II SA/Rz 549/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części budynku gospodarczego - p o s t a n a w i a - I. Zwolnić skarżącego w 1/2 części od wpisu od skargi, II. W pozostałej części wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. II SA/Rz 549/08 U z a s a d n i e n i e Wnioskiem z dnia 10 września 2008 r. (data nadania w UP R. nad S.) w zakreślonym przez Sąd terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi, R. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy. Wniósł on o zwolnienie go z części wpisu od skargi tj. w kwocie 400 zł, zaś pozostałą cześć wpisu w wysokości 100 zł zadeklarował się zapłacić. Postanowieniem z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 549/08 wydanym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówiono skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Od tego postanowienia skarżący w dniu 9 października 2008 r. (data nadania w UP L.) wniósł sprzeciw domagając się jego zmiany i przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. Wskazał, że posiadana przez niego nieruchomość rolna znajduje się na terenie gminy K. w odległości około 15 km od jego miejsca zamieszkania i w jej skład wchodzi głównie ziemia klasy IV, V i VI. Podkreślił, że "przy jego podeszłym wieku i kiepskim zdrowiu mając na względzie koszty, jakie w tej chwili trzeba ponosić na prowadzenie produkcji rolnej, które w przypadku małych gospodarstw rolnych są wyższe niż plony, to on tylko uprawia niewielkie poletko z w/w areału i dzieje się to tylko w ramach hobby, gdyż przez większą część życia pracował na roli i na starość trudno nagle się od tego oderwać". Zwrócił uwagę, że niezasadnym jest stwierdzenie, że posiada oszczędności, gdyż zadeklarował opłacenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Podał, że w chwili pisania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych takiej kwoty nie posiadał, ale w miesiącu październiku miał otrzymać emeryturę i jeżeli zostanie zwolniony od obowiązku uiszczenia wpisu w wysokości 400 zł, to pozostałą kwotę 100 zł zatrzyma i "poprzez zmniejszenie zakupów w sklepie żywności, a także ograniczenie ilości posiłków (miast kiełbasy może przez cały miesiąc jeść smalec) będzie w stanie wygospodarować pozostałą kwotę na uiszczenie wpisu". Zarzucił, że stanowisko zawarte w orzeczeniu odmawiającym mu przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie "jest tendencyjne i nieuzasadnione i zmierza do tego, aby pozbawić go prawa do skorzystania z niezawisłej oceny zaskarżonej decyzji przez Sąd". Jako okoliczności mające uzasadnić wniosek wskazał, że "w perspektywie kilku lat znacznie wzrosły koszty życia, zaś emerytury tylko symbolicznie zostały podniesione". W związku z tym, stwierdził, że obecnie nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi w pełnej wysokości - 500 zł, mimo, że wcześniej opłacał takie koszty w innych sprawach prowadzonych przed tym Sądem. Zwracając uwagę na swoją sytuację materialną, stwierdził, że "biorąc pod uwagę rzeczywiste koszty życia, a osiągane dochody - wiedzie skromne życie wraz z żoną i ledwo wiąże koniec z końcem". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej –P.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony przez skarżącego wniosek obejmuje przyznania mu częściowego zwolnienia od wpisu od skargi. Należy podkreślić, że zwolnienie od tego wpisu (zarówno w całości jak i w części) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które stosownie do art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana przez Sąd ponowna analiza złożonego wniosku uzasadnia zwolnienie skarżącego od uiszczenia wpisu od skargi w 1/2 części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie mając na uwadze informacje zawarte we: wniosku (formularz PPF z dnia 10 września 2008 r.) i w złożonym sprzeciwie, dokonał następujących ustaleń: R. K. mieszka w domu razem z żoną, pozostają oni we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżącemu i jego żonie przysługuje status emerytów. Posiadane przez nich wartościowe składniki majątkowe obejmują dom o pow. 110 m² (wymagający remontu) oraz nieruchomość rolna o pow. 7,8 ha. Z podanych we wniosku informacji wynika, że wnioskodawca i jego żona utrzymują się wyłącznie z pobieranych przez siebie emerytur w łącznej wysokości 2100 zł. netto miesięcznie (po 1266 zł. brutto na osobę). W szczególności ponoszone przez nich miesięczne wydatki wynoszą: 300 zł. (na opłacenie rachunków za wodę, gaz, prąd, wywóz śmieci, kanalizację), 1000 zł. na zakup lekarstw (z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia), zaś 1000 zł. przeznaczane jest na zakup żywności. Ponadto jak wskazano są oni wspierani finansowo przez córkę – kwotą 200 zł. miesięcznie, gdyż ponoszone przez nich wydatki wyczerpują w całość ich dochody, a nawet je przewyższają. Przesłanką przyznania wnioskodawcy w tej sprawie częściowego prawa pomocy jest wykazanie przez niego braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu sytuacja materialna R. K. nie jest na tyle zła, aby uzasadniała przyznanie mu zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie 400 złotych. Obowiązek stron ponoszenia kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie wynika z art. 199 P.p.s.a. i dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, jeżeli poniesienie tych kosztów nie będzie wiązało się dla nich z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu. Należy podkreślić, że wnioskujący ma możliwość poczynienia pewnych oszczędności - skoro sam zadeklarował opłacenie części wpisu od skargi w wysokości 100 złotych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada wraz z żoną stałe dochody z których się utrzymują i nie ma on innych osób na utrzymaniu. Dodatkowo nieruchomości rolna, jak stwierdził skarżący uprawiana przez niego w ramach "hobby" - niewątpliwie przynosi pewne pożytki w naturze – co powoduje w ten sposób ograniczenie wydatków pieniężnych na zakup żywności. Biorąc pod uwagę zakres przyznanego zwolnienia będzie on w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów, które mogą wystąpić w związku z jego udziałem w sprawie. Przyznając prawo pomocy w określonym wyżej zakresie Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim stan zdrowia skarżącego i jego żony i związane z tym zwiększone koszty leczenia. Dokonując oceny przedstawionej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego Sąd uznał, że R. K. będzie w stanie pokryć wpis sądowy w 1/2 części tj. 250 złotych - należny z tytułu wniesionej przez niego skargi. Wygospodarowanie tej kwoty nie będzie przekraczało jego możliwości finansowych i nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego i żony. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że koszty sądowe w tej sprawie oprócz określonego powyżej wpisu sądowego, obejmują również na dalszym etapie postępowania: opłatę kancelaryjną w wysokości 100 złotych od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia przez Sąd skargi R. K. oraz wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia w kwocie 250 złotych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 i § 4 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.