II SA/Rz 545/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i zobowiązania do przedłożenia oceny technicznej postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie J. M. od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 545/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...]. W terminie do jego zaskarżenia wpłynęła do Sądu sporządzona osobiście przez skarżącą skarga kasacyjna, w której treści został zawarty wniosek o przyznanie jej prawa pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (skarga ta została odrzucona postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r.). W wyniku skierowanego następnie do skarżącej wezwania, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF zwróciła się ona o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu wskazała na swój wiek (61 lat), wymagający leczenia stan zdrowia, samotne prowadzenie gospodarstwa domowego. Jak wynika z zawartego we wniosku oświadczenia skarżąca oprócz domu nie posiada żadnych innych wartościowych składników majątkowych oraz oszczędności. Jedyne źródło jej utrzymania stanowi pobierana przez nią renta w wysokości 1314 zł. (netto), z której po odliczeniu rat zaciągniętych na wykończenie domu kredytów pozostaje jej na utrzymanie (opłaty, zakup żywności i leków) ok. 500 zł. Rozpatrując złożony wniosek należy zwrócić uwagę na przyznane już J. M. w niniejszej sprawie częściowe prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych (postanowienie z dnia 12 września 2007 r.). Oznacza to, że została ona już w całości zwolniona od obowiązku ich ponoszenia, bowiem przyznane zwolnienie rozciąga się na wszystkie związane z daną sprawą koszty sądowe. Ponowne składanie wniosku w tym zakresie jest zatem zbędne i skutkuje umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. W tej jednak sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata rozpatrywany jest pod względem spełniania przez nią przesłanki do przyznania całkowitego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Mając na uwadze treść złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach należy stwierdzić, iż spełnia ona tę przesłankę. Oświadczenie to koreluje z wcześniejszym, zawartym we wniosku na podstawie którego uzyskała ona zwolnienie od kosztów sądowych oraz złożonymi na wezwanie dla potrzeb jego rozpoznania dodatkowym oświadczeniem i dokumentami źródłowymi. Mimo że obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy wszystkich stron posiadających jakiekolwiek środki majątkowe lub dochody (do takich osób skarżąca niewątpliwie należy), jej aktualną sytuację materialno – bytową należy uznać za szczególną i kwalifikującą ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a więc obejmującym oprócz zwolnienia od kosztów sądowych także ustanowienie zastępcy prawnego w osobie adwokata. Pobieranego przez wnioskodawczynię świadczenia rentowego nie można uznać za niskiego, należy jednak uwzględnić wszystkie aktualnie obciążające ją wydatki, w tym przede wszystkim związane ze spłatą zaciągniętych kredytów (zadłużenie pochodzi z okresu przypadającego przed wniesieniem skargi, wobec czego skarżącej nie można przypisać pełnej świadomości co do poniesienia w przyszłości kosztów postępowania). Jak wynika ze złożonego oświadczenia, pochłaniają one większość jej dochodów; na wydatki związane z utrzymaniem siebie i domu (opłaty, żywność, lekarstwa) skarżącej pozostaje do dyspozycji kwota ok. 500 zł. Skoro z tej kwoty nie ma ona możliwości pokrycia nawet części związanych ze sprawą kosztów sądowych, tym bardziej należy uznać, że nie pozwoli ona jej też na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania przez nią z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, wniosek J. M. należy zatem uznać za zasadny i mający odzwierciedlenie w powołanych przez nią okolicznościach (jego prawidłowe złożenie w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej wiąże się z koniecznością jego merytorycznego rozpoznania niezależnie od tego, że skarżąca równocześnie z nim wniosła sporządzoną przez siebie – mimo obowiązującego tzw. przymusu adwokackiego – skargę kasacyjną; wyznaczony adwokat, o ile uzna za zasadne złożenie skargi kasacyjnej może wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.