraz gdy drzewa obumarły lub też nie rokują szansy na przeżycie z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Konieczność usunięcia przedmiotowych drzew w związku z istnieniem zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i mienia mieszkańców wynika z pisma podpisanego przez 110 mieszkańców z dnia 1 grudnia 2005 roku.
Zdaniem organu brak jest również podstaw do uznania, że rozstrzygnięcie Starosty z [...] grudnia 2007 roku dotknięte jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt.4 k.p.a. Organ powołał się na art. 83 ust.1 u.o.p. zgodnie z którym zezwolenie na usunięcie drzew z nieruchomości wydaje się na wniosek posiadacza nieruchomości , natomiast gdy posiadacz nie jest właścicielem nieruchomości , potrzebna jest dodatkowo zgoda właściciela. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy niewątpliwym jest, w ocenie organu, iż legitymacja do wystąpienia z przedmiotowym wniskiem ma Gmina [...], zarówno jako posiadacz, jak i właściciel działek nr 1138 i 1228. Za posiadacza wymienionych nieruchomości nie można natomiast uznać Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. ( PGKiM). Zgodnie bowiem z art. 336 Kodeksu cywilnego ( dalej k.c. ) posiadaczem rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel, jak też ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo , z którym łączy się okręcone władztwo nad cudzą rzeczą. Wprawdzie PGKiM sp. z o.o. może zarządzać przedmiotową nieruchomością w imieniu Gminy tj. utrzymywać porządek, pobierać stosowne opłaty i prowadzić właściwą ewidencję oraz dokumentację, jednakże działa w tym zakresie na podstawie umowy o zarządzanie w imieniu i na rzecz właściciela nieruchomości. W związku z tym, że umowa o taki zarząd nie dotyczy trwałego zarządu , o którym mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami a jest zbliżona do przewidzianej
w art. 750 k.c. umowy o świadczenie usług, uzasadnione jest twierdzenie, iż Spółka jest tylko dzierżycielem w rozumieniu art. 338 k.c.
Stowarzyszenie [...] w K. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] kwietnia 2008 roku zarzucając następujące naruszenia :
- art. 156 § 1 pkt.2 i pkt. 4 w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 8 i art. 12 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych poprzez uznanie, że decyzja Starosty Krośnieńskiego z dnia 10 grudnia 2007 roku nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa i że została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie,
- art. 156 p 1 pkt.2 i pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 u.o.p. poprzez przyjęcie, że Gmina [...] jest posiadaczem działek nr 11438 oraz nr 1228 , położonych w J.,
w sytuacji gdy w oparciu o umowę o zarząd zawartą z PGKiM sp. z o.o. temu właśnie podmiotowi przysługuje przymiot posiadacza,
- art. 83 ust.1 u.o.p. w zw. z art. 336 k.c. przez przyjęcie, że PGKiM sp. z o.o. nie jest posiadaczem przedmiotowej nieruchomości,
- art. 156 w zw. z art. 86 ust.1 pkt.4 i 9 u.o.p. w zw. z art. 77, art. 7 oraz 80 k.p.a. poprzez uznanie, że drzewa znajdujące się na cmentarzu stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia i w związku z tym niepobranie opłaty za ich usunięcie,
-art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a. w zw. z art. 83 ust.2 u.o.p. w zw. z art. 3 pkt.1 i pkt. 15 oraz art. 36 ust.1 pkt.11 ustawy o ochronie zabytków przez przyjęcie, że na usunięcie części drzew nie było wymagane zezwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków,
- art. 77 w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie , że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu przed Starostą był zupełny.
W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie podniosło ,że PGKiM sp. z o.o. jest posiadaczem nieruchomości składających się z działek nr 1138 i 1228 , położonych w J. w rozumieniu art. 336 k.c. , na mocy bowiem zawartej z Gminą umowy przysługuje mu zarząd cmentarzem , który stanowi określone w powołanym przepisie inne prawo, z którym łączy się władztwo nad cudzą rzeczą. Składający wniosek powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 1998, sygn. IV SA 925/1996 , w który stwierdzono , że tylko jednostkom zarządzającym terenami cmentarnymi przysługuje legitymacja do wystąpienia z wnioskiem o wyrażenie zgody na wycięcie drzew z terenu cmentarza.
Stowarzyszenie zwróciło także uwagę na to, że wpisanie obiektu budowlanego do rejestru zabytków jest wystarczającą przesłanką objęcia terenów zadrzewień wokół zbytków i nie wymaga odrębnego wpisania takich drzew do rejestru zabytków. Oznacza to tym samym, że każda ingerencja w drzewostan z otoczenia zabytków stanowi ingerencję w rozumieniu art. 36 ust.1 pkt. 11 ustawy o ochronie zbytków w zw. z art. 83 ust.2 u.o.p. w związku z czym dla usunięcia części drzew wymagane było w niniejszej sprawie zezwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Odnosząc się do kwestii istnienia ze strony drzew znajdujących się na cmentarzu zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, Stowarzyszenie podkreśliło, że ocena w tym przedmiocie mogła zostać dokonana jedynie w oparciu o opinię biegłego z zakresu dendrologii, nie zaś jak w niniejszej sprawie na podstawie inwentaryzacji sporządzonej przez specjalistę z zakresu kształtowania krajobrazu.
Zdaniem Stowarzyszenia stroną w sprawi powinny być również osoby , które na przedmiotowym cmentarzu posiadają groby swoich bliskich.
W ocenie Stowarzyszenia zasadnym byłoby ponadto rozważenie czy kwestionowana decyzja Starosty nie jest także dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt.6 k.p.a.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium uznało ,ze nie zasługuje on na uwzględnienie. Ustosunkowując się do jego zarzutów , organ wskazał, że powołany we wniosku wyrok NSA stracił na aktualności w związku z trym , iż obecnie obowiązująca ustawa o ochronie przyrody posługuje się pojęciem "posiadacza", zaś w poprzedniej regulacji mowa była o "władającym". Nie można , zdaniem SKO uznać, iż przymiot strony niniejszego postępowania mają osoby, które na przedmiotowym cmentarzu posiadała groby bliskich, jako , że podmiotom tym nie przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do działek nr 1138 i 1228 . Zdaniem organu , ustawa o ochronie przyrody nie przewiduje obowiązku zasięgania opinii biegłego z zakresu dendrologii.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] czerwca 2008 roku złożyło Stowarzyszenie [...] , wnosząc o jej uchylenie oraz o usunięcie z obrotu prawnego poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] kwietnia 2008 roku .
W stosunku do kwestionowanych rozstrzygnięć wysunęło zarzuty przedstawione uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dodając zarzut naruszenia art. 83 ust.3 u.o.p. polegający na nieuzależnieniu wydania przez Starostę decyzji
z [...] grudnia 2007 r. od przesadzenia drzew w inne miejsce lub od zastąpienia ich innymi drzewami oraz zarzut naruszenia przepisów Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich z dnia 2 kwietnia 1979 roku 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa w zw. z art. 127 i nast. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przez nieuwzględnienie faktu gniazdowania ptaków objętych ochroną oraz przez nieopracowanie oceny wpływu wycinki na bytowanie tych ptaków.
W uzasadnieniu Kolegium ponowiło argumentację wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , podnosząc dodatkowo, że fakt, iż ustawa o ochronie przyrody nie wymaga zasięgania opinii z zakresu dendrologii , nie oznacza, że taki obowiązek nie istnieje , a wynika on z przepisów k.p.a., bowiem z pewnością przedmiot takiej opinii to tzw. wiadomości specjalne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu , w sprawie nie naruszono przepisów Dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich 79/409/EWG, bowiem zostały one wdrożone do obowiązującego w Polsce prawa tj. do ustawy o ochronie przyrody , będącej podstawą materialno prawną w niniejszej sprawie a której regulacje w sposób prawidłowy zastosowano.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Zaskarżona decyzja wskazuje w podstawie prawnej przepis art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. Nr. 92 poz.880 z 2004 ze zm). Zgodnie z przepisem art. 83 ust.1 tej ustawy, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić z zastrzeżeniem ust.2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.
Stowarzyszenie [...] domagając się stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty zezwalającej na wycięcie drzew zarzuciło naruszenie przytoczonego wyżej przepisu art. 83 ust.1 dowodząc, że skoro zezwolenie na usunięcie drzew
z nieruchomości następuje na wniosek jej posiadacza, to w przedmiotowej sprawie orzeczenie zapadło po rozpoznaniu wniosku nieuprawnionego podmiotu. Gmina [...] nie jest bowiem posiadaczem nieruchomości objętej wnioskiem o wycinkę, a jej właścicielem. W rozumieniu przytoczonego przepisu , zdaniem skarżącego, legitymowanym do złożenia wniosku było Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w J., które zarządza cmentarzem na podstawie umowy
i to ono jest uprawnione do złożenia wniosku jako strona postępowania. Sąd nie podziela tego stanowiska. Zgodnie z przepisem art. 140 kodeksu cywilnego właściciel może, z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno gospodarczym przeznaczeniem swego prawa , w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Przepis art. 83 ust.1 wskazując podmiot uprawniony do złożenia wniosku o zgodę na wycinkę drzew wymienia posiadacza nieruchomości , jeżeli jednak nie jest on właścicielem nieruchomości, to obowiązany jest dołączyć do wniosku zgodę właściciela. Oznacza to, zdaniem Sądu, ze przeznaczenie drzew do wycinki zależy od woli właściciela, bez jego zgody wniosek posiadacza nie odniesie żadnego skutku, a wydanie zezwolenia bez zgody właściciela skutkować by musiało stwierdzeniem nieważności takiej decyzji. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wydanie zezwolenia na wycinkę drzew złożył właściciel nieruchomości , tj. Gmina [...]. Skoro przepis art. 83 ust.1 wymaga, by
w wypadku złożenia wniosku o wycinkę drzew przez posiadacza niezbędne jest dołączenie zgody właściciela , to znaczy, że taka zgoda jest warunkiem skutecznego złożenia wniosku. Prawo własności jest pełnym prawem do rzeczy i nie można zgodzić się ze stanowiskiem , że to posiadacz nieruchomości , a nie właściciel ma legitymację do ubiegania się o wyrażenie zgody na wycięcie drzew na nieruchomości. Dlatego Sąd nie podziela stanowiska, że kwestionowana decyzja Starosty skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie. Sąd nie podziela również zarzutu, że nie przyznanie statusu strony osobom, które na cmentarzu mają groby swoich bliskich stanowi rażące naruszenie przepisów ustawy z 31 stycznia 1959 roku o cmentarzach i chowaniu zmarłych / ( Dz. U. Nr 23 poz. 295 z 2000 r. ze zm./. Podstawą prawa do grobu jest bowiem umowa o pochowanie zawarta z zarządem cmentarza z której wynika lokalizacja miejsca przeznaczonego na grób, rodzaj grobu / ziemny lub murowany/, a także uprawnienie decydowania o tym, kto może być pochowany w danym grobie. Zdaniem Sądu, uprawnienia osoby zawierającej umowę z zarządem cmentarza ograniczają się jedynie do wymienionych kwestii, natomiast nie mogą obejmować współdecydowania o sprawach całego terenu cmentarza.
Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego ,że zgodę na wycięcie przedmiotowych drzew powinien wydać wojewódzki konserwator zabytków. Przepis art. 83 ust.2 ustawy o ochronie przyrody przewiduje wydanie zezwolenia na wycięcie drzew przez konserwatora zabytków jedynie wówczas, gdy nieruchomość wpisana jest do rejestru zabytków. W rozpatrywanej sprawie, akta zawierają dwie decyzje Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jedna z nich , z dnia [...] stycznia 2003 roku wpisuje do rejestru zabytków ruchomych pod nr [...] założenie nagrobne córek M. K. położone na cmentarzu w J. W skład założenia wchodzą : piaskowcowy pomnik nagrobny z popiersiem L. P., dwie obmurowane mogiły ziemne i kowalskie ogrodzenie. W drugiej decyzji, z [...] listopada 2007 dokonano wpisu do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] pod nr rej. [...] kaplicę cmentarną wraz z dwoma drzewami / jesion i lipa/ posadowionymi obok kaplicy, obejmując ochroną konserwatorską tylko kaplicę wraz z częścią działki 1138 i dwa wymienione drzewa. W tym miejscu należy wskazać, że na załączniku graficznym do kwestionowanej decyzji zaznaczone są wszystkie drzewa rosnące na cmentarzu, w tym drzewa rosnące obok kaplicy oznaczone nr 12 i 13. Kwestionowana decyzja nie wymienia żadnej lipy przeznaczonej do wycinki, natomiast wymienia dwa jesiony / drzewa oznaczone pod nr 16 i 65 w inwentaryzacji szczegółowej/. Dodać też należy, że z rysunku nr 1 ekspertyzy dendrologicznej zieleni cmentarnej niezbicie wynika, że drzewa nr 16 i 65 nie są drzewami przylegającymi do kaplicy. Inwentaryzacja została sporządzona przez J. G., który posiada kwalifikacje i uprawnienia, co potwierdza świadectwo z 31 grudnia 1998 roku. Wymienione wyżej decyzje konserwatora zabytków nie obejmują całego cmentarza w J., a dotyczą jedynie wymienionych w nich obiektów. W tej sytuacji , w ocenie Sądu , nie ma w sprawie zastosowania przepis art. 83 ust.2 ustawy o ochronie przyrody.
Sąd nie podziela też zarzutu naruszenia przez decyzję Starosty przepisu art. 83 ust.3 ustawy o ochronie przyrody przez nie uzależnienie wydania zezwolenia na wycinkę drzew od przesadzenia drzew w inne miejsce lub zastąpienia ich innymi drzewami. Przepis ten jest fakultatywny i wyrażnie stanowi, że wydanie zezwolenia może być uzależnione od nałożenia obowiązku, zatem ewentualne zobowiązanie do przesadzenia drzew lub zastąpienie ich innymi drzewami pozostaje w gestii organu. Niemniej , należy wskazać, że inwentaryzacja szczegółowa zieleni cmentarnej , dołączona do wniosku przewiduje zabiegi pielęgnacyjne i zawiera projekt dosadzeń roślinnych.
Skarga zarzuca naruszenie przepisu art. 86 ust 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody przez zwolnienie wnioskodawcy od uiszczenia opłaty za wycięcie drzew wobec przyjęcia, że drzewa przeznaczone do wycięcia zagrażają bezpieczeństwu ludzi i mienia . W kwestionowanej decyzji organ przyjął, że zaistniały przesłanki do odstąpienia od pobierania opłaty za usunięcie drzew w oparciu o inwentaryzację ,
w której wyszczególniono drzewa przeznaczone do wycinki z uwagi na ich stan zdrowotny. Jak wskazano wyżej, inwentaryzacja szczegółowa zieleni cmentarnej z wytypowaniem drzew do wycinki i projektem dosadzeń sporządzona została przez osobę posiadającą uprawnienia do dokonywania takich ocen. Wobec stwierdzenia, że drzewa te zagrażają bezpieczeństwu mienia i ludzi, co poparte zostało bogatą dokumentacją fotograficzną, organ był uprawniony do zwolnienia wnioskodawcy od wniesienia opłaty.
Reasumując – decyzja ostateczna zostaje wyeliminowana z obrotu prawnego w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności w wypadku zaistnienia jednej lub kilku przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt. 1 – 7 k.p.a. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty nie narusza prawa, bowiem , w ocenie Sądu nie zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło