II SA/Rz 545/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-12-10
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Ryszard Bryk, Maria Zarębska-Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania, zapewniając czynny udział wszystkim stronom postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Organ pierwszej instancji nie zapewnił możliwości czynnego udziału spadkobiercom J. S. (K. S. i M. S.) oraz osobie zameldowanej (D. S.), co stanowi kwalifikowaną wadę procesową uzasadniającą uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania D. S. pod adresem C. [...], argumentując, że zameldowanie nastąpiło bez zgody wszystkich współwłaścicieli lokalu i na podstawie sfałszowanego podpisu jednego ze współwłaścicieli. Organ pierwszej instancji odmówił anulowania zameldowania, uznając, że badaniu podlegają jedynie przesłanki materialnoprawne, a nie formalnoprawne. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących zameldowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. S. kwotę 257 zł /słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 545/08
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2008r. nr [...] o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały D. S. pod adresem C. [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 10 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 47 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993, Nr 144, poz. 1043 z 2007r., Nr 21, poz. 125 z 2008r., Nr 70, poz. 415).
W uzasadnieniu organ stwierdził, że J. S. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego M. W. wniósł o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały D. S. i S. S., pod adresem C. [...]. Zameldowania dokonano bez podstawy prawnej i wymaganej zgody wszystkich współwłaścicieli lokalu. W sytuacji gdy lokal jest współwłasnością kilku osób to potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu powinni dokonać wszyscy współwłaściciele bo jest to czynność przekraczająca zwykły zarząd. Wskazał, że Z. S., którego podpis jest pod zgłoszeniem pobytu stałego w rzeczywistości nie podpisywał tego zgłoszenia.
Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] maja 2008r. odmówił anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały D. S. W motywach rozstrzygnięcia podał, że w dacie zameldowania D. S. faktycznie zamieszkiwał w tym lokalu. Odnosząc się do zarzutów J. S. organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, iż zgoda właściciela na zamieszkiwanie osoby w lokalu oraz potwierdzenie przez niego pobytu, nie stanowią przesłanek do jej zameldowania na pobyt stały. Zaś podstawą anulowania czynności zameldowania mogą być wyłącznie przesłanki materialno-prawne. Takiego charakteru nie ma potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonywane przez właściciela na zgłoszeniu pobytu stałego. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. S. podkreślając , że zameldowanie nastąpiło na podstawie zgłoszenia, na którym nie wszyscy współwłaściciele lokalu potwierdzili jego uprawnienia do przebywania w nim.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że zameldowanie na pobyt stały może nastąpić w drodze czynności materialno technicznej - art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności - albo gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości w drodze decyzji administracyjnej - art. 47 ust. 1 cyt. ustawy. W sytuacji zameldowania osoby na pobyt stały w drodze czynności materialno-technicznej organ bada tylko czy spełnione są przesłanki formalnoprawne z art. 9 ust. 2a i art. 11 ust. 1 cyt. ustawy. Gdy spełnione są te przesłanki formalnoprawne organ gminy jest zobowiązany na podstawie zgłoszenia uznać, że spełnione są również przesłanki materialno-prawne z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 cyt. ustawy i dokonać zameldowania w formie czynności materialno-technicznej.
W sytuacji gdy po zameldowaniu w drodze czynności materialno-technicznej ujawni się niezgodność pomiędzy danymi zawartymi w zgłoszeniu zameldowania stanem faktycznym lub prawnym to ze względu na to, że zameldowanie nie ma cech ostateczności ani prawomocności, możliwe jest dokonanie aktualizacji danych w drodze kolejnej czynności materialno-technicznej - art. 48 cyt. ustawy. Jeżeli zaś wątpliwości wymagają władczego rozstrzygnięcia przez organ administracyjny tak jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie to następuje to w formie decyzji administracyjnej- art. 47 ust. 2 cyt. ustawy.
Przy dokonywaniu czynności materialno-technicznej organ bada czy spełnione są przesłanki formalno-prawne i nie bada przesłanek materialno-prawnych zameldowania, to w postępowaniu administracyjnym kończącym się decyzją i dotyczącym unieważnienia wpisu o zameldowaniu, sytuacja jest odwrotna - organ nie bada przesłanek formalno-prawnych takich jak sprawdzenie formularza zgłoszenia meldunkowego, tylko wyłącznie przesłanki materialno-prawne takie jak zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar stałego przebywania w tym miejscu - por. wyrok SN z dnia 20.09.2002r. sygn. akt III RN 139/01 OSNP 2003/15/347.
Wojewoda wskazał, że J. S. nie podważa okoliczności zamieszkiwania D.S. w lokalu C. [...] w dacie zameldowania. Kwestionuje on, że w zgłoszeniu zameldowania brak jest podpisów wszystkich współwłaścicieli oraz tytułu prawnego. Kwestionuje zatem przesłanki formalno-prawne zameldowania, które nie podlegają badaniu w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania.
Organ odwoławczy wskazał, że D. S. został zameldowany w dniu 16 sierpnia 2006r. i w dacie zameldowania mieszkał w przedmiotowym lokalu z zamiarem stałego pobytu bo tam skoncentrowane było jego życie osobiste - protokół w rozprawy z dnia 12.03.2008r. Zatem zameldowanie nastąpiło w oparciu o prawdziwe dane i dlatego organ I instancji odmownie załatwił żądanie anulowania tego zameldowania.
Z uwagi na powyższe bez znaczenia jest to, iż nie wszyscy współwłaściciele nie potwierdzili na formularzu faktu pobytu D. S. w lokalu a nawet to, że większość z nich nie wyraża zgody na jego w nim zamieszkiwanie. Istotne jest to czyj podpis widnieje na formularzu meldunkowym, w miejscu przeznaczonym na potwierdzenie pobytu osoby w lokalu - jeżeli jest podejrzenie podrobienia podpisu osoba pokrzywdzona powinna zgłosić sprawę do prokuratury. Wyjaśniono, że konieczność dokonania zameldowania nie jest wcale uzależniona od uregulowania sporów rodzinnych czy majątkowych. Obowiązek meldunkowy nie jest uzależniony od charakteru tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez niektóre osoby. Z art. 9 ust. 2b wynika, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Ustawodawca nie uzależnia zatem dopuszczalności zameldowania od posiadania tytułu prawnego do danego lokalu.
"Potwierdzenie pobytu w lokalu" dokonywane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu to potwierdzenie okoliczności faktycznej (pobytu w lokalu) a nie potwierdzenie prawa do przebywania danej osoby w lokalu jak to sugeruje pełnomocnik strony. Potwierdzenie nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody przez osobę dysponująca tytułem prawnym do lokalu na przebywanie w nim innych osób. Jest to oświadczenie wiedzy a nie woli.
Skargę na tą decyzje wniósł J. S. domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych. Zarzucił: naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszenie przepisów prawa poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 47 ust. 2 cyt. ustawy. W motywach skargi wskazał, że dokonano zameldowania na podstawie rzekomego potwierdzenia faktu pobytu w lokalu dokonanego przez jednego ze współwłaścicieli –Z. S. Z zeznań Z. S. z dnia 12.03.2008r. wynika, że nie podpisywał on zgody na zameldowanie i stwierdził, ze "podpis na zgłoszeniu nie jest jego podpisem". Z zeznań wynika, że S. S. bez wiedzy i zgody Z. S. wziął jego dowód osobisty za okazaniem którego dokonał zameldowania D. S. Urzędnik dokonujący zameldowania powinien był powziąć wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w formularzu rejestracyjnym, skoro Z. S. nie był obecny osobiście i nie podpisał dokumentu potwierdzającego pobyt w lokalu S. S. Wątpliwości te potwierdzają zeznania Z., A. i J. S., którzy zgodnie stwierdzają że nie wyrażali zgody na zameldowanie, ani nie podpisywali w tym zakresie żadnych dokumentów. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 2 w razie jakichkolwiek wątpliwości organ ma obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia o zameldowaniu w drodze decyzji. Na poparcie tego stanowiska skarżący powołał wyrok NSA z dnia 29.11.2006r. sygn. akt II OSK 1432/05 w którym wyrażono pogląd, że " brak potwierdzenie pobytu danej osoby dokonanego przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu skutkuje koniecznością rozstrzygnięcia w tym zakresie decyzją administracyjną".
Lokal w którym zameldowano D. S. jest współwłasnością spadkobierców J. S. i zgodnie z art. 9 ust. 2a cyt. ustawy wszyscy ci spadkobiercy powinni jako współwłaściciele potwierdzić pobyt w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały. Okoliczności tej nie może potwierdzać osoba zgłaszająca pobyt w lokalu, a jedynie właściciel. Dlatego też czynność materialno-techniczna zameldowania D. S. na pobyt stały została dokonana niezgodnie z przepisami i bez wiedzy współwłaścicieli lokalu.
Skarżący podkreślił, że w skardze jak i w odwołaniu kwestionuje to, że "potwierdzenie pobytu" w lokalu nie zostało dokonane przez wszystkich współwłaścicieli, a nie jak twierdzi Wojewoda "wyrażenie zgody".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że bez znaczenia w sprawie jest to iż wszyscy współwłaściciele nie wyrazili zgody na zameldowanie bowiem w kwestii wykonywania prawa własności strony powinny zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu powszechnego. Nie ma znaczenia też to czyj podpis istnieje na formularzu meldunkowym w miejscu przeznaczonym na potwierdzenie pobytu osoby w lokalu - jeżeli jest podejrzenie podrobienia podpisu osoba pokrzywdzona powinna zgłosić sprawę do prokuratury. Zaś twierdzenia skarżącego iż kwestionuje on jedynie fakt braku zgody wszystkich współwłaścicieli na zameldowanie wynika z pisma jego pełnomocnika z dnia 19.11.2007r.- data wpływu do UG [...].
Uczestnicy postępowania nie ustosunkowali się co do treści skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd skargę uwzględnił z przyczyn innych niż w niej podniesionych.
Na wstępie należy nawiązać do art. 1 § 2 ustaw z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./, z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem procesowym i materialnym, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przy tej kontroli nie jest związany granicami skargi /zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a to oznacza, że ma obowiązek oceniać naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwanej dalej skrótem P.p.s.a./.
Stosownie do art. 135 P.p.s.a., Sąd zobowiązany jest także do zajęcia się wszystkimi postępowaniami prowadzonymi w granicach zaskarżonego aktu administracyjnego, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stan faktyczny sprawy, Sąd ustala na podstawie akt administracyjnych i sądowych /art. 133 § 1 P.p.s.a./.
Stan faktyczny sprawy jest następujący:
Ze zgłoszenia pobytu stałego wynika, że D. S. został zameldowany na pobyt stały w budynku położonym w miejscowości C. [...] w dniu 16.08.2006 r. W rubryce potwierdzenie pobytu D. S. pod wskazanym adresem widnieje podpis S. Z. i nr dowodu osobistego [...] /k. 2 akt administracyjnych/.
Na rozprawie administracyjnej w dniu 12.03.2008 r. Z. S. wyjaśnił, że tydzień przed Wielkanocą 2006 r. odwiedził go brat S. i prosił aby go zameldował pod w/w adresem.
Odmówił, ale po dwóch tygodniach ponownie go odwiedził wraz z rodziną i ponowił prośbę o zameldowanie go i jego syna D.
Wówczas zgodził się na zamieszkiwanie w budynku nr [...] brata S. S. i jego syna D. S. Jednakże zgody na ich zameldowanie nie wyraził w Urzędzie Gminy [...], ani też w domu, nie podpisywał zgody na ich zameldowanie. Wyjaśnił: "Podpis na zgłoszeniu meldunkowym dot. Pana S. S. nie jest moim podpisem, natomiast na zgłoszeniu meldunkowym dot. D. S. mam wątpliwości". Potwierdził, że S. S. i D. S. w tym budynku zamieszkują, stołują się, nocują.
Dodał, że obecnie D. S.przebywa w wojsku. /wyjaśnienia Z. S. k. 78 akt administracyjnych/.
Natomiast S. S. wyjaśnił, że w przedmiotowym budynku zamieszkuje z synem D. i żoną. Zgodę na jego zameldowanie wyraził Z. S., który był z nim w Urzędzie Gminy i potwierdził jego meldunek.
Syna sam zameldował i "złożył podpis mojego brata Z. S. podpisując się jego imieniem i nazwiskiem. Przedłożyłem tylko dowód osobisty brata Z. S. i na tej podstawie zameldowałem swojego syna". /k. 79 akt administracyjnych/.
Nieruchomość, na której usytuowany jest przedmiotowy budynek była własnością J. S., która zmarła w dniu 8.03.1991 r. /k. 19, 20 i 22 akt administracyjnych/.
Spadek po J. S. nie został przeprowadzony.
Skarżący J. S. oraz uczestnicy A. S., Z. S., S. S. i I. T. są dziećmi J. S. Jej syn P.S. zmarł przed spadkodawczynią i pozostawił dwie córki: K. S. i M. S., które były stronami postępowania administracyjnego. Strony postępowania za wyjątkiem D. S. oświadczyły, iż uważają się za spadkobierców J. S. Mąż J. S. zmarł w dniu 22.01.1983 r. /k. 21 akt administracyjnych/.
Zawiadomienie z dnia 29.02.2008 r. o wszczęciu postępowania w sprawie anulowania czynności zameldowania m. innymi D. S. skierowane do K. S. i M. S. na adres [...] odebrała K. S. /matka w/w stron/, która w dniu 7.03.2008 r. zgłosiła się w Urzędzie Gminy [...] i poinformowała, że jej córki przebywają za granicą i na tą okoliczność sporządzono notatkę służbową /k. 70, 71 i 74 akt administracyjnych/. K. S. nie zapytano o adres córek za granicą, ani też o to, czy posiada pełnomocnictwo procesowe lub do spraw doręczeń. Mimo tej informacji organ I instancji wszelkie pisma i decyzje wysyłał do K. S. i M. S. na adres [...].
Przesyłki nie były odbierane przez w/w adresatki, przeto były zwracane organowi I instancji z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Organ I instancji nie zwrócił również uwagi na wyjaśnienia Z. S. /k. 78 akt administracyjnych/, który napomknął, że D. S. obecnie przebywa w wojsku. O szczegóły i o miejsce pełnienia służby wojskowej nie zapytano S. S. /ojciec D./, który był obecny na rozprawie administracyjnej w dniu 12.03.2008 r.
Nie zapytano go też i o to, czy posiada pełnomocnictwo od syna, bo sam o tym nie sygnalizował. Organ I instancji pisma i decyzję skierowaną do D. S. wysyłał na adres C. [...]. Odbiór korespondencji doń kierowanej potwierdzali S. S., K. S. /matka D./, bądź Z. S. Obowiązki sądu I instancji wynikające z art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. sprawiają, że kontrola sądowoadministracyjna jest de facto kompleksowa.
Sąd w pierwszej kolejności kontroluje zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem procesowym, czyli sprawdza czy postępowanie administracyjne przeprowadzono zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego /dalej: k.p.a./.
Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd najprzód sprawdził, czy odwołanie J. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].05.2008 r., Nr [...] zostało wniesione w ustawowym terminie, określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Powołaną decyzję doręczono pełnomocnikowi J. S. w dniu 27.05.2008 r. /k. 136 akt administracyjnych/. Wójt Gminy [...] przekazując odwołanie organowi II instancji nie dołączył koperty, zatem prima facie mogły zachodzić wątpliwości, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Wskazana wątpliwość w rzeczywistości nie istnieje, bowiem koperta znajduje się w aktach administracyjnych organu I instancji /k. 144/. Wynika z niej, że przesyłka zawierająca odwołanie skierowana do Wójta Gminy była nadana przez J. S. w Urzędzie Pocztowym w S. w dniu 9.06.2008 r., zatem odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie.
Stronami postępowania administracyjnego sprawie anulowania czynności zameldowania w trybie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm./ oprócz osoby zameldowanej na pobyt stały są również podmioty, którym przysługuje tytuł prawny do budynku lub lokalu, w którym nastąpiło zameldowanie, wszakże pod warunkiem, że są organowi znane na podstawie dostępnych dokumentów /odpisów z ksiąg wieczystych, odpisów z rejestru gruntów i budynków/ lub wyjaśnień stron.
Przedmiotowy budynek oznaczony numerem [...] jest umiejscowiony na działce nr 526 /poprzednio 642/, położonej w miejscowości C. Działka ta stanowiąca ongiś własność J. S., nie ma obecnie uregulowanego tytułu prawnego, bo spadek po w/w nie został dotychczas przeprowadzony, ale znane były organowi dzieci i wnuczki spadkodawczyni, którzy zdaniem Sądu ze względu na art. 922 § 1, art. 924, art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego mieli w przedmiotowej sprawie administracyjnej interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W takiej sytuacji zdaniem Sądu, organ I instancji prawidłowo ustalił strony postępowania /k. 64 akt adm./.
Naruszył natomiast art. 10 § 1 k.p.a., bowiem mimo informacji K. S. nie poczynił żadnych czynności zmierzających do ustalenia miejsca pobytu jej córek K. S. i M. S., skutkiem czego pozbawił je możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym /por. wyrok NSA z dnia 28.06.2002 r., V SA 166/2002 – niepublikowany/.
Skoro organ I instancji został powiadomiony o pobycie K. S. i M. S. za granicą, to w takiej sytuacji kierowanie przesyłek na adres zamieszkania w kraju i zwrot tych przesyłek z powodu niepodjęcia w terminie, nie jest skutecznym doręczeniem zastępczym, w rozumieniu art. 44 k.p.a.
Takie samo naruszenie organ I instancji popełnił w stosunku do D. S., bowiem po uzyskaniu informacji, iż przebywa w wojsku powinien ustalić miejsce pełnienia służby wojskowej i kierować przesyłki na adres jednostki wojskowej za pośrednictwem dowódcy jednostki.
Nie zapytano S. S., czy posiada pełnomocnictwo od syna.
Tym samym pozbawiono D. S. możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.
Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest kwalifikowaną wadą procesową, stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka wada stwierdzona w toku postępowania sądowoadministracyjnego i odnosząca się do decyzji ostatecznej stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu, niezależnie od tego, czy naruszenie miało wpływ na wynik sprawy /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4.12.2002 r., III RN 200/01 – OSNP Nr 24, poz. 582 i wyrok NSA z dnia 6.07.2006 r., II OSK 919/05 – ONSAiWSA Nr 1/2007, poz. 7/.
Organ odwoławczy przedstawionych naruszeń prawa procesowego nie zauważył, skutkiem czego utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji. Z tego powodu decyzja organu II instancji jest również wadliwa.
Postępowanie odwoławcze jest również dotknięte wadami procesowymi, bowiem w postępowaniu tym nie uczestniczył S. S. i nie doręczono mu zaskarżonej decyzji z dnia [...].07.2008 r., Nr [...], na co wskazuje wykaz stron zamieszczony pod uzasadnieniem decyzji i brak dowodu doręczenia decyzji.
Wymieniony jest jednym ze spadkobierców ustawowych po J. S., zatem z tej racji posiadał przymiot strony postępowania. Wskazanej decyzji także nie doręczył I. T. W aktach administracyjnych II instancji znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki oraz koperta. Na kopercie znajdują się adnotacje Urzędu Pocztowego – W. stwierdzające, że przesyłka była awizowana w dniach 21.07.2008 r. i 29.07.2008 r. i nie została podjęta w terminie /5.08.2008 r./. Na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, nie ma adnotacji doręczyciela o pozostawieniu w oddawczej skrzynce pocztowej adresatki, albo na drzwiach jej mieszkania zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym z informacją o możliwości jej odbioru w określonym terminie. Po prostu odwrotna strona tego druku nie została wypełniona.
Wskazana nieprawidłowość doręczenia świadcząca o naruszeniu art. 44 § 2 k.p.a. powoduje, że doręczenie zastępcze było nieskuteczne, co jest równoznaczne z niedoręczeniem I. T. zaskarżonej decyzji.
W takim stanie rzeczy organ odwoławczy również naruszył art. 10 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a.
Przedstawione uchybienia procesowe organów obu instancji, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, stanowią zarazem podstawę do zastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 litera b – P.p.s.a. i zwalniają Sąd od obowiązku dalszej kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie zgodności z przepisami prawa materialnego.
Mając to na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b, art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a. – Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku /skasował decyzje obu instancji/.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 litera c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.08.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm./.
W skład zasądzonych kosztów sądowych weszły n/w składniki:
- 240,- zł – wynagrodzenie radcy prawnego,
- 17,- zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Skarżący J. S. w ramach pomocy sądowej był zwolniony od wpisu od skargi /k. 25 akt sądowych/.
Sąd nie stosował art. 152 P.p.s.a., gdyż zaskarżona decyzja /odmowa anulowania czynności zameldowania/ nie nadaje się do wykonania.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić n/w wskazówki:
- ustalić czy K. S. i M. S. nadal przebywają za granicą, a jeżeli tak zwrócić się do stron postępowania lub do ich matki K. S. o wskazanie miejsca ich zamieszkania za granica, zaś w przypadku nie uzyskania takiej informacji należy wystąpić do właściwego sądu rejonowego o wyznaczenie dla nich przedstawiciela /art. 34 § 1 k.p.a./,
- zwrócić się do S. S. o podanie w jakiej jednostce wojskowej pełni służbę jego syn D. S. i czy jest to zasadnicza służba wojskowa, czy zawodowa oraz czy posiada pełnomocnictwo od syna, a jeżeli takiego nie przedstawi wszelkie pisma i decyzje w zależności od rodzaju służby należy kierować do D. S. na adres jednostki za pośrednictwem dowódcy, zaś w przypadku służby zawodowej na jego adres zamieszkania,
- zapewnić S. S. możliwość czynnego udziału w postępowaniu,
- sprawdzać, czy doręczenia kierowane do stron w świetle przepisów K.p.a. o doręczeniach, są skuteczne,
- przy badaniu przesłanek materialnoprawnych należy przede wszystkim zwrócić uwagę na unormowania zawarte w art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2b, art. 10 ust. 1 i art. 47 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło