II SA/Rz 541/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] pełnomocnik E. K. – adw. M. S. zawarła wniosek o zwolnienie jej od opłaty od skargi z uwagi na trudną sytuację materialną. Skarżąca w złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie jej zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się w jego uzasadnieniu na trudną sytuację materialno – majątkową oraz brak oszczędności i przedmiotów wartościowych. Wg zawartego we wniosku oświadczenia jest osobą samotną, posiada mieszkanie o pow. 90 m² i utrzymuje się z emerytury w kwocie 2400 zł. brutto. Ponoszone przez nią miesięczne wydatki obejmują m.in. zakup leków – ok. 200 zł., czynsz i media – ok. 1000 zł., telefon – 200 zł. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Mimo braku wypełnienia lub przekreślenia rubryki nr 7.1. wniosku PPF dot. ewentualnie posiadanego domu - w kontekście pozostałych zawartych we wniosku informacji – za zbędne uznano wzywanie E. K. do uzupełnienia tego braku, jako nie rzutującego na merytoryczne rozpoznanie wniosku. Zwolnienie od kosztów sądowych (składają się na nie opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Wg wskazanej regulacji kryterium finansowo - majątkowe jest jedynym, na podstawie którego ocenia się zdolność do poniesienia tych kosztów, a którego wykazanie ciąży na stronie wnioskującej. E. K. warunku tego nie spełniła, a złożony przez nią wniosek w żaden sposób nie potwierdza deklarowanej przez nią i pełnomocnika trudnej sytuacji materialnej i związanego z opłaceniem kosztów sądowych zagrożenia uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania. Mimo że jest ona osobą samotną i niezależnie od wydatków związanych tylko z jej osobą (zakup żywności, lekarstw) obciążają ją w całości pełne koszty utrzymania zajmowanego mieszkania, to jednak uzyskiwane przez nią dochody czynią złożony wniosek niezasadnym. Ich wysokość nie może być uznana za niską i niosącą w opisanej sytuacji konieczność udzielenia wnioskodawczyni dodatkowego wsparcia ze strony Państwa, na co nie bez wpływu pozostają w pełni zaspokojone jej potrzeby mieszkaniowe oraz brak innych szczególnie uzasadnionych wydatków czy osób na jej utrzymaniu. Stałe dochody w wysokości 2400 zł. miesięcznie w odniesieniu do jednej osoby bez wątpienia pozwalają na pokrycie wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych, zwłaszcza że jak wynika z przytoczonej powyżej regulacji, kryterium odniesienia przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie prawa pomocy stanowi związany z poniesieniem kosztów sądowych (kosztów postępowania) uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, a nie potencjalne zagrożenie dla zaspokojenia wszystkich zazwyczaj ponoszonych wydatków. Strona zobowiązana do poniesienia kosztów sądowych ma obowiązek zrezygnować z wydatków nie mających charakteru bezwzględnie koniecznego, a pozostałe ograniczyć do niezbędnego minimum; z samych tylko wymienionych przez wnioskodawczynię jako źródło potencjalnych oszczędności można zakwalifikować stosunkowo znaczne wydatki na telefon, czy nieproporcjonalnie wysokie względem jednej osoby deklarowane koszty utrzymania mieszkania. Powyższe w wyraźny sposób rzutuje na pozytywną ocenę możliwości płatniczych skarżącej i jej zdolności do opłacenia związanych ze sprawą kosztów sądowych; do najbardziej prawdopodobnych oprócz związanego z wniesieniem skargi wpisu (w sprawie objętej skargą 500 zł.) należy opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi (100 zł.) i wpis od skargi kasacyjnej w przypadku kwestionowania wyroku sądu I instancji (250 zł.). O zdolności wnioskodawczyni do wygospodarowania środków finansowych na ich opłacenie przekuje dodatkowo ustanowienie przez nią (wspólnie ze współskarżącą B. R.) pełnomocnika z wyboru w osobie adwokata do wniesienia skargi i ich reprezentowania w postępowaniu sądowym. Wyłącza to dopuszczalność zwolnienia E. K. z ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie (statuuje go art. 199 P.p.s.a.); obowiązek ten dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody (postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04), które to kryterium skarżący spełnia. Skoro zatem analiza złożonego przez nią wniosku nie wykazuje podstaw do jego uwzględnienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.