II SA/Rz 547/20
WyrokWSA w Rzeszowie2020-09-29
Skład orzekający: Marcin Kamiński, Paweł Zaborniak, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności powinien zostać uwzględniony, jeśli infrastruktura techniczna oraz części budynku mieszkalnego (zadaszenie wejścia, schody) znajdują się na sąsiedniej działce, która nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 80 K.p.a. w związku z art. 218 § 2 K.p.a. Stwierdzono, że organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, a mianowicie dokładnego położenia budynku mieszkalnego i jego części składowych (infrastruktura, zadaszenie, schody) w stosunku do działek objętych wnioskiem i sąsiednich. Brak ten uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki nr 2454/5 w prawo własności, argumentując, że na działce tej znajduje się infrastruktura techniczna oraz części budynku mieszkalnego (zadaszenie wejścia, schody) zlokalizowanego na sąsiedniej działce nr 2481. Burmistrz odmówił wydania zaświadczenia, uznając działkę nr 2454/5 za niezabudowaną na cele mieszkaniowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółdzielni kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[....]" w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w [...] (zwana dalej Spółdzielnią lub Skarżącą), jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] marca 2020 r., sygn.. [...], w przedmiocie odmowy wydania na wniosek Skarżącej zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu działki o nr. 2454/5, obr. [...], położonej w [...] w prawo własności.
Spółdzielnia wnioskiem o dacie wpływu [...] listopad 2019 r., do Urzędu Miasta w [...] zwróciła się do Burmistrza z prośbą o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów działki o nr 2454/5, zabudowanej na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów poprzez wydanie zaświadczenia potwierdzającego to przekształcenie. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż wnioskodawcy przysługuje prawo użytkowania wieczystego na nieruchomości, tj. działki nr 2454/5, położonej przy ul. [...] w [...]. Cała infrastruktura dostawców mediów do nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe objętej działką o nr 2481 zabudowanej na cele mieszkaniowe, znajduje się na w/w działce o nr 2454/5. Ponadto zadaszenie wejścia do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 2481, a także część schodów do budynku, również znajdują się na działce objętej wnioskiem o potwierdzenie skutku przekształcenia. Według Spółdzielni działkę objętą wnioskiem należy uznawać za nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe, skoro obejmuje ona zlokalizowaną na niej infrastrukturę techniczną umożliwiającą prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego na działce nr 2481, a ponadto zadaszenie wejścia do budynku zlokalizowanego na działce nr 2481 oraz część schodów do tego budynku także znajdują się na działce objętej wnioskiem. Tym samym, według wnioskodawcy został spełniony konieczny warunek, aby prawo użytkowania wieczystego gruntu przekształciło się w prawo własności z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2019 r.
Burmistrz Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], orzekł o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu działki o nr 2454/5, położonej w obrębie nr [...] w [...] w prawo własności tej działki. Z danych z ewidencji gruntów i budynków oraz z księgi wieczystej wynika, iż przedmiotowa działka będąca własnością Gminy Miasto [...], została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej. Nieruchomość ta jest niezabudowana, a w związku z powyższym działka objęta żądaniem nie spełnia wymogów określonych w ustawie. W myśl przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2020 r. poz. 139; zwana dalej ustawą o przekształceniu), nieruchomość musi być zabudowana zarówno budynkiem mieszkalnym jak również infrastrukturą techniczną towarzyszącą temu budynkowi. Dodatkowo działka o nr. 2481 zabudowana budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym posiada inny stan prawny, gdyż jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej oraz innych podmiotów, dlatego stanowi osobną nieruchomość w rozumieniu wieczystoksięgowym.
Zażalenie od powyższego postanowienia Burmistrza złożyła do SKO Spółdzielnia zarzucając naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o przekształceniu, poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że grunt działki o nr 2454/5, nie jest objęty działaniem tej ustawy. Cała infrastruktura dostawy mediów do nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe działki o nr 2481, znajduje się na działce objętej przedmiotem wniosku Spółdzielni, tj. na działce nr 2454/5. Ponadto zadaszenie wejścia do budynku, a także część schodów do budynku mieszkalnego również znajduje się na w działce o nr 2454/5. Zdaniem odwołującej się Strony Organ pierwszej instancji naruszył art. 7, 77, 80 K.p.a. w związku z art. 218 § 2 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.
SKO postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r., znak [...], utrzymało w mocy zaskarżone przez Spółdzielnię postanowienie Burmistrza o odmowie wydania zaświadczenia. W uzasadnieniu w/w aktu podkreślono, że organ wydaje zaświadczenie w postępowaniu uproszczonym i może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, które pozwoli mu na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów. Organ może wydać zaświadczenie wyłącznie na podstawie danych posiadanych. Zakres tego postępowania wyznaczają dwie przesłanki; jest ono dopuszczalne tylko w zakresie niezbędnym i służy do potwierdzenia faktów wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu organu. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych co do potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przyszłości stanu. Organ podkreślił w oparciu o orzecznictwo, iż w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń nie jest dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organy ewidencji rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości wyłącznie zabudowane budynkami mieszkaniowymi wraz z obiektami i urządzeniami budowlanymi umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych. Wymienione w ustawie obiekty i urządzenia budowlane muszą znajdować się na tym samym gruncie co budynki mieszkalne, co potwierdza ust. 5 art. 1 ustawy o przekształceniu, w którym wprost postanowiono, że obiekty i urządzenia budowlane z dniem przekształcenia stają się częścią składową gruntu, na którym znajdują się budynki mieszkalne. Jeżeli obiekty i urządzenia budowlane stanowią odrębną nieruchomość od budynków mieszkalnych, dla których urządzone są odrębne księgi wieczyste, to nawet gdy umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z nich, to nie podlegają regulacji art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu. Nie dzielą bowiem w takiej sytuacji losu prawnego budynku mieszkalnego. Z tego punktu widzenia Organ I instancji nie mógł wydać zaświadczenia o treści oczekiwanej przez wnioskodawcę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) na postanowienie SKO w Rzeszowie złożyła Spółdzielnia. Strona zawnioskowała o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Kwestionowanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (dalej: "ustawa") poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przekształceniu podlegają grunty zabudowane tzw. infrastrukturą towarzyszącą, niezbędną do racjonalnego korzystania z budynków mieszkalnych, o ile ta infrastruktura znajduje się na gruncie zabudowanym budynkami mieszkalnymi, a w konsekwencji przyjęcie, że działka 2454/5 nie jest objęta działaniem ustawy. Zdaniem skarżącej tzw. infrastruktura towarzysząca może znajdować się na gruncie niezabudowanym budynkami mieszkalnymi, a istotne jest żeby grunt ten wraz z instalacją pozostawał w związku funkcjonalnym z gruntem zabudowanym budynkami mieszkalnymi. Spółdzielnia wskazała, że działka 2454/5 objęta jest działaniem ustawy, gdyż cała infrastruktura dostawy mediów do nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe – działka nr 2481, znajduje się na działce nr 2454/5, nadto zadaszenie wejścia do budynku na działce 2481, a także część schodów do tego budynku znajdują się na działce nr 2454/5;
- art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy zadaszenie wejścia do budynku zlokalizowanego na działce nr 2481 oraz część schodów do ww. budynku, znajdują się na działce nr 2454/5, co przemawia za uznaniem, że działka 2454/5 jest zabudowana budynkiem mieszkalnym (jego częścią), a zatem uległa przekształceniu w prawo własności na podstawie ww. ustawy.
Spółdzielnia zarzuciła nadto naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 względnie art. 218 § 2 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy a mianowicie okoliczności czy w przypadku gdy budynek mieszkalny częściowo jest posadowiony na dwóch sąsiadujących ze sobą nieruchomościach to przekształceniu podlegają obie nieruchomości, czy tylko jedna. W przypadku uznania, że obie – to wyjaśnienie czy w przypadku gdy zadaszenie wejścia do budynku oraz część schodów do tego budynku znajduje się na innej działce to można mówić o budynku mieszkalnym posadowionym na dwóch nieruchomościach podlegających przekształceniu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jako częściowo uzasadniona, została przez Sąd uwzględniona.
Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).
Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 P.p.s.a. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Podstawy materialnoprawne wydanego w sprawie postanowienia zawierają przepisy powołanej już wyżej ustawy o przekształceniu. SKO oraz Organ pierwszej instancji odmówiły żądaniu Spółdzielni zastosowania w sprawie art. 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ww. ustawy. Na mocy art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu, z dniem 1 stycznia 2019 r., prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Na skutek przekształcenia, prawo użytkowania przestaje istnieć, a dotychczasowy użytkownik wieczysty staje się właścicielem nieruchomości. Zamiarem prawodawcy było poszerzenie majątku dotychczasowych użytkowników wieczystych, kosztem dotychczasowych właścicieli nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste - Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Jednocześnie przewidziany w ustawie skutek przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, jest wywoływany nie tylko niezależnie od woli organów reprezentujących właścicieli nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste, ale też od woli samych użytkowników wieczystych. Skutek przewidziany w art. 1 ustawy przekształceniowej został uzależniony jedynie od spełnienia przesłanek wyznaczonych przez zakres przedmiotowy ustawy (patrz. szerz. Ł. Sanakiewicz, Art. 1. W: Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz. Wolters Kluwer Polska, 2019r.).
Zakres przedmiotowy ustawy ustala w szczególności jej art. 1 ust. 1 i 2. Otóż w świetle tej regulacji, przekształcenie odnosi się do gruntów zabudowanych wyłącznie na cele mieszkaniowe. Pojęcie gruntów zabudowanych zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w treści art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu. Według tego przepisu gruntem zabudowanym na cele mieszkaniowe jest nieruchomość zabudowana wyłącznie budynkami:
1) mieszkalnymi jednorodzinnymi lub
2) mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne, lub
3) o których mowa w pkt 1 lub 2, wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi lub urządzeniami budowlanymi, umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
Poza tym w myśl art. 1a ustawy o przekształceniu, jej regulacje stosuje się także do gruntów zabudowanych budynkami, o których mowa w art. 1 ust. 2, jeżeli położone są na nich także inne budynki, obiekty budowlane lub urządzenia budowlane, o ile łączna powierzchnia użytkowa budynków innych niż określone w art. 1 ust. 2 nie przekracza 30% powierzchni użytkowej wszystkich budynków położonych na tym gruncie. Jednocześnie w myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy, podstawę ujawnienia prawa własności gruntu w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków stanowi zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, wydawane m.in. przez odpowiednio wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zarząd powiatu albo zarząd województwa - w przypadku gruntów stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Terminy wydawania zaświadczeń wskazał ustawodawca w art. 4 ust. 2 ustawy o przekształceniu, stwierdzając, że powinno to nastąpić w terminie 4 miesięcy, jeżeli wniosek o wydanie zaświadczenia złożył aktualny właściciel nieruchomości. Zaświadczenie powinno zawierać oznaczenie nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości. W zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej. Zaświadczenie stanowi podstawę wpisu w dziale III księgi wieczystej roszczenia o opłatę, w odniesieniu do każdoczesnego właściciela nieruchomości (zob. art. 4 ust. 3 i 4 ustawy przekształceniowej).
Skarga Spółdzielni okazała się częściowo zasadna, przez co konieczne było jej uwzględnienie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Zdaniem Sądu potwierdziły się zarzucane w skardze naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 7, 77, 80 K.p.a. w związku z art. 218 § 2 Kodeksu, ponieważ niedostatecznie wyjaśniono istotną dla sprawy okoliczność faktyczną, tj. czy budynek mieszkalny jest posadowiony na dwóch sąsiadujących ze sobą nieruchomościach stanowiących w świetle zapisów ewidencji gruntów i budynków działkę o nr. 2454/5 oraz działkę o nr 2481; obie położone przy ul. [...] w [....].
Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, iż WSA co do zasady podziela stanowisko Kolegium oparte na utrwalonym już poglądzie orzecznictwa sądów administracyjnych, w myśl którego obiekty budowlane i urządzenia budowlane umożliwiające prawidłowe i racjonalne korzystanie budynków mieszkalnych, dla ziszczenia się skutków prawnych ustawy o przekształceniu powinny znajdować się na tym samym gruncie, co budynki mieszkalne. Zatem w sytuacji gdy obiekty i urządzenia budowlane o jakich mowa wyżej stanowią części odrębnej nieruchomości od nieruchomości zabudowanej budynkami mieszkalnymi, to choćby ich właściwości i przeznaczenie miało umożliwiać prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych, to zabudowane nimi grunty, nie będą podlegać hipotezie art. 1 ust. 2 ustawy o przekształceniu. Słusznie podkreśla się w orzecznictwie, że w takiej sytuacji nie będą one dzielić losu prawnego budynku mieszkalnego.
Mając na uwadze taką treść regulacji zawartych w ustawie o przekształceniu, Organy obu instancji, działając w ramach szczególnych reguł postępowania wyjaśniającego – art. 218 § 2 K.p.a. - poprzedzającego wydanie zaświadczenia zobligowane były zweryfikować jednoznacznie podnoszone w toku postępowania twierdzenia Spółdzielni Mieszkaniowej o tym, że budynek mieszkalny zlokalizowany na działce o nr. 2481, częściowo znajduje się także na działce objętej wnioskiem o wydanie zaświadczenia - o nr. 2454/5. Spółdzielnia we wniosku inicjującym postępowanie wyraźnie podkreślała, że działkę o nr. 2454/5, należy uznawać za nieruchomość zabudowaną na cele mieszkaniowe, bowiem obejmuje zlokalizowaną na niej infrastrukturę techniczną umożliwiającą prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego na działce nr 2481, ale ponadto obejmuje także części obiektu mieszkalnego w postaci zadaszenia wejścia do tego budynku oraz części schodów do tego budynku. Organ I instancji w odniesieniu do tych kluczowych dla wydania zaświadczenia twierdzeń Spółdzielni stwierdził lakonicznie w uzasadnieniu swego postanowienia, że zadaszenie wejścia do budynku oraz część schodów do budynku, nie jest argumentem wystarczającym do wydania żądanego przez Stronę zaświadczenia. Nie przeprowadzono jednak wymaganego i koniecznego w tym wypadku dowodu z mapy ewidencyjnej dla w/w działek, który potwierdzałby ustalenie Organu o tym, że budynek mieszkalny w żadnym swym fragmencie, nie jest położony na objętej wnioskiem Spółdzielni działce o nr. 2454/5. Innymi słowy, nie zweryfikowano w oparciu o dostępne Organowi ewidencje, twierdzeń Spółdzielni o położeniu budynku mieszkalnego także na nieruchomości będącej własnością Gminy Miasto [...], a to mogłoby przesądzać o uznaniu żądań wnioskodawcy postępowania i wydaniu zaświadczenia potwierdzającego wynikający z mocy prawa skutek przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.
Dodać należy, iż z przesłanego z inicjatywy Sądu wypisu z ewidencji gruntów obejmującego informacje dotyczące wyżej wymienionej działki wynika, że działka ta stanowi tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem "B". Natomiast w podrubryce nr 1.4.2. – Budynek księgi wieczystej [...], nie odnotowano żadnego wpisu. Z uwagi na zapisy wypisu z rejestru gruntów, nie można jednak wykluczyć prawdziwości oświadczeń wnioskującej Spółdzielni o tym, że budynek mieszkalny częściowo znajduje się na nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasto [...] – działki nr 2454/5. Należy bowiem zważyć, iż przepisy geodezyjne i kartograficzne charakteryzują tereny użytków mieszkaniowych o symbolu "B", m.in. jako grunty niewchodzące w skład działek siedliskowych, zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne (zob. lp. 12 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz. U. 2019 r. poz. 393; dalej zwane rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Zdaniem WSA, wyjaśnienie kwestii zabudowy budynkami mieszkalnymi nieruchomości w postępowaniu uproszczonym poprzedzającym wydanie zaświadczenia, odbywać się powinno na podstawie informacji zapisanych w ewidencji gruntów i budynków. Otóż w myśl art. 20 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz. 276 z późn. zm.; dalej zwana u.P.g.ik.), ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych budynków, a także lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Według zaś art. 21 ust. 1 u.P.g.ik. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast według § 28 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, elementem mapy ewidencyjnej są m.in. granice działek ewidencyjnych oraz kontury budynków i bloki budynków.
Zamiarem ustawodawcy przy wprowadzaniu zawartej w przytoczonym wyżej przepisie u.P.g.ik. ogólnej klauzuli związania organów administracji danymi ewidencyjnymi, było uporządkowanie oraz ujednolicenie sposobu postrzegania szeregu istotnych parametrów nieruchomości i to w ogólnym kontekście (wymiaru podatków, statystyki, planowania przestrzennego, prowadzenia ksiąg wieczystych itd.). Zatem biorąc pod uwagę ten cel przepisów o ewidencji gruntów i budynków, za słuszne uznać wypada stanowisko, iż przytoczone wyżej unormowania u.P.g.ik. wprowadzają bezwzględne związanie zapisami ewidencji gruntów i budynków również dla potrzeb stosowania ustawy o przekształceniu (tak słusznie Ł. Sanakiewicz w.: Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Komentarz, WKP 2019 r., oraz wyrok WSA w Szczecinie z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 197/20; CBOSA). Słuszność tego stanowiska potwierdza literalna treść art. 4 ust. 3 ustawy o przekształceniu, który to obliguje organ wydający zaświadczenie do oznaczenia nieruchomości gruntowej lub lokalowej, według ewidencji gruntów i budynków oraz ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości.
Jednocześnie Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej Spółdzielni, że zaświadczenie, o którym mowa w ustawie o przekształceniu nie stanowi zaświadczenia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Zdaniem Sądu wyraźną intencją ustawodawcy było bowiem to, aby potwierdzenie faktu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego na mocy ustawy o przekształceniu, następowało poprzez wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 217 K.p.a., nie zaś w formie decyzji administracyjnej o charakterze deklaratoryjnym. Dlatego do postępowania poprzedzającego wydanie zaświadczenia stosować należy wprost przepisy K.p.a., o wydawaniu zaświadczeń przy uwzględnieniu reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali przepisów ustawy o przekształceniu i wynikających z niej odrębności polegających na możliwości wydania zaświadczenia z urzędu. Dlatego potwierdzić wypada stanowisko doktryny, iż organ wydając zaświadczenie może poświadczyć jedynie okoliczności możliwe do ustalenia na podstawie posiadanych dokumentów z ewidencji, rejestrów bądź innych danych będących w jego dyspozycji bez możliwości ich dodatkowego przetwarzania. Postępowanie wyjaśniające, które poprzedza wydanie zaświadczenia nie może polegać na dokonywaniu przez organ ocen materiału dowodowego nie wynikającego z ewidencji, rejestrów bądź innych danych. Organ nie może zatem modyfikować treści dostępnych dokumentów poprzez prowadzenie postępowania wyjaśniającego typowego dla postępowania jurysdykcyjnego. Podobnie instytucję zaświadczeń o jakich mowa w ustawie o przekształceniu rozumie WSA w Olsztynie w sprawie o sygn. II SA/Ol 104/20, stwierdzając w wyroku z dnia 24 marca 2020 r., że wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności winno mieć miejsce w oparciu o reguły przewidujące wydawanie zaświadczeń, o których mowa w art. 217 i nast. K.p.a.
Z powyższych przyczyn uwzględnienie złożonej przez Spółdzielnię skargi musiało nastąpić bowiem wydane postanowienia naruszają przepisy o postępowaniu wyjaśniającym w administracji w postaci art. 7, 77, 80 K.p.a. w związku z art. 218 § 2 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie dokładnego miejsca położenia budynku mieszkalnego, co można było ustalić na podstawie informacji płynących z mapy ewidencyjnej w zakresie przedmiotowych działek, w sposób który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Organy ponownie prowadząc postępowanie ustalą na podstawie tej mapy dokładne położenie budynku mieszkalnego, aby w oparciu o to ustalenie, wydać żądane przez Spółdzielnie zaświadczenie lub w przypadku gdy budynek mieszkalny nie znajduje się na działce o nr 2454/5, postanowienie o odmowie wydania żądnego zaświadczenia.
Z tych przyczyn skarga została uwzględniona na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., obejmującym nimi uiszczony przez Spółdzielnię wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło